TOKİ 500 bin sosyal konut projesinde kura sonuçlarının il il açıklanmasıyla birlikte hak sahiplerinin gündemi başvurudan ödeme aşamasına kaydı. Konut sahibi olmaya hak kazanan binlerce vatandaş için artık en kritik başlık, TOKİ ödeme şartları ve sözleşme sürecinin nasıl işleyeceği oldu. Projenin ana çerçevesi, yüzde 10 peşinat ve 240 aya kadar vade modeli üzerine kuruldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın paylaştığı bilgilere göre hem İstanbul’da hem de İstanbul dışındaki illerde satış fiyatları ve ilk taksitler ayrı ayrı belirlendi.
Bakanlık tarafından daha önce yapılan açıklamada, sosyal konutların dar gelirli vatandaşlar için uzun vadeli ve görece erişilebilir bir ödeme sistemiyle satışa sunulacağı vurgulandı. Aynı açıklamada kura sürecinin 2025 sonu ile 2026 başı arasında yürütüldüğü, teslimatların ise Mart 2027 itibarıyla başlamasının planlandığı ifade edildi. Bu da ödeme ve sözleşme trafiğinin 2026 yılı boyunca yoğun biçimde süreceğini gösteriyor.
Sistemin omurgası yüzde 10 peşinat ve 240 ay vade
Projenin temel ödeme mantığı açık: Hak sahibi olan vatandaş, konut bedelinin yüzde 10’unu peşinat olarak yatıracak ve kalan borç için 240 ay vadeli ödeme planına dahil olacak. Bu model, TOKİ’nin resmi başvuru şartları ve bilgilendirme dokümanlarında da yer alıyor. Resmi belgelerde, taksitlerin sabit başlangıç tutarıyla oluşturulduğu ancak sonraki dönemlerde belirli katsayılara göre güncellendiği belirtiliyor.
Burada en çok dikkat çeken noktalardan biri, ödeme planının yalnızca ilk ayki rakamdan ibaret olmaması. Çünkü TOKİ sisteminde aylık taksitler, her yıl belirli dönemlerde güncelleniyor. Bu nedenle hak sahiplerinin yalnızca ilk peşinatı ya da ilk taksit tutarını değil, sonraki yıllarda oluşacak artış düzenini de hesaba katması gerekiyor. TOKİ’nin genel sıkça sorulan sorular sayfasında da borç bakiyesi ve aylık taksitlerin Ocak ve Temmuz aylarında artırıldığı bilgisi açık biçimde yer alıyor.
İzmir'de ve diğer illerde fiyatlar hangi seviyede?
İstanbul dışındaki iller için açıklanan fiyatlara göre 55 metrekare 1+1 konutlar 1 milyon 800 bin TL bedelle satışa sunuluyor. Bu da 180 bin TL peşinat ve başlangıçta 6 bin 750 TL aylık taksit anlamına geliyor. Daha büyük konut isteyenler için 65 metrekare 2+1 daireler 2 milyon 200 bin TL, 80 metrekare 2+1 daireler ise 2 milyon 650 bin TL olarak açıklandı. Buna göre 65 metrekarelik konutlarda peşinat 220 bin TL, aylık taksit 8 bin 250 TL; 80 metrekarelik konutlarda ise peşinat 265 bin TL, aylık taksit 9 bin 938 TL seviyesinde başlıyor. Bu veriler Bakanlık tarafından yayımlanan resmi bilgilendirme metninde yer alıyor.
Bu tablo, Anadolu’daki illerde TOKİ konutlarının ilk aşamada İstanbul’a kıyasla daha düşük başlangıç maliyetiyle sunulduğunu gösteriyor. Ancak yine de taksitlerin uzun yıllara yayılan bir yük oluşturacağı açık. Özellikle orta ve alt gelir grubundaki aileler için ilk peşinatı hazırlamak, kura sonrası sürecin en önemli eşiği olacak.
İstanbul’da fiyatlar daha yüksek, taksitler de yukarı çıkıyor
İstanbul için açıklanan rakamlar ise daha yüksek. Resmi açıklamaya göre kentte 55 metrekare 1+1 konutlar 1 milyon 950 bin TL, 65 metrekare 2+1 konutlar 2 milyon 450 bin TL, 80 metrekare 2+1 konutlar ise 2 milyon 950 bin TL bedelle satışa çıkıyor. Bu fiyatlar üzerinden hesaplandığında 1+1 konut için 195 bin TL peşinat ve 7 bin 313 TL aylık taksit, 65 metrekarelik 2+1 konut için 245 bin TL peşinat ve 9 bin 188 TL taksit, 80 metrekarelik 2+1 konut için ise 295 bin TL peşinat ve 11 bin 63 TL başlangıç taksidi ortaya çıkıyor.
