Enerji yönetimi, milyonlarca aboneyi yakından ilgilendiren doğalgaz faturaları için köklü bir değişikliğe hazırlanıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı yeni modelle birlikte, doğalgazda kademe sistemi devreye alınacak. Nisan ayı itibarıyla hayata geçirilmesi planlanan düzenleme ile destekler artık tüketim miktarına göre belirlenecek.
Bu değişiklik, özellikle yüksek tüketim yapan aboneler için faturaların artabileceği yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Tüketim esaslı model geliyor
Yeni düzenlemenin merkezinde tüketim esaslı destek sistemi yer alıyor. Buna göre, doğalgazda sağlanan devlet destekleri tüm abonelere eşit şekilde değil, tüketim miktarına göre dağıtılacak.
Az tüketen haneler destek almaya devam ederken, belirlenen sınırların üzerinde tüketim yapan aboneler destek kapsamı dışında bırakılacak. Böylece enerji desteklerinin daha adil dağıtılması hedefleniyor.
Yüksek tüketim yapanlar destek dışı kalacak
Yeni sistemde, ortalamanın belirli bir oran üzerinde tüketim yapan aboneler için destekler kaldırılacak. Özellikle geniş metrekareli konutlar ve yüksek tüketim yapan haneler bu değişiklikten doğrudan etkilenecek.
Uzmanlara göre, doğalgaz faturası yüksek gelen kullanıcıların yeni sistemde daha fazla ödeme yapması söz konusu olacak.
Her il için ayrı kademe uygulanacak
Düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri de il bazlı kademe sistemi olacak. Türkiye’nin farklı bölgelerindeki iklim koşulları dikkate alınarak her il için ayrı tüketim sınırları belirlenecek.
Örneğin kış aylarında Ankara ve İstanbul’da ortalama tüketim 200 metreküp kabul edilirse, bunun yüzde 75 üzerinde yani yaklaşık 350 metreküp ve üzeri tüketim yapan aboneler destek kapsamı dışında kalacak.
Bu sistem sayesinde, soğuk illerde yaşayan vatandaşların mağdur olmaması amaçlanıyor.
Yaz aylarında sınırlar düşecek
Yeni model yalnızca kış aylarını değil, yaz dönemini de kapsayacak. Yaz aylarında tüketim düştüğü için belirlenen limitler de aşağı çekilecek.
Örneğin ortalama tüketimin 20 metreküp olduğu bir yaz ayında, 35 metreküp üzeri tüketim yapan aboneler destek alamayacak. Bu durum, yıl boyunca değişken bir sistem uygulanacağını gösteriyor.
19 milyon abone destek almaya devam edecek
Türkiye genelinde yaklaşık 21,8 milyon doğalgaz abonesi bulunuyor. Yapılacak düzenlemeden yaklaşık 2,8 milyon abonenin etkilenmesi beklenirken, 19 milyon abonenin destek almaya devam edeceği ifade ediliyor.
Bu tablo, sistemin büyük çoğunluğu koruyacak şekilde tasarlandığını ortaya koyuyor.
Devlet desteği sürüyor ama değişiyor
Mevcut uygulamada doğalgaz faturalarının yaklaşık yüzde 45’i devlet tarafından karşılanıyor. Ancak yeni sistemle birlikte bu destek daha hedefli bir yapıya kavuşacak.
Yani düşük ve orta tüketim grubundaki vatandaşlar destek almaya devam ederken, yüksek tüketim grubunda yer alan aboneler bu avantajdan yararlanamayacak.
Denetim ve veri sistemi devrede
Yeni modelde, illerin aylık tüketim ortalamaları esas alınacak. Bu veriler Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından düzenli olarak açıklanacak.
Ayrıca bölgesel tüketim analizleri ile sistemin sürekli güncelleneceği ve daha adil bir dağılım hedeflendiği belirtiliyor.
Soğuk iller için özel denge
Verilere göre, doğalgaz tüketiminin en yüksek olduğu iller arasında Hakkari, Erzurum ve Ardahan öne çıkıyor. Bu nedenle yeni sistemde bu iller için daha yüksek limitler belirlenmesi planlanıyor.
Böylece iklim kaynaklı tüketim farklarının vatandaşlar üzerinde haksız bir yük oluşturmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
