BD ile İran arasında artan gerilimin ardından gelen müzakere sinyalleri, küresel enerji piyasalarında dikkat çekici bir geri çekilmeye yol açtı. Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan tansiyon ve ABD’nin abluka adımları sonrası sert yükselen petrol fiyatları, tarafların yeniden görüşebileceğine dair işaretlerle düşüşe geçti. Küresel ölçekte referans kabul edilen Brent petrol 97 dolar seviyesine doğru gerilerken, ABD ham petrolü ise yüzde 3,4’e varan kayıpla 95,69 dolar seviyesine indi.
Enerji piyasalarında yön belirleyici gelişmelerin merkezinde, Washington ile Tahran arasında olası yüz yüze görüşmelere ilişkin değerlendirmeler yer aldı. Kaynaklara göre taraflar, 7 Nisan’da ilan edilen iki haftalık çatışma arasının sona ermesinden önce yeni bir diplomasi turu için hazırlık yapıyor.
Müzakere beklentisi petrol fiyatlarını aşağı çekti
Piyasalar, ABD-İran geriliminin diplomasiyle çözülebileceğine dair sinyallere hızlı tepki verdi. Son günlerde yükseliş trendine giren petrol fiyatları, görüşmelerin yeniden başlayabileceği beklentisiyle geriledi.
Verilere göre Brent petrol varil başına 97 dolara doğru düşerken, ABD ham petrolü yüzde 3,4’e kadar gerileyerek 95,69 dolara indi. Analistler, fiyatlardaki geri çekilmenin tamamen diplomatik beklentilerden kaynaklandığını vurguladı.
Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı çevresinde gerilimin azalması ihtimali, arz kesintisi riskini düşürdüğü için petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Taraflar yeni görüşme turunu değerlendiriyor
Konuya yakın kaynaklar, ABD ve İran’ın daha uzun vadeli bir ateşkes için yüz yüze müzakereleri yeniden değerlendirdiğini belirtti. Görüşmelerin, çatışma arasının sona ermesinden önce yapılmasının planlandığı ifade edildi.
ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’dan temas geldiğini açıklayarak tarafların anlaşmaya hazır olduğunu söyledi. Trump, “Bu sabah doğru kişiler tarafından arandık ve bir anlaşma yapmak istiyorlar” ifadelerini kullandı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ülkesinin yalnızca uluslararası hukuk çerçevesinde yürütülecek barış görüşmelerine açık olduğunu belirtti. Bu açıklamalar, ABD-İran müzakerelerinin yeniden başlayabileceği beklentisini güçlendirdi.
Hürmüz gerilimi piyasaları sarsmıştı
Son haftalarda Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler petrol piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. Enerji altyapısına yönelik saldırı riskleri ve İran’ın geçişleri kısıtlaması, arz tarafında ciddi endişe yarattı.
ABD’nin İran’ın Basra Körfezi’ndeki limanlarına giden veya çıkan gemilere abluka uygulaması gerilimi daha da artırdı. Bu gelişmeler, petrol fiyatlarının kısa sürede yükselmesine neden oldu.
Analistler, söz konusu adımların küresel enerji arzında kesinti ihtimalini artırdığı için fiyatların yukarı yönlü hareket ettiğini belirtti.
Suudi Arabistan’dan diplomasi çağrısı
ABD’nin abluka hamlesine ilişkin dikkat çeken bir gelişme de Suudi Arabistan cephesinden geldi. Arap yetkililere dayandırılan bilgilere göre Riyad yönetimi, Washington’a ablukayı kaldırarak müzakere masasına dönmesi yönünde baskı yaptı.
Bu girişimin arkasında, gerilimin diğer deniz ticaret yollarına da yayılabileceği endişesinin bulunduğu ifade edildi. Enerji taşımacılığının aksaması halinde küresel piyasaların daha büyük bir şokla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar fiyatların 100 dolar bandında kalabileceğini belirtiyor
Westpac Banking Corp emtia ve karbon araştırmaları başkanı Robert Rennie, diplomatik sinyallerin petrol fiyatlarındaki sert yükselişi sınırladığını söyledi. Rennie, görüşmelerin yeniden başlaması ihtimalinin Brent petrol ve WTI kontratlarıüzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.
Rennie, “Diplomatik sinyaller fiyatları 100 dolar civarında tutsa bile, arz sıkışıklığı devam ediyor. Hürmüz’den geçişler kısıtlı kaldığı sürece yakıt fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı sürebilir” değerlendirmesinde bulundu.
Yakıt fiyatları küresel ölçekte yükseldi
Son gerilim dalgası, küresel ölçekte yakıt fiyatlarının da hızla yükselmesine yol açtı. ABD’de benzin ve dizel fiyatları 2022’den bu yana en yüksek seviyelere ulaştı.
Avrupa’da ise jet yakıtı ve dizel fiyatlarının varil başına 200 doların üzerine çıkarak rekor seviyelere yaklaştığı belirtildi. Bu durum, enerji maliyetlerinin küresel enflasyon üzerindeki etkisini yeniden gündeme getirdi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yapılan görüşmelerin sonuçsuz kaldığını ancak ablukayla Washington’un müzakerelerde elinin güçlendiğini söyledi. Vance, sürecin diplomasiyle sonlandırılabileceğine işaret etti.
