İzmir’in kuzeyinden güneyine uzanan ve günde yüz binlerce yolcuyu taşıyan kent içi raylı sistem ağı İZBAN, hem çalışanların hak arayışı hem de yönetimsel yapısındaki değişiklik sinyalleriyle gündemin ilk sırasına oturdu. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, kurumda devam eden Toplu İş Sözleşmesi (TİS) sürecinden işletme modelindeki yapısal sorunlara kadar pek çok konuda çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Mevcut yapıda İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) arasında yüzde 50’şer ortaklıkla yönetilen kurumun, bu "çift başlı" yapı nedeniyle hantallaştığını savunan Tugay, çözüm reçetesini de sundu. Başkan Tugay, işleyişin hızlanması ve sorunların kökten çözümü için işletmenin tamamen TCDD’ye devredilmesi gerektiğini vurgulayarak, bu konuda bürokratik raporlamaların ve görüşmelerin sürdüğünü belirtti.
Grev çanları sustu uzlaşı masası kuruldu
Kamuoyunda ve İZBAN çalışanları arasında endişe yaratan "grev olacak mı?" sorusuna net bir yanıt veren Başkan Tugay, yüreklere su serpti. Kurumun belediyeden ziyade özerk bir şirket statüsünde yönetildiğini hatırlatan Tugay, sürecin tıkanma noktasına geldiği anlarda inisiyatif aldığını belirtti. Belediyenin hukuk kurmaylarından özel olarak ricacı olduğunu ve görüşmelere dahil olduklarını ifade eden Tugay, gelinen noktayı şu sözlerle özetledi
“Kendilerine sorduğumda ‘Anlaşmaya çok yakınız, bir grev beklemiyoruz’ dediler Büyük ihtimalle anlaşılacak. Onlara da Büyükşehir Belediyesinin Metro AŞ’de benzer pozisyonda olan insanların ücretleri verilecek diye söylediler bana”
İki kaptan gemiyi yavaşlatıyor
Başkan Tugay’ın açıklamalarındaki en can alıcı nokta ise İZBAN’ın yönetim şemasına yönelik eleştirileri ve çözüm önerisi oldu. Mevcut ortaklık yapısının karar alma süreçlerini felç ettiğini savunan Tugay, kurumun "çift başlı" yönetilmesinin sürdürülebilir olmadığını dile getirdi. Sistemin altyapı gerçeklerine değinen Tugay, "TCDD’nin altyapısı üzerine kurulmuş bir sistem yani rayların tamamı onlara ait, istasyonlar Büyükşehir Belediyesi tarafından yapıldı ama mülkiyetleri TCDD’ye ait. Yani aslında İZBAN gerçekte TCDD’ye ait, biz sadece yüzde 50 ortaklıkla işletmeci pozisyonundayız. Burada bu şekilde yönetilmesi bazı şeylerin ilerlemesi ve düzeltilmesini, problemlerin giderilmesini, sistemin güncellenmesini engelliyor. " ifadelerini kullandı.
Ankara ile arka kapı diplomasisi hızlandı
Ortaklığın sonlandırılması ve işletmenin devri konusunda sadece sözlü temennide bulunmadıklarını, somut adımlar attıklarını da belirten Cemil Tugay, sürecin arka planını anlattı. Konuyla ilgili detaylı raporların hazırlandığını ve ilgili makamlarla değerlendirme aşamasında olduklarını kaydeden Başkan, "TTek elden yönetilmesi lazım, başından beri görüşümü dile getiriyorum. Doğru düşündüğüme çok eminimRaporlar da zaten bunu gösteriyor. BBu konuda arka planda görüşmeler devam ediyor, bazı raporlar hazırlandı, değerlendirmeleri oluyor." dedi.
Rayların sahibi direksiyona geçmeli
İZBAN’ın Aliağa’dan Selçuk’a kadar uzanan devasa bir banliyö hattı olduğunu hatırlatan Tugay, Türkiye genelindeki örneklere dikkat çekti. Ülkedeki benzer banliyö sistemlerinin tamamının TCDD tarafından işletildiğini, hiçbir yerel yönetimin bu boyutta bir tren işletmeciliği yapmadığını vurgulayan Tugay, sözlerini şöyle noktaladı:
"Bir banliyö sistemidir, Aliağa’dan Selçuk’a kadar şehrin içinden geçen bir banliyö sistemidir. Türkiye’deki benzerlerin tamamı TCDD tarafından işletiliyor. Hiçbir yerde belediye banliyö tren sistemini işletmiyor. Doğrusunun TCDD’nin işletmesi olduğunu düşünüyorum. Bu konuda uzlaşmaya varabilirsek böyle bir sonuca gidecek"
