İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü, kentte giderek etkisini artıran kuraklık riskine karşı kapsamlı ve çok boyutlu bir yol haritasını hayata geçirdi. Nisan 2025’ten bu yana uygulanan önleyici ve planlı çalışmalar sayesinde İzmir’in günlük içme suyu ihtiyacının yüzde 28’i, yeni bir kaynak yaratılmadan mevcut sistemin daha verimli kullanılmasıyla karşılanıyor. İZSU, kısa vadeli önlemlerle yetinmeyerek orta ve uzun vadeyi kapsayan üç aşamalı su yönetimi planını da eş zamanlı olarak yürütüyor.
Bu planın temel başlıkları arasında Tahtalı Barajı’ndaki ölü hacmin değerlendirilmesi, bulut tohumlama yöntemi ve deniz suyu arıtma tesisi kurulması yer alıyor. Amaç, yalnızca bugünü kurtarmak değil; İzmir’in önümüzdeki yıllarda da susuzluk yaşamamasını sağlayacak kalıcı çözümler üretmek.
Bulut tohumlama ve barajlarda ölü hacim gündemde
Kamuoyunda sıkça tartışılan bulut tohumlama yöntemi, İZSU’nun değerlendirdiği alternatifler arasında bulunuyor. Yağış potansiyeli olan bulutlardan düşen yağmur miktarını artırmayı hedefleyen bu destekleyici uygulamaya ilişkin teknik raporlar hazırlandı. Üniversitelerin bilimsel görüşleriyle birlikte oluşturulan dosyalar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na iletilirken, süreç Bakanlık nezdinde devam ediyor.
Öte yandan İzmir’in en önemli içme suyu kaynaklarından biri olan Tahtalı Barajı’nda, normal şartlarda pompaların erişemediği ve “ölü hacim” olarak adlandırılan bölümdeki suyun acil durumlarda sınırlı ve kontrollü şekilde kullanılması planlanıyor. İZSU, bu sistemin yağışlı dönemlerde barajda birikecek su miktarına göre hazır tutulacağını bildiriyor. Aynı yöntem daha önce Gördes Barajı’nda uygulandı ve son yedi ayda ölü hacimden saniyede ortalama 968 litre içme suyu alınarak İzmir’e ulaştırıldı.
Deniz suyu arıtma ve yeni kaynak arayışı
İZSU’nun orta ve uzun vadeli planları arasında yer alan deniz suyu arıtma tesisi, İzmir için stratejik bir adım olarak görülüyor. Bu kapsamda Seferihisar Ahmetbeyli’de yapılması planlanan tesis için hazırlık çalışmaları sürüyor. İlgili kamu kurumlarından görüş ve izinlerin alınmasına yönelik yazışmaların devam ettiği belirtilirken, tesisin hayata geçmesiyle birlikte İzmir’in su kaynaklarının çeşitlendirilmesi hedefleniyor.
Yetkililer, deniz suyu arıtmanın yüksek maliyetli bir yatırım olduğuna dikkat çekerken, uzun vadede kentin su güvenliği açısından kritik bir rol üstleneceğini vurguluyor.
Mevcut kaynaklar korunuyor, tasarruf büyüyor
Türkiye genelinde olduğu gibi İzmir’de de iklim krizi ve kuraklık, barajlara gelen su miktarında ciddi düşüşlere yol açtı. Tahtalı Barajı’na 2021 yılında yıllık 150 milyon metreküp su gelirken, bu miktar 2022’de 83 milyon metreküpe, 2023’te 47 milyon metreküpe, 2024’te 42 milyon metreküpe ve 2025’te yalnızca 28 milyon metreküpe geriledi. Ortaya çıkan bu tablo, kısa vadeli önlemlerin neden hayati olduğunu açıkça gösterdi.
İZSU, yalnızca yeni kaynak arayışına değil, mevcut kaynakların korunmasına da ağırlık verdi. Altyapı yenileme, aktif kaçak tespiti ve basınç yönetimi çalışmaları sayesinde İzmir kent merkezinde kayıp-kaçak oranı yüzde 27,17’den 24,80’e düşürüldü. Bir yıl içinde sağlanan yüzde 2,37’lik bu düşüş, yaklaşık 5,6 milyon metreküp suyun sistemde kalmasını sağladı. Bu miktar, on binlerce hanenin yıllık su ihtiyacına denk geliyor.
Kuyular yenilendi, ek su sisteme kazandırıldı
Yeraltı su kaynaklarının daha verimli kullanılması amacıyla kent genelinde çok sayıda kuyu yenileme çalışması yapıldı. Göksu, Sarıkız ve Menemen bölgelerinde yenilenen kuyulardan saniyede toplam 1.016 litre, Halkapınar’da yapılan yenileme ve yeni depo yatırımlarıyla ise saniyede 375 litre ek kapasite elde edildi. Bu çalışmalar sonucunda bugüne kadar sisteme kazandırılan ilave su miktarı yaklaşık 7,8 milyon metreküpe ulaştı.
Sekiz ayda 14,2 milyon metreküp tasarruf
Aliağa’daki Güzelhisar Barajı için 20 yıldır kullanılmayan isale hattı yenilendi, yeni pompalar devreye alındı. Barajdan kente saniyede 640 litre su iletilmeye başlandı. Bu miktar, İzmir’in günlük su ihtiyacının yaklaşık yüzde 8,5’ini karşılıyor. Temmuz 2025’ten bu yana barajdan alınan toplam su miktarı 8,4 milyon metreküpe ulaştı.
Bunun yanı sıra gece planlı su kesintileri, park ve bahçe aboneliklerinin iptali ile kademe sistemi uygulamaları sayesinde son 8 ayda toplam 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandı. İZSU, bu bütüncül yaklaşımın İzmir’in susuzluk riskine karşı en güçlü kalkan olduğunu vurguluyor.
