İzmir’de eğitim gören genç yetenekler, teknolojiyi doğayı korumak için seferber etti. Karşıyaka Cihat Kora Anadolu Lisesi 9. sınıf öğrencileri Nehir Karagüzel, Kuzey Şentürk ve Asil Deniz Ekmekçi, fizik öğretmeni Mehmet Sertkahya danışmanlığında dünyadaki en yaygın sorunlardan biri olan asit maden drenajı kaynaklı kirliliğe karşı yenilikçi bir proje üretti. Geliştirilen sistem, su kaynaklarındaki demir iyonu miktarını yapay zeka tabanlı görüntü işleme yöntemiyle saniyeler içinde analiz edebiliyor.
Laboratuvar kapıları kapanıyor: Cep telefonuyla anlık analiz
Geleneksel su analizi yöntemlerinin yavaş ve yüksek maliyetli olması, öğrencileri daha pratik bir çözüm aramaya itti. Geliştirilen mobil uygulama sayesinde, bir kullanıcı akarsu, göl veya denizden aldığı suyun fotoğrafını sisteme yükleyerek kirlilik düzeyini anında öğrenebiliyor. Proje danışmanı Mehmet Sertkahya, bu yöntemin numuneleri laboratuvara gönderme zorunluluğunu ortadan kaldırdığını ve kirliliğin önceden, maliyetsiz bir şekilde tespit edilmesine olanak sağladığını vurguladı.
%90’ın üzerinde arıtma başarısı
Proje sadece kirliliği tespit etmekle kalmıyor, aynı zamanda etkili bir arıtma çözümü de sunuyor. Öğrenciler, analiz aşamasından sonra çözünmüş hava flotasyonu tekniğini kullanarak sudaki ağır metalleri uzaklaştırmayı başardı. Yapılan deneylerde:
-
Demir iyonlarının %90'ın üzerinde arıtıldığı raporlandı.
-
Sudaki demir miktarı, güvenli sınır değer olan litrede 0,2 miligramın altına düşürüldü.
-
Temizlenen su tekrar yapay zekaya gönderilerek arıtma başarısı anlık olarak ölçüldü.
Yapay zeka farklı açılardan eğitildi
Sistemin doğruluk payını artırmak için binlerce veri kullanıldı. 9. sınıf öğrencisi Kuzey Şentürk, modeli eğitirken kirlenmiş çözeltileri farklı açılardan fotoğraflayarak sisteme yüklediklerini belirtti. Yazılım aracılığıyla fotoğrafların parlaklık ve kontrast ayarlarıyla oynanarak veri seti genişletildi ve şu an için %85 doğruluk oranına ulaşıldı. Şentürk, arka planın beyaz tutulduğu ve ışığın korunduğu çekimlerde bu oranın çok daha yukarı çıkabileceğini ifade etti.
Türkiye finallerinde İzmir'i temsil edecekler
Bu çevre dostu ve teknolojik çalışma, akademik çevrelerden de tam not aldı. TÜBİTAK 57. Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri İzmir Bölge Yarışması'nda, kimya alanında bölge birinciliği elde eden ekip, Türkiye finallerine katılmaya hak kazandı. Öğrencilerden Nehir Karagüzel, sistemin sadece demir değil, gelecekte diğer ağır metaller ve organik kirleticilerin arıtımında da kullanılma potansiyeli taşıdığını müjdeledi.