İstanbul’da arsa ve konut maliyetlerinin daha yüksek olması nedeniyle TOKİ fiyatlarının da diğer illere göre yukarıda belirlendiği görülüyor. Buna rağmen proje, piyasa koşullarına göre daha uzun vade ve görece daha düşük başlangıç ödemesi sunduğu için dar ve orta gelirli vatandaşlar açısından önemli bir seçenek olarak öne çıkıyor. Bakanlığın açıklamalarında ayrıca İstanbul için 100 bin sosyal konutun yanında 15 bin kiralık sosyal konut planlandığı da belirtilmişti.
Peşinat ne zaman yatırılacak?
Hak sahiplerinin en çok sorduğu başlıklardan biri de TOKİ peşinat ödemesi ne zaman sorusu. TOKİ’nin resmi sıkça sorulan sorular sayfasına göre peşinat, sözleşme sırasında aracı bankaya yatırılıyor. Başka bir ifadeyle, kura sonucu hak sahibi olmak tek başına yeterli olmuyor; idarenin ilan edeceği sözleşme takviminde ilgili bankaya gidilerek peşinatın ödenmesi ve sözleşmenin imzalanması gerekiyor. Resmi başvuru şartlarında da aynı çerçeve teyit ediliyor.
Bu aşamada hak sahiplerinin TOKİ ve ilgili banka duyurularını yakından takip etmesi büyük önem taşıyor. Çünkü sözleşme tarihinin kaçırılması, hak kaybına yol açabilecek en kritik başlıklardan biri olarak görülüyor. Proje bazında ilan edilecek tarihler arasında peşinatın yatırılması ve resmi sözleşmenin tamamlanması gerekiyor.
Aylık taksitler hangi tarihte başlayacak?
Bir diğer önemli soru ise TOKİ taksit ödemeleri ne zaman başlayacak başlığında toplanıyor. TOKİ’nin resmi internet sitesindeki genel bilgiye göre ilk taksit, sözleşme imzalama tarihini takip eden ayda başlıyor. 500 bin sosyal konut projesine ait bilgilendirme formunda da aynı ifade yer alıyor. Yani hak sahibi, sözleşmeyi hangi ay imzalarsa, düzenli aylık ödemesi bir sonraki ay başlıyor.
Bu bilgi, bütçe planlaması açısından çok önemli. Çünkü birçok vatandaş teslim tarihine kadar bekleme olacağını düşünebiliyor. Oysa TOKİ’nin resmi 500 bin konut bilgilendirme formu, taksitlerin sözleşme sonrası ayda başlayacağını söylüyor. Bu nedenle hak sahiplerinin hem peşinatı hem de hemen ardından gelecek aylık taksidi aynı finansal plan içinde değerlendirmesi gerekiyor.
Taksit artışları nasıl hesaplanacak?
Projenin dikkatle izlenen bir diğer yönü de TOKİ taksit artış oranı. TOKİ’nin resmi SSS sayfasında aylık taksitler ve borç bakiyesinin her yıl Ocak ve Temmuz aylarında, bir önceki altı aylık döneme ilişkin belirli ekonomik göstergelere göre güncellendiği belirtiliyor. Genel TOKİ uygulamasında memur maaş artış oranı, ÜFE ve TÜFE’den en düşük olanın esas alınabildiği bilgisi yer alırken; 500 bin sosyal konut projesine ilişkin bilgilendirme formunda özellikle memur maaş artış oranı dikkate alınarak idarece artış yapılacağı ifade ediliyor. İlk dönemsel artışın ise sözleşme tarihine göre idare tarafından belirleneceği aktarılıyor.
Bu nedenle hak sahipleri açısından başlangıç taksidi kadar, sonraki yıllardaki artış ritmi de önemli olacak. Özellikle uzun vadeli ödeme planlarında küçük oranlı güncellemeler bile toplam geri ödeme üzerinde ciddi etki yaratabiliyor. TOKİ konutuna yerleşmeyi planlayan ailelerin bu noktada sadece bugünkü rakama değil, önümüzdeki yıllardaki olası katsayı değişimlerine de hazırlıklı olması gerekiyor.
Anahtar teslim için işaret edilen tarih belli oldu
Kurada hak sahibi olan vatandaşların en çok merak ettiği başlıklardan biri de anahtar teslimi ne zaman yapılacak sorusu. Bakanlık açıklamasına göre 500 bin sosyal konut projesinde teslimatların Mart 2027 itibarıyla başlaması planlanıyor. Bu tarih, inşaat ve ihale süreçlerinin tamamlanma hızına göre proje bazlı farklılık gösterebilse de resmi çerçevede ilk teslim dönemi olarak işaret edilmiş durumda.
Dolayısıyla 2026 yılı, birçok hak sahibi için kura heyecanının ardından sözleşme, peşinat ve taksit aşamalarının öne çıktığı yıl olacak. 2027’ye gelindiğinde ise gözler ilk teslimatlara çevrilecek.
