TMMOB Gıda Mühendisleri Odası, 1 Haziran Dünya Süt Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada Türkiye’de süt tüketiminin yetersizliğine, çocukların yaşadığı beslenme sorunlarına ve süt üretimindeki gerilemeye dikkat çekti. Oda, Okul Sütü Projesi’nin yeniden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından 2001 yılında ilan edilen 1 Haziran Dünya Süt Günü, sütün sağlıklı beslenmedeki önemine dikkat çekmek amacıyla kutlanıyor. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası da bu kapsamda yaptığı açıklamada, Türkiye’de süt tüketiminin gelişmiş ülkelerin oldukça gerisinde kaldığını belirterek çocukların yeterli ve güvenli gıdaya erişim hakkının korunması gerektiğini vurguladı.
Süt tüketimi Avrupa'nın gerisinde kaldı
Ulusal Süt Konseyi verilerine göre Türkiye’de kişi başına yıllık içme sütü tüketimi yaklaşık 39 kilogram seviyesinde bulunuyor. Bu rakamın birçok Avrupa ülkesinde 100 litreyi aştığına dikkat çekilen açıklamada, üretimde yaşanan gerilemenin de kaygı verici olduğu ifade edildi.
TÜİK verilerine göre 2019 yılında 22,9 milyon ton olan çiğ süt üretiminin 2023 yılında 21,4 milyon tona düştüğü belirtilirken, sağılan hayvan sayısının da aynı dönemde 31,9 milyondan 25,8 milyona gerilediği kaydedildi.
Açıklamada yüksek yem maliyetleri, üretici desteklerinin yetersizliği ve kırsal alandaki çözülmenin süt üretimindeki düşüşün temel nedenleri arasında yer aldığı vurgulandı.
Çocuk yoksulluğu beslenmeyi etkiliyor
Gıda Mühendisleri Odası, çocukların yeterli ve dengeli beslenmeye erişiminde ciddi sorunlar yaşandığına dikkat çekti.
Paylaşılan verilere göre Türkiye’de yaşayan çocukların yalnızca yüzde 13’ü her gün et, tavuk veya balık tüketebilirken, yüzde 33’ü düzenli olarak sebzeye, yüzde 50’si ise meyveye ulaşabiliyor.
Açıklamada, önemli bir çocuk kitlesinin düzenli hayvansal protein ve taze gıdaya erişemediği belirtilerek süt ve süt ürünlerine erişimin ekonomik bir tercih değil, temel bir çocuk hakkı olduğu ifade edildi.
Okul Sütü Projesi yeniden başlatılsın
TMMOB Gıda Mühendisleri Odası, 2001 yılında pilot uygulama olarak başlayan ve 2012-2019 yılları arasında ulusal ölçekte sürdürülen Okul Sütü Projesi'nin yeniden hayata geçirilmesi gerektiğini savundu.
COVID-19 salgını döneminde durdurulan uygulamanın bugüne kadar yeniden başlatılmadığına dikkat çekilen açıklamada, bu durumun hem çocukların beslenmesini hem de süt üreticilerini olumsuz etkilediği belirtildi.
Gelişmiş ülkelerde okul sütü programlarının öğrenci sağlığını desteklemenin yanı sıra yerli üreticiyi güçlendiren önemli bir kamu politikası olarak uygulanmaya devam ettiği hatırlatıldı.
Kamucu politikalar çağrısı
Gıda Mühendisleri Odası tarafından yapılan açıklamada şu talepler sıralandı:
- Okul Sütü Projesi'nin yerel üretici ve kooperatiflerden temin edilen sütlerle yeniden başlatılması,
- Süt ve süt ürünlerinin düşük gelirli ailelerin ulaşabileceği fiyat seviyelerinde tutulması,
- Üretim maliyetlerinin kamu desteğiyle azaltılması,
- Kayıt dışı ve güvensiz süt üretimine yönelik denetimlerin artırılması,
- Üretici kooperatiflerinin güçlendirilmesi ve ortak politikaların geliştirilmesi.
“Süte erişim temel bir çocuk hakkıdır”
Açıklamanın sonunda, bir çocuğun süte ulaşamamasının yalnızca bir beslenme sorunu olmadığına dikkat çekilerek, bunun sosyal eşitsizliklerin ve politika eksikliklerinin somut bir göstergesi olduğu ifade edildi.
TMMOB Gıda Mühendisleri Odası, devletin tüm çocukların sağlıklı ve dengeli beslenme hakkını güvence altına almakla yükümlü olduğunu belirterek, süt ve süt ürünlerine erişimi temel bir çocuk hakkı olarak gören kamucu politikaların hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
