Küresel enerji piyasalarının yakından takip ettiği Hürmüz Boğazı, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkes mutabakatının ardından yeniden ticari gemi trafiğine açıldı. Dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği stratejik su yolunun yeniden kullanıma açılması, enerji piyasalarında iyimser havanın güçlenmesine neden oldu.
Uzun süredir bölgedeki gerilim nedeniyle yakından izlenen boğazdaki gelişme, petrol fiyatları ve uluslararası ticaret açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Ateşkes sonrası ilk somut adım geldi
Aylardır devam eden diplomatik temasların ardından ABD ile İran arasında ateşkes konusunda mutabakata varıldığı açıklanmıştı. Taraflar arasında sağlanan uzlaşının ardından ilk önemli adım Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticari geçişlere açılması oldu.
Küresel petrol sevkiyatının önemli bir kısmına ev sahipliği yapan boğazın açılmasıyla birlikte enerji arzına yönelik endişelerin azalması bekleniyor.
Trump'tan dikkat çeken açıklama
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada boğazdaki son duruma ilişkin bilgi verdi.
Trump, petrol taşıyan gemilerin yeniden hareket etmeye başladığını belirterek, "Çoğu petrol yüklü gemi Hürmüz Boğazı'ndan ayrılmaya başladı. Tamamen güvenli ve emniyetli olan güney rotasını kullanıyorlar" ifadelerini kullandı.
Açıklama, enerji piyasalarında olumlu karşılandı.
Mutabakat 19 Haziran'da imzalanacak
Taraflardan yapılan açıklamalara göre ABD ile İran arasında varılan mutabakatın resmi imza töreni 19 Haziran'da İsviçre'de gerçekleştirilecek. Diplomatik kaynaklar, imzalanacak metnin enerji ticareti, deniz güvenliği ve ekonomik yaptırımlara ilişkin önemli maddeler içerdiğini belirtiyor.
Söz konusu anlaşmanın bölgedeki tansiyonu düşürmesi ve uluslararası ticareti rahatlatması bekleniyor.
Ambargo konusunda yeni dönem
Mutabakat kapsamında ABD'nin İran limanlarına uyguladığı bazı ambargoları kaldıracağı da belirtiliyor. Buna karşılık İran tarafının da Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin geçişini güvence altına alacağı ifade ediliyor.
Reuters'a konuşan İranlı yetkililer, anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte boğazın tüm ticari gemilere açık hale geleceğini bildirmişti.
Petrol fiyatlarında düşüş beklentisi güçlendi
Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, küresel petrol arzına ilişkin risklerin azalmasını sağlayabilir. Bu gelişmenin petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskı oluşturması ve önümüzdeki günlerde uluslararası enerji piyasalarına yansıması bekleniyor.
Petrol fiyatlarında yaşanabilecek düşüşün, başta benzin ve motorin olmak üzere akaryakıt fiyatlarına da olumlu etki edebileceği değerlendiriliyor.
İran'ın yarı resmi haber ajanslarından Fars'ın aktardığı bilgilere göre, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği İran ve Umman arasında kurulacak koordinasyon mekanizmasıyla yönetilecek. Böylece bölgedeki ticari geçişlerin daha güvenli ve kontrollü şekilde sürdürülmesi hedefleniyor.
