Ege'nin incisi İzmir, deprem gerçeğiyle yüzleşmek ve yapı stokunu güçlendirmek adına kritik bir virajı dönüyor. Avrupa Birliği finansmanıyla desteklenen ve Dünya Bankası yönetiminde yürütülen "Dirençli İzmir: Afet Risklerinin Azaltımı İçin Stratejik ve Kapsayıcı Bir Yaklaşım Projesi", düzenlenen lansmanla start aldı. AFAD koordinasyonunda bir otelde gerçekleşen toplantıda verilen mesajlar, sadece İzmir’i değil tüm Türkiye’nin inşaat ve şehirleşme politikalarını yakından ilgilendiriyor. Projenin, İstanbul'da kentsel dirençliliği artıran İSMEP projesiyle benzerlik taşıdığı belirtilirken, asıl dikkat çekici açıklamalar yer altındaki tehlikenin boyutu ve alınacak yeni önlemler üzerine oldu.
Diri fay sayısı 600’e çıkıyor
Toplantıda konuşan AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar, yer altındaki tehlikenin boyutlarını yeni verilerle gözler önüne serdi. Mevcut haritalarda Türkiye genelinde 485 diri fay segmenti bulunduğunu hatırlatan Tatar, Mart ayında yapılacak tanıtımla bu sayının 600’ler seviyesine yükseleceğini duyurdu. Sadece İzmir sınırları içerisinde karada bilinen 17 farklı fay hattı olduğuna dikkat çeken Tatar, sayının artmasıyla birlikte strateji değişikliğine gidileceğini belirtti. Tatar, "Sayı 600'e çıktığında doğal olarak biz artık yavaş yavaş Türkiye deprem tehlike haritasından Türkiye deprem risk haritasına geçiş süreçlerini başlatacağız" diyerek, afet yönetiminde yeni bir dönemin kapılarını araladı.
Yıkılmayan binalar için formül belli: Perde duvar zorunluluğu yolda
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinden çıkarılan acı dersler, yeni yönetmeliklerin de temelini oluşturuyor. O felakette yıkılan 40 bine yakın binanın yüzde 80'inin 2000 yılı öncesinde inşa edildiğini vurgulayan Tatar, yapı güvenliği için radikal bir karar aldıklarını açıkladı. Yakın zamanda yayımlanacak tebliğ ile bina oturma alanının belirli bir oranına kadar perde duvar kullanımının zorunlu hale getirileceğini belirten Tatar, "Bu sistemi uyguladığımızda binalarımız yüzde 99 oranında yıkılmayacak" diyerek güvenli yapılaşmanın şifresini verdi. Özellikle İzmir, Manisa ve Aydın gibi riskli illerdeki eski yapı stokunun hızla dönüştürülmesi gerektiğinin altı çizildi.
Vali Elban’dan özeleştiri: Farkındalık var ama uygulama eksik
Projenin açılışında söz alan İzmir Valisi Süleyman Elban ise toplumsal farkındalık konusuna eleştirel bir pencereden baktı. Afet bilincinin sözde kalmaması gerektiğini savunan Elban, yazın ormanlar yanarken "içimiz yanıyor" diyenlerin kışın otoyol kenarına sigara izmariti atabildiğine dikkat çekti. Deprem konusunda da benzer bir çelişki yaşandığını ifade eden Vali Elban, Avrupa Birliği projelerinin yol gösterici olduğunu ancak asıl dönüşümü gerçekleştirecek olanın yine bu şehrin dinamikleri olduğunu vurguladı. Elban, "Onlar bize doğru bilgiyi verecekler ancak şehrimizi biz dönüştüreceğiz" ifadelerini kullandı.
Afet direncine milyar dolarlık uluslararası kalkan
Türkiye’nin afetle mücadelesine finansal destek sağlayan Dünya Bankası adına konuşan Ülke Yönetim Ofisi Yetkilisi Korhan Yazgan da çarpıcı rakamlar paylaştı. 2026 yılı itibarıyla Türkiye’de yürütülen 38 proje için toplam 17,8 milyar dolarlık bir fon sağlandığını belirten Yazgan, bunun 5,2 milyar dolarlık kısmının doğrudan afete dayanıklılık ve yeniden inşa çalışmalarına ayrıldığını kaydetti. Bu rakamın bankanın Türkiye portföyünün yüzde 30’una denk gelmesi, uluslararası camianın Türkiye’nin deprem riskine verdiği önemi gösteriyor. İki gün sürecek etkinlik kapsamında düzenlenecek çalıştaylarla İzmir'in afetlere karşı yol haritası belirlenecek.
