2026 yılı, dünya genelinde yeni virüs tehditlerinin hızla arttığı bir yıl olarak başladı. Küresel ısınma, artan nüfus ve çevresel değişiklikler, insanları daha önce hiç karşılaşmadıkları virüslerle tanıştırmaya devam ediyor. Bu virüslerin bazıları, hızla evrimleşerek, küresel bir sağlık krizine yol açabilir. Uzmanlar, özellikle son dönemde yayılmaya başlayan bazı virüslerin dünyayı yeni bir pandeminin eşiğine getirebileceğini belirtiyor.
Yeni bir pandemi tehlikesi
Virginia Üniversitesi bulaşıcı hastalıklar uzmanı Patrick Jackson, 2026 yılı itibarıyla virüslerin beklenmedik şekilde yayılabileceği ve enfeksiyonlara neden olabileceği virüsleri yakından takip edeceğini açıkladı. Jackson, bu yıl risk teşkil eden virüsleri sıralayarak, özellikle bir tanesinin dünyayı büyük bir sağlık krizine sürükleyebileceğini vurguladı.
H1N1 virüsü: Gripteki tehlike
H1N1 virüsü, özellikle 2009 yılında tüm dünyada büyük bir paniğe neden olmuştu. İnfluenza A virüsünün alt tiplerinden biri olan H1N1, çoğu zaman domuz gribi olarak bilinir. Meksika'da ilk kez domuzlardan insanlara geçerek yayılmaya başlayan bu virüs, yıllar içinde mutasyon geçirmeye devam etti ve hala potansiyel bir tehdit olarak izleniyor. Virüsün sürekli evrim geçirmesi, uzmanları endişelendiren faktörlerden biri.
H5N1 virüsü: Kuş gribi tehdidi
Son zamanlarda kuş gribi H5N1 alt türü, bilim insanları tarafından daha dikkatli bir şekilde izleniyor. H5N1, kuşlardan memelilere geçerek, insanların da bu virüsü taşımasına neden olabilir. İnsanlar arasında daha fazla yayılma riski taşıyan bu virüs, dünya genelinde büyük bir sağlık tehdidi oluşturuyor. Şu anda mevcut grip aşılarının H5N1'e karşı koruma sağlamakta yetersiz olduğu belirtiliyor. Bilim insanları, bu virüse karşı etkili bir aşı geliştirmek için çalışmalarını sürdürüyor.
'Süper grip' H3N2
Son zamanlarda, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde H3N2 alt türü hızla yayıldı. Bu virüs, halk arasında 'süper grip' olarak adlandırılıyor. 2026 grip sezonunda en az 11 milyon grip vakası, 120.000 hastaneye yatış ve 5.000 ölüm yaşandığı tahmin ediliyor. H3N2'nin hızlı yayılarak, hem ciddi hastaneye yatışlara hem de ölümlere yol açması uzmanları alarma geçirdi.
Mpox virüsü: Maymun çiçeği tehlikesi
Maymun çiçeği olarak bilinen Mpox virüsü, özellikle 2022 yılında dünya çapında büyük bir endişeye yol açmıştı. Virüs, çiçek hastalığıyla yakın akrabadır ve ciddi şekilde ateş, döküntüler ve ağrılara neden olur. Çiçek hastalığına karşı aşılar mevcut olsa da, Mpox virüsünün etkili bir tedavisi bulunmuyor. Şu anda Mpox’un daha şiddetli türü olan I. klade ve hafif türü II. klade dünyada yayılmaya devam ediyor. Orta ve Doğu Afrika’da Mpox vakaları artış gösteriyor.
Oropouche virüsü: Yeni bir tehdit
1950’lerde Güney Amerika'da keşfedilen Oropouche virüsü, sivrisinekler ve küçük ısıran sinekler tarafından taşınır. Oropouche, baş ağrısı, ateş ve kas ağrılarına neden olsa da, bazı hastalarda halsizlik haftalarca sürebilir. Oropouche virüsünün tedavisi veya aşısı henüz bulunmamışken, virüsün yayılma alanı giderek genişliyor. Bu virüs, özellikle tropikal bölgelerde büyük bir sağlık riski oluşturmaktadır.
Chikungunya: Sivrisineklerin yaydığı tehlike
Chikungunya virüsü, özellikle sivrisineklerin taşımacılığında yayılmaktadır. Aedes aegypti ve Aedes albopictus gibi sivrisinekler, bu virüsü insanlara bulaştırır. Çikungunya virüsü, şiddetli eklem ağrılarına, baş ağrısına ve yorgunluğa yol açarken, bu hastalık oldukça zorlayıcı ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. 2026 yılı itibarıyla dünya çapında devam eden çikungunya salgınları, bu virüsün küresel sağlık üzerinde daha büyük bir etki yaratabileceğini göstermektedir.
Kızamık: Aşılamada düşüş tehlike yaratıyor
Kızamık, dünya genelinde aşılamada yaşanan düşüşler nedeniyle yeniden yayılma tehlikesiyle karşı karşıya. 2025 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde 2.000'den fazla kızamık vakası kaydedildi, bu da son otuz yılın en yüksek sayısı. Kızamık aşısı %97’ye kadar etkili olsa da, aşılanmamış bireylerde bu virüs hızla yayılabiliyor. Aşı oranlarındaki azalma, bu hastalığın yeniden küresel bir tehdit oluşturmasına neden olabilir.
HIV: Yeniden yayılan tehdit
HIV virüsü, etkili tedavi yöntemleri bulunmasına rağmen, uluslararası yardımlardaki aksaklıklar nedeniyle yeniden yayılma riski taşıyor. HIV’in yayılmaya devam etmesi, özellikle sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlı olduğu bölgelerde büyük bir tehdit oluşturuyor. Ekosistemlerin bozulması ve insanların gezegenin dört bir yanına yayılması, yeni virüslerin keşfedilmesine de zemin hazırlıyor. Bu nedenle, HIV ve diğer viral hastalıklar karşısında daima tetikte olunması gerekiyor.
