SEMİ TEKTAŞ/İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Vakıflar Genel Müdürlüğü arasında Meslek Fabrikası’na ilişkin hukuki gerilim devam ediyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü, mülkiyet hakkı iddiasıyla süreci başlatırken, İzmir Büyükşehir Belediyesi yargıya başvurdu. Mahkeme, önce hukuki süreç sürerken tahliye yapılamayacağına hükmetmişti. Ancak Vakıflar Genel Müdürlüğü itiraz etti ve mahkeme itirazı kabul ederek önceki kararı kaldırdı. Yeni kararın ardından Kaymakamlık, Meslek Fabrikası’na tebligat göndererek binayı bugün boşaltmaları gerektiğini bildirdi. Başkan Tugay ise Meslek Fabrikası önünde direniş başlattı. Tugay’a STK ve parti örgütünden yoğun destek geldi. Fabrika önünde nöbete başlayan Tugay’a destek ziyaretleri devam ediyor. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Fabrikaya gelerek Büyükşehir’e destek açıklaması yaptı.
“Hukuka aykırı”
TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Yedek Üyesi Ali Kemal Karayel, Meslek Fabrikası’nın geçmişi hakkında şu açıklamayı yaptı:
“9 Eylül 1922 saat 9.30 da Tuzakoğlu Un Fabrikasından Türk süvarilerine ateş açılır. Konyalı Mehmet, Akşehirli Hakkı, Avanoslu Ahmet, Balkan göçmeni Bergamalı Veyis ilk şehit düşen kahramanlardır. Bugün tartışmalara konu olan Meslek Fabrikası o günkü un fabrikasıdır. Mülkiyetin tespiti konusunda yetkili meslek grubu olarak; bu açıklamanın yapılması zorunlu hale gelmiştir. Meslek Fabrikasının mülkiyet geçmişi şu şekildedir: İzmir tüccarlarından Yoan Tuzakoğlu ve Vasil İstefanidi 29.07.1905 tarihinde söz konusu arsaya un fabrikası yapmak üzere başvurmuş, 6.07.1907 tarihinde ruhsat izni verilmiş ve 1908 yılında un fabrikası inşa edilmiştir. 1922 yılında İzmir Belediyesi'ne geçen yapı, 1926 yılında kamulaştırılmış ve uzun süre ekmek fabrikası olarak kullanılmıştır. 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu kapsamında yapılan kadastro çalışması sonucunda 28.11.1940 tarihinde İzmir Belediyesi adına tescili yapılmıştır. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından taviz bedeli ödenerek 2.10.2007 tarihinde "mukataalıdır şerhi" kaldırılmıştır. 8.10.2025 tarihinde "Bayezid Baba Vakfı" adına tescil edilmiştir.”
“Büyükşehir adına 1940 yılında tescil edildi”
Binanın 1940 yılında Büyükşehir’e tescil edildiğini ifade eden Karayel, “Teknik ve hukuki yönden incelendiğinde, Meslek Fabrikasının mülkiyeti kime ait olmalıdır? Özel şahıslarca izinleri alınarak inşa edildiği tespit edilen yapının herhangi bir vakıf ile ilişkisi bulunmamaktadır. Yapı, vakıf tarafından değil özel şahıslarca kendi ticari kazançları için yapılmıştır. İzmir Belediyesi tarafından kullanılırken kadastro çalışması sonucunda İzmir Büyükşehir Belediyesi adına 1940 yılında tescili gerçekleşmiştir. Vakıflar Kanunu 30. maddesinde "Vakıf yoluyla meydana gelip de her ne suretle olursa olsun Hazine, belediye, özel idareler, köy veya diğer kamu tüzel kişileri ile bunlara ait müessese, iktisadi işletme ve bağlı ortaklıklarının mülkiyetine geçmiş vakıf kültür varlıkları mazbut vakfına devrolunur." denilmektedir. İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü Konak Tapu Müdürlüğüne gönderdiği yazıyla, bu madde kapsamında "Bayezid Baba Vakfı" adına tescil talep etmiş ve bunun üzerine o vakıf adına tescil gerçekleşmiştir. İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğünün yazısında "Vakıf yoluyla meydana gelip de..." ibaresinde belirtildiği üzere binanın vakıf tarafından yapıldığını kanıtlayan herhangi bir belge gönderilmemiş sadece yazıyla tescil talep edilmiştir” diye konuştu.
“İnşa zorunluluğu var”
Karayel, “İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin itirazı üzerine; Meslek Fabrikasının "Bayezid Baba Vakfı" tarafından yaptırılıp yaptırılmadığının incelenmesi için İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nce, Vakıflar Genel Müdürlüğüne, Devlet Arşivleri Başkanlığına, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne yazılar yazılmıştır. Yani Meslek Fabrikasının vakıf tarafından yapıldığı kanıtlandıktan sonra tescili istenmesi gerekirken öncesinde tescil yapılmış sonra araştırma başlatılmıştır. Sonuç olarak; bir yapının vakıf adına tescil edilebilmesi için o vakıf tarafından inşa edilmesi kanuni zorunluluktur. Meslek fabrikasının vakıf dışı özel şahıslarca yaptırıldığı devlet arşivlerinde açıkça ortaya konulmuştur. Ardından kamulaştırılma ve kadastro çalışmaları sonucunda Meslek Fabrikası İzmir Büyükşehir Belediyesi adına tescil edilmiştir. Tüm bu bilgi Belediyesine ait olduğu değerlendirilmektedir. 23.03.2026 ve belgeler değerlendirildiğinde; Meslek Fabrikasının mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu değerlendirilmektedir” diyerek sözlerini tamamladı.
