Türkiye İstatistik Kurumu’nun (Türkiye İstatistik Kurumu – TÜİK) hanehalkı gelir düzeyi, eğitim durumu ve mesleki yapı gibi başlıkları esas alarak hazırladığı Sosyoekonomik Seviye (SES) raporu, ülkedeki ekonomik haritanın ilçe ölçeğinde nasıl şekillendiğini gözler önüne serdi.
2022, 2023 ve 2024 verilerinin birlikte değerlendirilmesiyle oluşturulan rapora göre, Türkiye’de en üst sosyoekonomik grupta yer alan hanelerin oranı oldukça sınırlı. Buna karşın bu yüksek gelir ve yaşam standardı, belirli ilçelerde yoğunlaşıyor.
Üst gelir grubu metropollerde toplandı
Raporda dikkat çeken en önemli bulgu, üst ve en üst sosyoekonomik grupların büyükşehir merkezlerinde kümelenmesi oldu. Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropoller; nitelikli iş gücü, eğitim düzeyi ve gelir dağılımı açısından ülke ortalamasının belirgin biçimde üzerinde seyrediyor.
Bu tablo, Türkiye’de sosyoekonomik eşitsizliğin yalnızca bölgeler arasında değil, aynı şehir içinde ilçeden ilçeye de derinleştiğini ortaya koyuyor.
Türkiye’nin en zengin 7 ilçesi
TÜİK’in SES raporuna göre sosyoekonomik düzeyi en yüksek ilçeler şu şekilde sıralandı:
-
Çankaya (Ankara)
-
Kadıköy (İstanbul)
-
Beşiktaş (İstanbul)
-
Etimesgut (Ankara)
-
Nilüfer (Bursa)
-
Bakırköy (İstanbul)
-
Güzelbahçe (İzmir)
Listede İstanbul’dan üç, Ankara’dan iki ilçe yer alırken, İzmir’den yalnızca Güzelbahçe’nin ilk yediye girmesi dikkat çekti.
İzmir’de tablo ne söylüyor?
Rapora göre İzmir genel olarak üst sosyoekonomik grupta yer alsa da, yüksek gelir ve yaşam standartları belirli ilçelerde yoğunlaşıyor. Güzelbahçe’nin listeye girmesi; ilçedeki eğitim düzeyi, meslek yapısı ve hanehalkı gelirinin kent ortalamasının üzerinde seyrettiğini gösteriyor.
Uzmanlar, İzmir’de kıyı hattındaki ilçelerle iç kesimler arasındaki sosyoekonomik farkın giderek açıldığına dikkat çekiyor.
Eşitsizlik ilçe ölçeğinde derinleşiyor
TÜİK’in raporu, Türkiye’de sosyoekonomik eşitsizliğin yalnızca bölgesel değil, mikro ölçekte de belirginleştiğini ortaya koyuyor. Aynı şehir içinde bir ilçede en üst gelir grubuna ait haneler yoğunlaşırken, birkaç kilometre ötede alt ve alt-orta grupların ağırlıkta olması dikkat çekici bir tablo sunuyor.