Lavabo, duş, çamaşır makinasından çıkan ve gri su olarak tanımlanan atık suyun bina bünyesinde kurulan arıtma sisteminden geçirilerek bina temizliği, peyzaj sulama ve araç yıkamada kullanımını içeren gri su dönüşümünde ilk adım Karşıyaka Yasemin Kafe ve ESHOT Gediz Atölyesi’nde atılıyor.
Kış ayları yağışlı geçti, baraj doluluk oranları arttı. Fakat Türkiye, maalesef su fakirliğine doğru yürüyen bir ülke. Uzun vadeli trend bu. Dolayısıyla birkaç günlük, hatta bir mevsimlik yağış, rehavetin aksine önlem alabilmek için vakit kazandırdığı için bir fırsattır.
Geçtiğimiz yaz düzenli su kesintilerinin yapıldığı kriz döneminde İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentsel su kullanımında tasarruf getirecek önemli bir uygulamaya adım attı: Gri Su Geri Kazanımı. Peki nedir gri su geri kazanımı? Tuvalet atığı içermeyen lavabo, duş, çamaşır makinasından çıkan atık suların binada arıtılarak yeniden kullanılması... Her bir binaya kurulacak arıtma sisteminden geçirilen bu sular, bina temizliğinde, peyzaj sulamasında, araç yıkama gibi alanlarda tekrar kullanılabiliyor. Böylece şebeke suyunun tüketimi yüzde 30 ila 50 oranında azalabiliyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu kapsamda bir Gri Su Koordinasyon Ekibi kurdu, kurumsal öğrenme mekanizması oluşturdu. Deneyimin kent geneline yayılması için ilçe belediyeleri, üniversiteler ve diğer paydaşlarla işbirliği süreci başlatıldı.
Bu çalışma, 7 Akdeniz kentiyle birlikte yürütülen uluslararası bir işbirliğinin ürünü olan RESWATER Projesi ile de desteklenmekte. "Dirençli Kentsel Su Yönetimi İçin Geleneksel Olmayan Su Kaynakları" başlıklı bu proje kapsamında hizmet binası olarak kullanılan Kültürpark hollerinde gri su arıtma sistemi kurularak arıtılan suyun temizlik ve peyzaj sulamada kullanılması hedefleniyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Temiz Enerji Şube Müdürü Yiğit Beydağ, gri su kazanımının önemini şöyle anlatıyor: "Suyun her damlasını en iyi şekilde değerlendirecek bir çalışma yürütüyoruz. Su çok kıymetli ve daha da kıymetli olacak." Bu kapsamda belediyeye ait tüm binalar su tüketimi açısından taranmış, fizibilite çalışmaları tamamlanmış.
Gri su geri kazanım projeleri şu anda birçok noktada hayata geçiriliyor. Karşıyaka'daki Yasemin Kafe'de gri su tesisat projelendirmesi tamamlandı, arıtma sistemi yapım aşamasında. ESHOT'un Gediz Atölyesi'nde bulunan duş sularının gri su geri kazanımı ile otobüs yıkamada kullanılması için altyapı çalışmaları bitti. Yapımı süren Eşrefpaşa Hastanesi'nin gri su tesisat projeleri hazır, imalatlar başladı. Kültürpark holleri ve Buca Sosyal Yaşam Kampüsü'nün teknik incelemeleri tamamlanarak projelendirme aşamasına geçildi.
Yiğit Beydağ, uygulamanın sadece belediye binalarıyla sınırlı kalmayacağını, kent genelinde yaygınlaştırılması için paydaşlarla görüşmelerin sürdüğünü belirtiyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin bu adımı, aslında sadece kamu binaları için değil, kent genelindeki tüm yapılar için bir yol haritası niteliğinde. Siteler, tatil köyleri, oteller, organize sanayi bölgeleri, üniversite kampüsleri, hastaneler... Kısacası, düzenli su tüketimi olan her tesis, gri su geri kazanımıyla şebeke suyu ihtiyacını yüzde 30 ila 50 oranında azaltabilir. Bu sadece bir çevre katkısı değil, aynı zamanda ciddi bir maliyet tasarrufu demek. İzmir'in bu öncü uygulaması, diğer kentlere ve tüm tesislere örnek olmalı. Çünkü suyumuzu korumak, geleceğimizi korumaktır. Ve bu dönüşüm, hepimizin ortak sorumluluğu.
