Türkiye'de yaklaşık 17 milyon emekli ve hak sahibi, ekonomik zorlukların gölgesinde Ramazan Bayramı'na hazırlanırken, hükümetin bayram ikramiyeleri üzerindeki mesaisi de hız kazandı. Ocak ayındaki maaş zamları sonrası alım gücü düşen emekliler için can suyu niteliğinde olan bayram ikramiyelerinde bu yıl önemli bir artış bekleniyor. Ancak Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, kamuoyunda oluşan "herkese eşit ödeme" algısının yanlış olduğunu belirterek, özellikle dul ve yetim aylığı alan vatandaşları bekleyen teknik detayı paylaştı.
Masadaki rakam 5 bin ile 5 bin 500 TL arasında
Ankara kulislerinden sızan bilgilere göre, hükümetin bayram başına ödemeyi planladığı tutar için 5 bin TL ve 5 bin 500 TL formülleri üzerinde duruluyor. Geçtiğimiz yıl 4 bin TL olarak uygulanan ödemelerin, bu yıl en az %25 oranında artırılması hedefleniyor. Ekonomi yönetimi tarafından hazırlanan etki analizleri sonrasında nihai rakamın Mart ayı başında netleşmesi bekleniyor. Eğer 5 bin 500 TL formülü kabul edilirse, bir emekli iki bayram toplamında 11 bin TL ek gelire kavuşmuş olacak.
Özgür Erdursun’un dikkat çektiği en kritik nokta ise ödeme sistemindeki "hisse payı" detayı oldu. Emekli sandığı, Bağ-Kur ve SSK emeklileri belirlenen tutarı tam olarak alırken; vefat eden sigortalının yakınları bu ikramiyeyi maaş bağlama oranlarına göre alıyor. Erdursun, dul ve yetim aylığı alanların dosyalarındaki hisse oranlarına dikkat etmesi gerektiğini hatırlattı. Buna göre, tek başına maaş alan bir dul eş %75 oranında ikramiye alırken, hem eş hem çocukların olduğu dosyalarda bu pay %50’ye, sadece yetim aylığı alan çocuklarda ise %25’e kadar düşüyor.
İkramiye hesabı hisse payına göre değişecek
Uzmanların paylaştığı verilere göre, ikramiyenin 5 bin TL olarak yasalaşması durumunda hak sahiplerinin cebine girecek net rakamlar şimdiden belli oldu. Dosya payı %75 olan bir vatandaş 3 bin 750 TL alırken, payı %50 olanlar 2 bin 500 TL, %25 hisseye sahip olan yetim çocuklar ise yalnızca bin 250 TL ikramiye alabilecek. Sosyal güvenlik sistemindeki bu hiyerarşik dağılım, milyonlarca hak sahibinin beklediği "tam ikramiye" umudunu suya düşürecek gibi görünüyor.
2026 yılı takvimine göre Ramazan Bayramı 20 Mart Cuma günü başlayacak. Bu durum, ikramiye ödemelerinin bayramdan bir hafta önce, yani 9-14 Mart tarihleri arasında yapılmasını zorunlu kılıyor. Ödeme tarihleri tahsis numarasının son hanesine göre kademeli olarak belirlenecek. Emekli dernekleri ise artan gıda fiyatları karşısında 5 bin TL’lik rakamın yetersiz kalacağını savunarak, ikramiyelerin asgari ücretin belirli bir oranına endekslenmesini talep ediyor.
Erdursun sadece ikramiyelerle kalmayıp, kademeli emeklilik bekleyen yaklaşık 4 milyon kişi için de kritik bir tarih verdi. Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi sonrası kapsam dışı kalan kitle için yasal çalışmaların önümüzdeki dönemde hızlanabileceğini ifade eden uzman, sosyal güvenlik sisteminde köklü bir reformun kaçınılmaz olduğunu vurguladı. Bayram ikramiyesinin miktarını belirleyecek olan yasal düzenlemenin ise önümüzdeki hafta TBMM Genel Kurulu’na gelmesi bekleniyor.