Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yoğun geçen yasama faaliyetlerine yeni haftada da hız kesmeden devam ediyor. Ülke genelindeki birçok sektörü ve idari işleyişi yakından ilgilendiren yasal düzenlemeler için milletvekilleri mesai harcayacak. Siyaset kulislerinin ve sektör temsilcilerinin gözünü çevirdiği yasama sürecinin ana omurgasını, toplumsal yaşamdan çevre politikalarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan yeni yasa tasarıları oluşturuyor. Haftalık çalışmalarına 2 Haziran Salı günü başlayacak olan Genel Kurul, ilk olarak Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi üzerine yoğunlaşacak. Bu torba yasanın yasalaşması halinde, piyasa denetimlerinden tarımsal desteklemelere kadar pek çok alanda yeni bir dönem başlayacak.
Markaların dijital ve fiziki etkinliklerdeki varlığı son buluyor
Görüşülecek yasa paketinin en çok tartışılan ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran maddelerinin başında, alkollü içki üreticileri ile pazarlamacılarına yönelik getirilen yeni kısıtlamalar yer alıyor. Mevcut yasalara ek olarak getirilen bu sert düzenlemeyle birlikte, alkollü içkileri üreten, ithal eden ve pazarlayan firmaların her türlü sosyal, kültürel veya sportif etkinliğe destek vermesi tamamen yasaklanıyor. Yeni kurallara göre firmalar; ticaret unvanlarını, ürünlerinin marka, amblem, logo, alamet ya da işaretlerini, hatta bunları dolaylı olarak çağrıştırabilecek her türlü isim veya sembolü kullanarak hiçbir organizasyona katkı sağlayamayacak. Dijital mecralar, sosyal medya yayınları ve her türlü yazılı/görsel basın ortaklıkları da bu yasak kapsamında değerlendirilecek. Sektör temsilcilerinin pazarlama stratejilerini kökten değiştirecek olan bu hamleyle, markaların görünürlüğü en alt seviyeye indirilmiş olacak.
Gece satış yasağında ceza yetkisi valiliklere geçiyor
Söz konusu kanun teklifi, yalnızca reklam ve sponsorluk alanını değil, sokaktaki fiili denetim mekanizmasını da baştan aşağı yeniliyor. Yurt genelinde uzun yıllardır titizlikle uygulanan ve saat 22.00 ile 06.00 arasında alkollü içki satışını yasaklayan kuralın yaptırım gücü artırılıyor. Mevcut sistemde bürokratik süreçler nedeniyle zaman alan cezai işlemler, yeni dönemde çok daha hızlı ve caydırıcı hale gelecek. Torba yasa teklifi onaylandığı takdirde, belirlenen saat dilimleri arasında kural ihlali yaparak alkol satışı gerçekleştiren tekel bayileri, marketler ve benzeri işletmelere yönelik cezai yaptırımları uygulama yetkisi doğrudan mülki idare amirlerine, yani vali ve kaymakamlara devredilecek. Bu hamleyle yerel yönetimlerin ve mülki amirlerin sahadaki denetim baskısının ciddi şekilde artması bekleniyor.
Enerji tesislerine kurallara uymama faturası kesilecek
Meclis Genel Kurulu'ndaki müzakerelerde sadece içki yasakları değil, ülkenin enerji ve su kaynaklarının yönetimine ilişkin hayati kurallar da ele alınacak. Bu doğrultuda hazırlanan maddeler, doğrudan tarım ve orman yönetimine yönelik stratejik düzenlemeleri içeriyor. Yeni mevzuata göre hidroelektrik enerji üretim tesislerinin işletme disiplini yasal güvenceye alınıyor. Bir şirketin, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından belirlenen işletme talimat ve programlarına uymaması ya da sahada tespit edilen eksiklikleri zamanında gidermemesi durumunda ağır yaptırımlar devreye girecek. İlgili şirketlere, toplam ceza tutarı 250 bin liradan az ve 5 milyon liradan çok olmamak üzere, tesisin hidrolik kurulu gücüne bağlı olarak megavat başına 50 bin lira ile 100 bin lira arasında idari para cezası kesilecek. Bu düzenleme ile enerji üretiminde koordinasyonun maksimum seviyeye çıkarılması amaçlanıyor.
İklim kriziyle mücadelede yeni yeşil koridorlar açılıyor
Çevre ve şehircilik politikalarında son yıllarda küresel bir zorunluluk haline gelen iklim eylemleri, meclisin bu haftaki torba yasasında da kendine geniş bir yer buldu. Orman Genel Müdürlüğü bünyesinde yürütülecek yeni bir vizyon projesi yasal zemine kavuşturuluyor. Küresel iklim değişikliğiyle mücadeleye kalıcı ve sürdürülebilir bir katkı sağlamak amacıyla, ormanların sera gazı tutum kapasitesini artıracak özel alanlar ilan edilecek. Bu hedef doğrultusunda yurdun stratejik noktalarında karbon yutak ormanları kurulması için düğmeye basılacak. Endüstriyel emisyonların dengelenmesi açısından kritik önem taşıyan bu ormanlar, Türkiye'nin uluslararası yeşil mutabakat hedeflerine ulaşmasında da anahtar bir rol üstlenecek.
İzin almadan yükselen binalara elektrik ve su verilmeyecek
Kaçak yapılaşma ve imar kirliliği ile mücadele kapsamında, altyapı hizmeti sunan kurum ve kuruluşlara yönelik çok net bir sorumluluk yükleniyor. İmar mevzuatına aykırı şekilde, yetkili mercilerden izin alınmadan inşa edilmiş her türlü yapı ve tesise elektrik, su ve doğal gaz bağlantısı yapılması tamamen engelleniyor. Bu yasağa rağmen kaçak binalara abonelik tesis eden yerel idareler, kamu kurumları ya da özel dağıtım şirketleri çok ağır mali müeyyidelerle karşı karşıya kalacak. Hükme aykırı davranarak yasa dışı yapılara altyapı sağlayan kurumlara, bağladıkları her bir abone başına doğrudan 100 bin lira idari para cezası verilecek. Bu yaptırımın, özellikle kıyı bölgelerinde ve tarım arazilerinde mantar gibi türeyen kaçak yapıların önüne geçilmesinde en etkili fren mekanizması olması öngörülüyor.
Hayvan sevklerinde belgesiz taşımacılığa ağır cezalar geliyor
Hayvancılık sektöründe salgın hastalıkların kontrol altına alınması ve kayıt dışı ticaretin engellenmesi amacıyla lojistik süreçler sıkı denetim altına alınıyor. Canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin iller arası veya şehir içi sevklerinde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen resmi belgeleri (pasaport, veteriner sağlık raporu vb.) bulundurmayan kişilere yönelik cezalar güncelleniyor. Gerekli evraklar olmadan nakliye yaptığı tespit edilen canlı hayvan ve hayvansal ürün sahiplerine, sığır cinsi büyükbaş hayvanlar için hayvan başına 7 bin 863 lira idari para cezası kesilecek. Küçükbaş hayvancılığı korumak ve kaçak sevkiyatı engellemek adına ise koyun ve keçi türü hayvanlar için hayvan başına 1204 lira para cezası uygulanacak. Denetimlerin otoyol kontrol noktalarında kolluk kuvvetleri ile koordineli yürütüleceği belirtildi.
