Jeton’dan, Token’e…

Gelin, birkaç paragraflık da olsa, şöyle otuz yıl kadar öncesine gidelim; internet adını verdiğimiz, sanallık

okyanusunun, henüz ülkemizde yeteri kadar kullanılmadığı ve elbet ki, hızının bu denli süratli olmadığı yıllara…

Bahsini ettiğim zamanların, dijital anlamdaki en büyük vakit geçiricileri olarak da tabir edebileceğim, daha çok çocuk

ve genç yaştaki kullanıcıların rağbet ettiği, “atari” adı verilmiş olan elektronik oyun makinelerine... Anımsarsınız,

herkes evine bir oyun makinesi satın alamadığı için, her sokakta açılmaya başlamıştı atari salonları adındaki

elektronik oyun salonları…

Yalan yok! Ben de lise çağlarımda çok girdim çıktım o salonlara… Mortal Kombat ve American Soccer oyunları en fazla

oynadıklarımdandı. Elbette cebimizdeki harçlığımız kadardı oyun süremiz ve o günlerden unutamadığım, aklımın bir

köşesinde yer etmiş olan, elektronik oyun makinelerinin çalışmalarını sağlayan jetonlar var! Evet, evet bildiğiniz metal

jeton… Parayla, salonun gişesinden satın alır ve ağzını sonuna dek açmış bir canavar gibi bizi bekleyen oyun

makinelerinin, jeton holüne atardık para yerine geçen bu oluklu metalleri… Sonrasında da, ekrandaki oyunun

içerisinde kaybolur giderdik bir süre; jeton bitene dek!

De gidi günler… Şimdilerde de var jetonlar; hatta hızına hız katan teknoloji ile gelişen internet dünyasında artık

“jeton” yerine “token” adı verilen sanal jetonlar var. Algı nasıl farklı bir şey değil mi? Dilimize Fransızcadan yerleşmiş

olan ve tamamen yabancı bir kelime olan “jeton” kelimesi yerine, artık sanal dünyanın jetonu diyebileceğimiz, yine

Türkçe olmayan ve bu kez İngilizceden dilimize zorlanan “token” kullanılıyor.

Peki, nedir bu token?

Sanıyorum en basit halde şu şekilde anlatabilirim; dijital para adı verilen, piyasalarda da “bitcoin” diye bilinen bir

sanal para hadisesi varya… Hah, işte, o sanal paranın, sanal jetona dönüşen hali…

Hatırlayalım; büyük şirketler harka arz edilirler borsa adı verilen merkezlerce… Hisselerinin bir bölümünü halka arz

ederler, talep toplarlar ve satışını gerçekleştirirler bu hisselerin… Çok kar elde eden de olur, batan da! Halka arz olan

firma da olabilir bu kar/zarar kardeşliğinden etkilenen, hisseyi satın alan özel ya da tüzel kişi de…

Neticede, spor kulüplerinin büyük çoğunluğu, dernek hüviyetinden kurtulup, şirketleşmede gördüler kendi öz

sıkıntıların çözülebileceğini ve yaptılar da bunu; Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş, Trabzonspor, Altınordu ve

Göztepe en iyi örneklerdendir şirketleşmede… Ve şirketleşen bazı kulüpler, borsada işlem görmeye de başladılar.

Yani yukarıda yazdığım halka arz ve satış işlemlerini de başlattılar. Kar da ettiler, zarar da…

Ama son günlerin trendi, sanal dünyada işlem gören sanal paralar… Spor kulüpleri de, özellikle ciddi ve paydaş olma

zihniyetinde büyük taraftar kitlelerine sahip olanlar, bunu bir gelir kaynağı olarak görüp, hemen çalışmalara

başladılar.

En son, Fenerbahçe Spor Kulübünce büyük bir harekete sahne oldu bu konudaki sanal çalışmalar geçtiğimiz

günlerde… Fenerbahçe Token adını verdikleri, bu sanal jeton hadisesine taraftarlar ve yatırımcılar büyük ilgi

gösterdiler ki, ilk gün bu Token’in bedeli, dört katına çıktı iyi mi? İnanılmaz bir kazanç kapısı gibi görülse de; bu ve

benzer hadiseler ilk başladığında kazandırır, ardından da yavaş yavaş, yatırımcısını içeri alır diye düşünmekten de

alamıyorum kendimi… Belli de olmaz tabii, yatırım bu!

Şimdi de, benzer atılımı, İzmir’in Süper Ligdeki yeni temsilcisi Altay başlatıyor. Altay Token için bir sanal kripto para

platformu ile anlaşan Altay, taraftarları ve destekçileri için ön satışa çıkacak ve hem kulüp için hem de yatırım

yapacak olan taraftarlar için, yeni bir gelir kapısı aralamaya çalışacak.

Nasıl ki, passolig adlı dijital bilet hayatımıza girdi ve alıştırdı bizi kendisine; bu kripto paralar ve sanal jetonlar da,

hayatımıza girecek ve alışacağız. Her ne kadar da, kapitalist düzene ayak uydurmamak için çabalasak da, çırpınsak da,

dijitalleşmeden ve getirilerinden kaçış yok anlaşılan!

Dipnot; “Kazanacağınızı ya da kaybedeceğinizi düşünüyorsanız, her iki durumda da siz haklı çıkarsınız.” Henry Ford.

YORUM EKLE
YORUMLAR
Atilla CANDOĞAN
Atilla CANDOĞAN - 3 gün Önce

Mükemmel anlatmışsınız. Elinize ve yüreğinize sağlık. Sizi kutluyorum. Ben, sonunda kaybedebileceğimi düşündüğüm için bu tür oluşumlardan uzak durmaya çalışan tarafı temsil etmeye devam edeceğim. Saygılarımla.