SEMİ TEKTAŞ/İzmir iş dünyası, hazır giyim ve tekstil sektöründe derinleşen krize dikkat çekiyor. Artan üretim maliyetleri, kur baskısı ve ihracattaki daralma, sektörün bel kemiğini oluşturan firmaları zor durumda bırakırken; kapanan işletmeler ve azalan istihdam, tablonun ciddiyetini gözler önüne seriyor. EBSO Meclis Üyesi Burak Sertbaş’ın değerlendirmeleri, İzmir merkezli üretim gücünün karşı karşıya olduğu riskleri bir kez daha gündeme taşıdı.
“Maliyet-kur makası sektörü sıkıştırıyor”
Sertbaş, üretim maliyetlerinin Türk lirası üzerinden hızla arttığını, buna karşın ihracatın büyük ölçüde Euro bazlı gerçekleştiğini vurguladı. Bu dengesizliğin firmaların kârlılığını erittiğini belirten Sertbaş, “Girdi maliyetleri sürekli şişerken gelir aynı hızda artmıyor. Bu da firmaları sürdürülemez bir noktaya getiriyor” ifadelerini kullandı.
“Firmalar kapanıyor, istihdam geriliyor”
Yaşanan ekonomik baskının sahaya doğrudan yansıdığını belirten Sertbaş, çok sayıda firmanın zarar ettiğini, bazılarının ise kapanmak zorunda kaldığını söyledi. Bu sürecin istihdam kayıplarını da beraberinde getirdiğine dikkat çekerek, tekstil sektöründeki istihdam oranının ciddi şekilde gerilediğini ifade etti.
İhracatta sert düşüş
Sektördeki gerilemenin rakamlara da yansıdığını belirten Sertbaş, 2022 yılında 22 milyar dolarla rekor kıran hazır giyim ihracatının 2023 sonunda 17 milyar doların altına düştüğünü hatırlattı. Düşüş trendinin yüzde 6 seviyelerinde sürdüğünü kaydeden Sertbaş, Türkiye’nin dünya pazarındaki payının da gerilediğini söyledi.
“Destekler yetersiz, artırılmalı”
Mevcut ekonomi programında ihracata yönelik desteklerin yetersiz kaldığını dile getiren Sertbaş, özellikle döviz kazandırıcı faaliyetlerin daha güçlü teşvik edilmesi gerektiğini belirtti. Nisan sonunda sona ermesi beklenen yüzde 3’lük döviz alım desteğinin devam etmesini isteyen Sertbaş, bazı sektörlerde bu oranın yüzde 5’e çıkarılması gerektiğini ifade etti.
“Üretim yurtdışına kayıyor”
Sektörde üretimin teşvik bölgelerine kaydırılmasının yanı sıra son dönemde yurtdışına yönelimin hızlandığını belirten Sertbaş, özellikle Mısır’a yapılan yatırımların dikkat çektiğini söyledi. Önümüzdeki süreçte benzer bir yatırım dalgasının farklı ülkelere de kayabileceği uyarısında bulundu.
“Acil adım atılmalı”
İzmirli sanayicilerin sesi olarak konuşan Sertbaş, sektörün rekabet gücünü koruyabilmesi için acil adımlar atılması gerektiğini vurguladı. Avrupa Birliği pazarında Türkiye’nin güçlü konumuna rağmen rakip ülkelerin payını artırdığını belirten Sertbaş, “Bu gidişat tersine çevrilmezse Türkiye’nin tekstildeki konumu zayıflayabilir” dedi.
Tekstil sektöründeki bu tablo, İzmir başta olmak üzere üretim merkezlerinde ekonomik dengelerin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
