AKP’nin hazırladığı ve kamuoyuna “fahiş site aidatlarının önüne geçilecek” başlığıyla sunulan 32 maddelik Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Komisyonu’ndan geçti. Teklif yasalaşırsa, belediyelerin önemli bir yetkisi daha merkezi yönetime devredilmiş olacak. Düzenleme, belediyelerin şirket edinmesi ve kooperatiflere ortak olmasını Cumhurbaşkanı onayına bağlıyor.
Komisyondan geçen teklif; yangın güvenliği denetimleri, kaçak yapılaşmayla mücadele, tapu ve kadastro düzenlemeleri, Hazine taşınmazlarının değerlendirilmesi, afet sonrası yeniden inşa süreci ile çevre ve iklim politikalarına ilişkin maddeler içeriyor. Ancak teklifin en dikkat çeken başlığı 17’nci maddede yer aldı.
Şirket ve kooperatifler için onay şartı
Teklifin 17’nci maddesiyle birlikte, belediyeler ve bağlı kuruluşların dolaylı ya da bedelsiz şekilde şirket edinmesi, şirket kurması veya kooperatiflere ortak olması artık doğrudan Recep Tayyip Erdoğan’ın onayına bağlanıyor. Düzenleme, yerel yönetimlerin ekonomik ve idari alanlardaki hareket alanını önemli ölçüde daraltan bir adım olarak değerlendiriliyor.
Özellikle 2019 yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyelerini kaybeden AKP’nin, başta İBB olmak üzere belediyelerin yetkilerini merkezi idareye devretmeye yönelik adımlarını sürdürdüğü yorumları yapılıyor. Teklifin yasalaşması halinde belediyelerin şirket ve kooperatifler üzerinden yürüttüğü birçok faaliyet doğrudan Cumhurbaşkanlığı iznine tabi olacak.
Gerekçe tartışma yarattı
Düzenlemenin gerekçesinde kullanılan ifadeler de dikkat çekti. Gerekçede, mevcut mevzuatta bedelsiz ya da dolaylı şirket edinimine ilişkin hükümlerin yeterince açık olmadığı, bu nedenle uygulamada aksaklıklar yaşandığı savunuldu. Devamında ise belediyelerin bedelsiz şirket edinimi ya da belediye şirketlerinin yeni şirket kurması uygulamalarının yaygınlaştığı, bu durumun denetimsiz alanlar oluşturduğu ve kamu kaynaklarının riskli şirketlere aktarılmasına yol açtığı iddia edildi.
Muhalefet cephesinde ise bu gerekçenin, yerel yönetimlere duyulan güvensizliğin açık bir ifadesi olduğu ve yerel yönetimlerin iradesinin Saray’a devredildiği eleştirileri dile getiriliyor. Teklifin TBMM Genel Kurulu’nda da kabul edilmesi halinde, belediyelerin bir yetkisi daha merkezi yönetimin kontrolüne geçmiş olacak.
