İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, ABD’nin Hürmüz Boğazı için ortak yönetim içeren bir hukuki rejim oluşturulmasını önerdiğini, ancak Tahran yönetiminin bu teklifi reddettiğini açıkladı. İran devlet televizyonunda konuşan Nikzad, İslamabad’daki görüşmeler sırasında gündeme gelen teklifin, Amerikan rolünü içeren bir düzenleme öngördüğünü söyledi. Nikzad’ın açıklamaları, bölgedeki enerji geçiş hattı üzerindeki gerilimin yeniden tırmanabileceği yorumlarına neden oldu.
Hürmüz boğazı için ortak yönetim önerisi
İranlı yetkili Ali Nikzad, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda geçişlerin düzenlenmesine ilişkin yeni bir hukuki yapı oluşturulmasını önerdiğini belirtti. Nikzad, bu çerçevede Amerikan tarafının boğazdaki süreçte yer almayı istediğini ifade ederek, İran’ın söz konusu talebi kabul etmediğini vurguladı.
Nikzad, “Amerikalıları da kapsayan bir Hürmüz Boğazı yasal rejimi oluşturalım” önerisinin gündeme geldiğini, ancak Tahran yönetiminin bu yaklaşımı reddettiğini söyledi. İranlı yetkili, ABD’nin Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda doğrudan rol üstlenmesini kabul etmediklerini dile getirdi.
Bu açıklamalar, küresel enerji ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı üzerindeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
İran uranyum seyreltme teklifini hatırlattı
Nikzad, müzakerelerde İran’ın nükleer programı konusunda güvence vermek amacıyla yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin bir öneri sunduğunu da açıkladı. Buna göre İran’ın 430 kilogram zenginleştirilmiş uranyumu seyreltmeyi teklif ettiğini belirten Nikzad, bu süreçte ABD ve Suudi Arabistan’ın da yer alacağı bir konsorsiyum kurulmasının planlandığını ifade etti.
İranlı yetkili, söz konusu planın uygulanamadığını ve anlaşmanın bozulduğunu savundu. Nikzad, İran’ın bu teklifinin iyi niyet göstergesi olduğunu belirterek, müzakerelerde ilerleme sağlanamadığını söyledi.
Geçişlerden ücret tartışması gündeme geldi
Açıklamalarında dikkat çeken bir diğer başlık ise Hürmüz Boğazı geçişleri için ücret alınmasına ilişkin tartışma oldu. İran’ın boğazdan geçen gemiler için ücret talebinde bulunduğunu belirten Nikzad, ABD’nin bu sürece ortak olmayı önerdiğini aktardı.
İranlı yetkili, bu önerinin kabul edilmediğini ve Tahran’ın boğaz üzerindeki kontrol konusunda taviz vermediğini vurguladı. Bu değerlendirme, bölgedeki deniz güvenliği ve enerji taşımacılığı açısından yeni tartışmaların yaşanabileceğine işaret etti.
İsfahan iddiası gerilimi artırdı
Nikzad, ABD ordusunun 6 Nisan’da İsfahan bölgesine asker indirdiği iddiasına da değindi. İranlı yetkili, söz konusu girişimin ABD’nin açıkladığı gibi düşürülen bir uçağın pilotlarını arama amacı taşımadığını öne sürdü.
ABD’nin amacının İsfahan’daki nükleer tesiste bulunduğu iddia edilen zenginleştirilmiş uranyum stokunu ele geçirmek olduğunu savundu. Ancak bu girişimin başarısız olduğunu ileri sürdü. Bu iddialar, bölgedeki askeri hareketliliğe ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
