Türkiye’nin enerji üretimindeki en kritik kurumlarından biri olan ve binlerce işçiye istihdam sağlayan Türkiye Taşkömürü Kurumu, bu kez üretim rekorlarıyla değil, çalışanların hak arayışı eylemleriyle gündeme geldi. Kurum bünyesinde en zorlu şartlarda, yerin yüzlerce metre altında çalışan maden işçileri, banka promosyonu ödemelerinde ortaya çıkan çifte standarda karşı sessiz kalmadı. Kurum ile banka arasında varılan anlaşmanın detaylarının netleşmesiyle birlikte, çalışanlar arasında oluşan ciddi gelir makası büyük bir tepkiye neden oldu. Ocak girişlerinde toplanan işçiler, vardiya değişimleri sırasında baretlerini beton zemine vurarak ve ıslık çalarak, alınan kararın düzeltilmesini talep etti.
Hesap çarşıya uymadı: Aynı işe farklı tarife
Krizin fitilini ateşleyen gelişme, kurumun maaş ödemeleri için anlaştığı banka ile imzaladığı promosyon protokolünün detaylarında gizliydi. Edinilen bilgilere göre, TTK yönetimi ile VakıfBank arasında gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde, kurum çalışanlarına kişi başı 99 bin 500 lira tutarında bir promosyon ödemesi yapılması konusunda mutabakata varıldı. Bu rakam ilk etapta çalışanlar arasında memnuniyet yaratsa da, sözleşmenin "ince yazıları" okunduğunda durumun farklı olduğu anlaşıldı.
Anlaşmaya göre, 2024 yılı içerisinde işe başlayan ve kurumun en genç, en dinamik gücünü oluşturan yeni madencilere, diğer arkadaşlarından farklı olarak sadece 66 bin lira ödeme yapılacağı ortaya çıktı. Aynı galeride omuz omuza kazma sallayan, aynı kömür tozunu yutan ve aynı hayati riskleri taşıyan işçiler arasında yaratılan yaklaşık 33 bin 500 liralık bu fark, madenciler tarafından "açık bir ayrımcılık" olarak nitelendirildi.
Vardiya girişlerinde baret sesleri yükseldi
Haksızlığa uğradıklarını düşünen maden emekçileri, tepkilerini göstermek için madencilik kültürünün en bilinen protesto yöntemine başvurdu. TTK’ya bağlı Karadon, Kozlu, Üzülmez, Amasra ve Armutçuk gibi müessese müdürlüklerinde örgütlenen işçiler, üç vardiyanın giriş ve çıkış saatlerinde ocak ağızlarında toplandı. Madenciler, başlarındaki baretleri çıkarıp sertçe yere vurarak çıkan sesle yetkililere "bizi duyun" mesajı verdi. Islıklar ve alkışlar eşliğinde süren eylemlerde, iş barışının bozulmaması adına bu yanlış uygulamadan derhal dönülmesi gerektiği vurgulandı. İşçiler, "Aynı iş kolunda, aynı ter dökülürken paranın rengi değişmez" diyerek uygulamanın hiçbir hukuki ve vicdani dayanağı olmadığını savundu.
Yetkililer sessizliğini korurken çözüm CİMER’de arandı
Promosyon krizinin patlak vermesinin üzerinden saatler geçmesine rağmen, sürecin muhataplarından henüz tatmin edici bir açıklama gelmemesi gerilimi daha da tırmandırdı. Protestoya katılan işçiler, ne Türkiye Taşkömürü Kurumu yönetiminden, ne işçinin hakkını savunması gereken Genel Maden İşçileri Sendikası (GMİS) kanadından, ne de anlaşmanın tarafı olan bankadan bir bilgilendirme yapılmadığını belirtti.
Sendika ve kurum yönetiminin sessizliği karşısında kendi çözüm yollarını arayan madenciler, dijital kanalları devreye soktu. Önceki geceden itibaren organize olan binlerce işçi, mağduriyetlerini ve taleplerini içeren dilekçeleri toplu halde Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne (CİMER) gönderdi. Devletin en üst kademesine seslerini duyurmaya çalışan emekçiler, yapılan sözleşmenin revize edilmesini ve 99 bin 500 liralık tutarın, kıdem yılına veya işe giriş tarihine bakılmaksızın her işçiye eşit şekilde yatırılmasını istiyor.
Alın teri aynı ama ücret farklı
Maden sahalarında çalışan işçiler için moral ve motivasyonun, iş güvenliği kadar önemli olduğuna dikkat çeken uzmanlar, bu tür finansal ayrımcılıkların iş yerindeki huzuru bozabileceği uyarısında bulunuyor. Eylemlerini kararlılıkla sürdüren işçiler, talepleri karşılanana kadar demokratik tepkilerini göstermeye devam edeceklerini ifade etti. Yerin metrelerce altında canları pahasına çalışan madenciler, ekonomik koşulların giderek zorlaştığı bir dönemde, hak ettikleri promosyon ödemesi konusunda yapılan kesintiyi kabul etmeyeceklerini net bir dille ifade ediyor. Şimdi gözler, hem TTK yönetiminin hem de banka yetkililerinin atacağı geri adımda ve yapacakları resmi açıklamada.
