Artan maliyetler karşısında üreticiyi korumaya yönelik adımlar hız kazanırken, tarım sektöründe dikkat çeken bir destek modeli öne çıktı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hayata geçirdiği planlı üretim desteği, özellikle mazot ve gübre maliyetlerinin yükseldiği dönemde çiftçiye nefes aldırmayı hedefliyor.
Yeni sistemle birlikte belirlenen şartları sağlayan üreticilerin mazot giderinin tamamı, gübre maliyetinin ise yarısı devlet tarafından karşılanacak.
Maliyet baskısı üretimi zorluyor
Son dönemde küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt ve gübre fiyatları, tarımsal üretimde ciddi bir maliyet baskısı oluşturdu. Özellikle Orta Doğu’daki gerilimlerin enerji fiyatlarını yukarı çekmesi, çiftçinin üretim planlarını doğrudan etkiledi.
Bu tablo karşısında, tarımsal üretim planlaması modeli yeniden gündeme geldi. Yetkililer, üretimde daralma riskine karşı desteklerin artırıldığını belirtiyor.
Planlı üretime özel güçlü destek
Tarım politikalarında öne çıkan yeni modelde, destekler üç ana başlık altında toplanıyor:
- Temel destek
- Planlı üretim desteği
- Üretimi geliştirme desteği
Bu sistemde yalnızca temel destekten yararlanan üreticilerin mazot maliyetinin yaklaşık yüzde 50’si, gübrenin ise yüzde 25’i karşılanıyor.
Ancak planlı üretim yapan, yani belirlenen havzalarda doğru ürünü eken çiftçiler için destek oranı ciddi şekilde artıyor. Bu kapsamda:
- Mazotun tamamı karşılanıyor
- Gübrenin yarısı devlet tarafından ödeniyor
Bu destek, üretimde sürekliliği sağlamak açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Dekar başına destek tutarları arttı
Yeni destek modelinde ürün bazlı ödemeler de dikkat çekiyor. Özellikle stratejik ürünlerde verilen destekler yükseltildi.
- Buğday ve arpa: Dekar başına 806 TL, su kısıtı olan bölgelerde 1.240 TL
- Ayçiçeği: 930 TL, su kısıtı olan havzalarda 1.302 TL
- Pamuk: 1.395 TL’ye kadar destek
- Nohut, mercimek ve yem bitkileri: 620 TL, su kısıtı olan bölgelerde 868 TL
Bu rakamlar, özellikle üretim planlamasına dahil olan çiftçiler için önemli bir ekonomik katkı anlamına geliyor.
Hayvancılıkta destekler devam ediyor
Sadece bitkisel üretimde değil, hayvancılık destekleri de sürüyor. Açıklanan verilere göre:
- Buzağı başına 1.400 TL
- Malak için 2.800 TL
- Kuzu ve oğlak için 300 TL
- Besilik sığır için 500 TL destek veriliyor
Ayrıca arıcılıkta kovan başına 100 ila 140 TL arasında ödeme yapılırken, ipek böceği üretiminde kilogram başına 1.100 TL destek sağlanıyor.
Kredi ve sigortada ek avantajlar
Yeni sistem yalnızca doğrudan desteklerle sınırlı değil. Planlı üretim yapan çiftçiler, düşük faizli kredi ve sigorta imkanlarından da daha avantajlı şekilde yararlanacak.
Bu kapsamda:
- İlave faiz indirimi
- Sigorta prim desteği
gibi uygulamalarla üreticinin finansal yükünün hafifletilmesi hedefleniyor.
