Bu sözcük, diplomaside kullanılır. Başka bir devletin temsilcisinin (genellikle büyükelçi) “İstenmeyen Adam” ilan edilmesi anlamını taşır. O diplomat hemen ülkeyi terk etmek zorundadır.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Türkiye’ye “monarşi” önerisi yapınca bu konu gündeme geldi. Elbette, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bundan rahatsız olduğunu söylemek mümkün değil. Çünkü adam zaten Erdoğan’ın “otokratik” kişiliğine uygun olsun diye Türkiye’ye “monarşi” cüppesi giydirmek istiyor…
Viyana Diplomatik Sözleşmesine göre, ev sahibi devlet, hiçbir gerekçe göstermeden bir diplomatı “istenmeyen adam” ilan edebilir. Bu, diplomatik ilişkilerde -savaş dışındaki- en sert tepkidir. Ancak, karşı ülkeden de aynı yanıt gelir. Yani işin diplomatik boyutu büyüktür. Türkiye bunu daha önce Suriye, Mısır ve İsrail büyükelçilerine uygulamış, ülke temsilcileri Mashatgüzar veya ikinci katip düzeyine indirilmişti.
***
Bu ilk değil! Daha önce ABD, Türkiye’ye bunun gibi çok şey yaptı. Özetleyelim:
Irak’ta askerimizin başına çuval geçirdi. Papaz Brunson için tehditler savurarak gözümüzü korkuttu ve adamı alıp gitti. Erdoğan’a “Aptal olma, sözümü dinle!” diye mektup yazan da Trump!
Erdoğan’a; “Trump sana meşruiyet veriyor,” diyen ise yine Barrack. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio geri kalır mı? “Erdoğan Beyaz Saraya geliyor ve Trump’a yalvarıyor,” diye Türkiye Cumhurbaşkanına yakışıksız şeyler söyledi…
***
TOM BARRACK ANTALYA’da NE DEDİ?
Büyükelçi, Türkiye’nin ABD karşısında süt dökmüş kedi gibi olduğunu görünce, “bu ülkeye biraz çekidüzen vereyim!” diye düşünmüş olmalı ki, geçenlerde yapılan Antalya Diplomasi Forumunda diplomatik üslubun çok ötesine geçti. Erdoğan’ın otokrat liderliğini yücelterek;
“Türkiye ve Orta Doğu bölgesinde, monarşi gibi güçlü liderlik gerektiren rejimler olmalıdır!” dedi.
***
Kendini Trump’ın Ortadoğu Valisi olarak gören Tom Barrack, Ortadoğu’da monarşinin demokrasiye göre daha uygun olduğunu söyleyerek -Türkiye ve Ortadoğu’ya- “Siz demokrasiden anlamazsınız, başınızda bir efendi olmalı!” mesajını veriyor…
Bu adam için, Persona Non Grata ilan edilmesi gerektiğini söyleyenler elbette haklı… Ama Cumhuriyeti otokratik monarşi ile yönetmek isteyenler, Amerika Büyükelçisi Tom Barrack’ın söylediklerini haklı buluyorlar.
Sayın Cumhurbaşkanı, kendisini iktidara getiren demokrasinin yerine “monarşi ve güçlü liderlik” isteyen bu densiz adamı çok seviyor olmalı…