Ege Bölgesi'nin dış ticaretteki can damarı olan Alsancak liman bölgesi, hafta sonu gümrük kompleksi içinde yaşanan beklenmedik bir kaza ile sarsıldı. Kentin en işlek ticaret merkezlerinden birinde yer alan Ege Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü’ne bağlı kimya laboratuvarında hafta sonu kaynağı belli olmayan bir yangın çıktı. Hassas analiz cihazlarının, kimyasal solüsyonların ve milyonlarca liralık test ekipmanlarının bulunduğu tesis, alevlerin kısa sürede yayılmasıyla birlikte büyük bir tahribata uğradı. İtfaiye ekiplerinin yoğun müdahalesiyle kontrol altına alınan yangının ardından olay yeri inceleme ekipleri sabotaj dahil tüm ihtimalleri masaya yatırarak geniş çaplı bir soruşturma başlattı.
tekreferans.com'da yer alan habere göre, Yangının çıktığı saatlerin tatil gününe denk gelmesi olası bir can kaybını engellerken, tesisin teknik altyapısına vurduğu darbe ticari anlamda bir krizin fitilini ateşledi. İleri teknoloji spektrometre cihazlarının ve tahlil kitlerinin küle döndüğü tesiste, elektrik hatlarının ve havalandırma sistemlerinin de tamamen çöktüğü bildirildi. Sabah saatlerinde gümrük binasına gelen müfettişler ve sigorta eksperleri hasar tespit çalışmalarını sürdürürken, gümrük sahasına tahlil edilmek üzere getirilen tonlarca kimyasal maddenin kontrol süreçleri tamamen felç oldu. Güvenlik gerekçesiyle laboratuvar binasına giriş çıkışlar geçici olarak sınırlandırıldı.
Üretim bandı tehlikede çünkü sanayicinin hammaddesi limana çakıldı
Krizin idari boyutu, pazartesi sabahı mesainin başlamasıyla birlikte doğrudan reel sektöre yansıdı ve Ege'nin dev sanayi kuruluşlarında alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Türkiye'nin en büyük organize sanayi bölgelerine ev sahipliği yapan İzmir, Manisa ve Denizli gibi kentlerde faaliyet gösteren boya, plastik, kozmetik ve ilaç fabrikaları, gümrükten gelecek analiz raporlarına kilitlenmiş durumdaydı. Ancak yangın sonrasında sistemlerin devre dışı kalması nedeniyle İzmir gümrüklerinden kimya hammadde ve ürünleri ithalatı fiilen durduruldu. Yasal mevzuat gereği laboratuvar onayı almadan limandan çekilmesi imkansız olan kimyasal maddeler, Alsancak Limanı'ndaki antrepolarda ve konteyner sahalarında istiflenmeye başladı.
Ege Bölgesi'nin sanayi çarklarının dönmesi için hayati önem taşıyan petrokimya ürünlerinin tahlil edilememesi, lojistik operasyonları da zincirleme olarak etkiledi. Limanda bekleyen her bir konteyner için firmalara ciddi demoraj cezaları yazılmaya başlanırken, sanayiciler hammadde tedarikinde yaşanacak birkaç günlük gecikmenin bile fabrikalardaki üretim bantlarını durdurma noktasına getireceğini belirterek gümrük yönetimine acil çağrıda bulundu. Gümrük müşavirleri ve dış ticaret sorumluları, liman gümrük müdürlükleri önünde uzun kuyruklar oluşturarak alternatif bir çözüm yolu üretilmesi için kurumsal baskıyı artırdı.
Sanayinin durmaması için acil eylem planı olarak Bursa devreye alınıyor
Liman deposunda biriken yüzlerce numunenin ve dış ticaret işlemlerinin daha fazla aksamaması adına Ticaret Bakanlığı ve bölge müdürlüğü yetkilileri acil bir koordinasyon toplantısı gerçekleştirdi. İzmir'deki teknik altyapının yeniden ayağa kaldırılmasının haftalar sürebileceğini öngören kurmaylar, Ege Bölgesi'ndeki sanayi üretiminin sekteye uğramaması için komşu bölge laboratuvarlarını devreye sokma kararı aldı. Bu kapsamda, kriz masası tarafından alınan karara göre söz konusu numunelerin tahlil kapsamında Bursa’daki Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü laboratuvarlarına gönderildiği öğrenildi.
Bu lojistik transfer formülü, Alsancak ve çevre gümrük kapılarında bekleyen tırların ve konteynerlerin yasal onay süreçlerini yeniden hareketlendirecek olsa da lojistik maliyetleri ve zaman yönetimini doğrudan etkileyecek. İzmir'den özel kuryeler ve mühürlü numune kaplarıyla Bursa'ya taşınacak olan kimyasal maddelerin analiz süreçleri, Uludağ laboratuvarlarındaki mevcut iş yükünün de iki katına çıkmasına neden olacak. Normal şartlarda İzmir'de 24 ila 48 saat arasında sonuçlandırılan standart bir kimyasal ithalat tahlilinin, yol mesafesi ve Bursa laboratuvarındaki yoğunluk nedeniyle 4 ila 5 güne kadar uzayabileceği tahmin ediliyor. Dış ticaret uzmanları, bu sürecin ihracat terminlerine de olumsuz yansıyabileceğini ifade ederek gümrük idaresinin geçici de olsa İzmir'deki üniversite laboratuvarlarından veya akredite özel kurumlardan tahlil desteği alması gerektiğinin altını çiziyor.
