Altın piyasasında yıllardır süren alışkanlıklar kökten değişiyor. Nakitle altın alım-satımı için geri sayım başladı. Kayıtdışılığı bitirmeyi, sahtecilikle mücadeleyi güçlendirmeyi ve para trafiğini tamamen şeffaf hale getirmeyi hedefleyen yeni düzenleme ile birlikte, kuyumculuk sektöründe yeni bir dönem başlıyor. Önümüzdeki aylarda devreye girecek Kıymetli Metal Takip Sistemi (KMTS) ile altın artık yalnızca bir yatırım aracı değil, her adımı izlenebilir bir finansal varlık haline gelecek.
Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Yakın’ın açıkladığı detaylara göre, sistemin hayata geçmesiyle birlikte altın ticaretinde elden ödeme uygulaması tamamen sona erecek. Bundan böyle altın alım ve satım işlemleri yalnızca bankalar üzerinden yapılacak; her gram altın kayıt altına alınacak.
Altın ticaretinde köklü dönüşüm başlıyor
Yeni düzenleme, kuyumculuk sektöründe bugüne kadar süregelen iş yapma biçimlerini temelden değiştiriyor. Uzun yıllardır özellikle küçük ve orta ölçekli işlemlerde tercih edilen nakit ödeme, artık yasal olarak mümkün olmayacak. Kuyumcudan altın alan ya da altın bozduran herkes, ödemesini banka hesabı üzerinden yapmak zorunda kalacak.
Bu adımın en önemli gerekçesi, sektördeki kayıtdışı ekonomi ile mücadele. Yetkililer, altın ticaretinin bugüne kadar kayıt dışı para hareketleri için önemli bir alan oluşturduğunu, yeni sistemle birlikte bu alanın büyük ölçüde kapatılacağını vurguluyor. Bankacılık sistemi üzerinden yapılacak her işlem, otomatik olarak izlenebilir hale gelecek; altının el değiştirdiği her aşama belgelenecek.
Sektör temsilcileri, uygulamanın ilk aşamada alışkanlıkları zorlayacağını kabul ediyor. Ancak uzun vadede bu dönüşümün, hem kuyumcular hem de yatırımcılar açısından güven ortamını güçlendireceği ifade ediliyor.
Bandrol sistemiyle altının kimliği ortaya çıkıyor
Yeni dönemin en dikkat çeken başlıklarından biri bandrol uygulaması. Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Darphane tarafından devreye alınacak KMTS kapsamında, piyasaya sürülen tüm altınlar bandrollü olacak. Bu bandrol, altının üretimden satışa kadar olan yolculuğunu takip etmeyi mümkün kılacak.
Bandrol numarası sayesinde altının hangi ülkeden geldiği, hangi firma tarafından ithal edildiği ya da üretildiği, hangi aşamalardan geçtiği net biçimde görülebilecek. Uygulama, yalnızca büyük külçeler için değil, bir gramlık altınlar için de geçerli olacak. Böylece küçük yatırımcının elindeki altın bile sistemin dışında kalmayacak.
Bu düzenleme ile birlikte sahte altın üretimi ve piyasaya sürülmesi ciddi biçimde zorlaşacak. Bandrolsüz altının piyasada işlem görmesi neredeyse imkânsız hale gelirken, tüketicinin satın aldığı altının menşei ve geçmişi şeffaf biçimde izlenebilecek.
Nakit yasaklanıyor, bankalar merkezde olacak
Yeni sistemle birlikte altın ticaretinde nakit tamamen devre dışı kalıyor. Kuyumcular, müşterilerinden elden para kabul edemeyecek; altın alım-satımında ödeme yalnızca banka transferiyle yapılacak. Bu durum, özellikle yüksek tutarlı işlemler için önemli bir kontrol mekanizması oluşturacak.
Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Yakın, bu uygulamanın kara para ile mücadelede kritik bir eşik olduğuna dikkat çekiyor. Yakın’a göre, altın üzerinden yapılan ve kaynağı belirsiz para girişleri artık sistem dışında kalacak. Bankalar, altın bozdurma ya da satış işlemlerinde paranın kaynağını sorgulayacak; gerekli belgeler olmadan işlem yapılmayacak.
Bu düzenleme, altını uzun yıllardır kayıt dışı birikim aracı olarak kullanan kesimler için ciddi bir değişim anlamına geliyor. Yeni dönemde altın, hem güvenli hem de tamamen izlenebilir bir yatırım aracına dönüşecek.
KMTS’nin devreye girmesiyle birlikte kuyumculuk sektörü dijitalleşme ve bankacılık entegrasyonu konusunda yeni bir sürece girecek. Özellikle küçük esnaf için bu dönüşüm, altyapı yatırımı ve yeni işleyiş anlamına geliyor. Ancak sektör temsilcileri, uzun vadede bu sistemin Türkiye’yi uluslararası altın ticaretinde daha güçlü bir konuma taşıyacağını savunuyor.
Yeni düzenleme, yatırımcı açısından da önemli sonuçlar doğuracak. Altın alım-satımında şeffaflık artarken, piyasa güvenilirliği güçlenecek. Sahte ürün riski azalacak, fiyat oluşumları daha sağlıklı hale gelecek.
Darphane’nin nisan ayı itibarıyla sistemi devreye alması planlanırken, nakitle altın devri resmen kapanmış olacak. Türkiye’de altın ticareti, bankalar, bandroller ve dijital takip sistemiyle tamamen kayıtlı bir yapıya kavuşacak.
