Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Mukadder Uzar Koçak, 1–31 Mayıs Cilt Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, deri kanserlerinin giderek daha sık görüldüğünü ve özellikle güneşe yoğun maruz kalan kişilerde riskin arttığını belirtti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, ultraviyole (UV) ışınlarına yoğun maruz kalmak, deri kanserleri açısından en önemli risk faktörlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Deri kanserleri türleri
Prof. Dr. Koçak, deri tümörlerinin köken aldıkları hücrelere göre farklı gruplara ayrıldığını ifade etti. Deri kanserleri, genel olarak melanom ve melanom dışı deri kanserleri olmak üzere iki ana grupta inceleniyor. Melanom dışı deri kanserleri, tüm deri kanserleri arasında en sık görülen grubu oluşturuyor ve kendi içinde bazal hücreli karsinom ile skuamöz hücreli karsinom olarak ikiye ayrılıyor. Bazal hücreli karsinom, tüm deri kanserlerinin yaklaşık %75–80’ini oluşturuyor.
Açık ten ve güneşe yoğun maruziyet riski artırıyor
Bazal hücreli karsinom, daha çok açık tenli, renkli gözlü, kızıl saçlı ve ileri yaş bireylerde görülüyor. Vakaların büyük kısmı baş-boyun bölgesinde, güneşe en çok maruz kalan alanlarda ortaya çıkıyor. Prof. Dr. Koçak, “Uzun yıllar güneşe maruz kalan kişiler risk altındadır. Genetik yatkınlığın yanı sıra intermittent güneş maruziyeti de önemli bir faktördür” dedi.
Skuamöz hücreli karsinom ise daha agresif seyredebiliyor. Tüm deri kanserlerinin yaklaşık %20’sini oluşturuyor, baş-boyun bölgesinde sık görülüyor ve metastaz riski taşıyor. Özellikle yanık izleri, kronik yaralar ve skar dokuları üzerinde gelişebilen bu lezyonların ihmal edilmemesi gerekiyor.
Melanom ve ben takibi
Melanom, deriye rengini veren hücrelerden köken alıyor ve dünya genelinde sıklığı giderek artıyor. Ölümcül seyredebilmesi nedeniyle üzerinde özellikle durulması gereken bir deri kanseri türü olarak öne çıkıyor. Melanomların yaklaşık %20’si mevcut benlerden gelişebiliyor. Prof. Dr. Koçak, “Doğumsal benlerin yakın takibi büyük önem taşıyor. Benlerde şekil, renk, sınır veya boyut değişikliği fark edildiğinde mutlaka dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır” uyarısında bulundu.
Güneşten korunma önlemleri
Cilt kanserinde temel risk faktörleri genetik yatkınlık ve güneş ışığı olarak öne çıkıyor. Prof. Dr. Koçak, yaz aylarında olduğu kadar yıl boyunca güneşten korunmanın önemini vurgulayarak şunları söyledi:
- Yüksek koruma faktörlü (SPF) güneş kremi kullanmak,
- Uzun süre direkt güneş altında kalmamak,
- Düzenli dermatolojik kontrolleri aksatmamak.
Bu önlemler, cilt kanserine karşı hem önleyici hem de erken tanı açısından kritik rol oynuyor.
Erken tanı ve tedavinin önemi
Tedavide erken tanı, deri kanserlerinde başarı oranını önemli ölçüde artırıyor. Prof. Dr. Koçak, her üç deri kanseri türünde de temel yaklaşımın, lezyonun güvenlik sınırları bırakılarak tamamen çıkarılması olduğunu belirtti. Erken fark edilen vakalarda tedavi başarısı yüksek oluyor ve komplikasyon riski minimuma iniyor.
