Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte toplumda en çok konuşulan konuların başında fitre geliyor. Yardımlaşma ve dayanışma geleneğinin önemli bir parçası olan fıtır sadakası, her yıl milyonlarca ihtiyaç sahibine ulaşarak Ramazan Bayramı’nın manevi iklimini güçlendiriyor. 2026 yılı için fitre miktarının Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından açıklanmasıyla birlikte, vatandaşlar “fitre ne kadar oldu, kimler vermekle yükümlü, kimler alabilir?” sorularına yanıt aramaya başladı.
Fitre ne anlama geliyor?
Fitre ya da diğer adıyla fıtır sadakası, Ramazan ayının sonunda bayrama kavuşmanın bir şükrü olarak verilen mali bir ibadet olarak kabul ediliyor. İslam dininde, temel ihtiyaçlarını karşılayabilen ve maddi imkânı olan her Müslüman, hem kendisi hem de bakmakla yükümlü olduğu kişiler adına fitre vermekle sorumlu tutuluyor. Bu ibadet, yalnızca maddi bir yardım değil; aynı zamanda toplumsal dengeyi güçlendiren, gelir dağılımındaki uçurumu bir nebze de olsa azaltmayı hedefleyen bir dayanışma aracı olarak görülüyor.
2026 fitre miktarı ne kadar oldu?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun yaptığı değerlendirme sonucunda 2026 fitre miktarı kişi başı 240 TL olarak belirlendi. Açıklamada, bu tutarın bir kişinin günlük asgari gıda ihtiyacını karşılayacak şekilde hesaplandığı vurgulandı. Belirlenen miktar, fitrenin alt sınırı olarak kabul edilirken, imkânı olanların daha yüksek tutarda fitre vermesinin de mümkün ve faziletli olduğu ifade ediliyor. Böylece fitre, yalnızca sembolik bir ödeme olmaktan çıkarak gerçek anlamda ihtiyaç sahiplerinin sofrasına katkı sunmayı amaçlıyor.
Kimler fitre vermekle yükümlü?
Fitre verme sorumluluğu, Ramazan Bayramı’na ulaşan ve temel ihtiyaçlarının dışında belirli bir mala sahip olan Müslümanları kapsıyor. Buna göre; barınma, giyim, ulaşım gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra, bir yıllık borçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişiler fitre vermekle yükümlü sayılıyor. Nisap miktarı, yaklaşık 80,18 gram altın ya da bu değerde mal varlığı olarak hesaplanıyor. Bu şartları taşıyan kişiler, yalnızca kendileri için değil; bakmakla yükümlü oldukları eşleri ve çocukları adına da fitre vermek durumunda bulunuyor.
Fitre kimlere verilebilir?
Toplumda sıkça karıştırılan konulardan biri de fitre kimlere verilir sorusu oluyor. Dinî kaynaklara göre fitre, kişinin bakmakla yükümlü olmadığı, maddi durumu yetersiz olan Müslümanlara verilebiliyor. Temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan yoksullar, borcu bulunan ve borcu düşüldüğünde nisap miktarının altında mala sahip olan kişiler fitre alabiliyor. Bunun yanı sıra kardeşler, amca, dayı, hala, teyze ve onların çocukları gibi akrabalar da maddi durumları yerinde değilse fitre alabilecek kişiler arasında yer alıyor. Gelin, damat, kayınvalide ve kayınpeder gibi yakın akrabalara da aynı şartlar altında fitre verilmesinde dinen bir sakınca bulunmuyor.
Fitre kimlere verilmez?
Fitrenin kimlere verilemeyeceği de en az kimlere verileceği kadar önemli. Kişi, bakmakla yükümlü olduğu anne, baba, eş ve çocuklarına fitre veremiyor. Ayrıca maddi durumu iyi olan, nisap miktarının üzerinde mala sahip kişilere de fıtır sadakası verilmesi uygun görülmüyor. Bu ayrım, fitrenin gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını sağlamak açısından büyük önem taşıyor.
Fitre ne zaman verilmelidir?
Fitre için belirlenen net bir gün sınırı bulunmamakla birlikte, en uygun zamanlama Ramazan ayı içinde yapılan yardımlar olarak kabul ediliyor. Din âlimlerine göre fitrenin Ramazan ayı boyunca verilmesi caiz olmakla birlikte, Ramazan Bayramı’nın birinci gününe kadar verilmesi gerekiyor. Erken verilmesi ise daha faziletli sayılıyor. Böylece ihtiyaç sahipleri bayram öncesinde temel ihtiyaçlarını karşılayabiliyor ve bayram sevincine ortak olabiliyor. Bu nedenle birçok kişi, Ramazan ayının ilk günlerinden itibaren fitre vermeyi tercih ediyor.
Fitre toplumsal dayanışmayı nasıl güçlendiriyor?
Her yıl Ramazan ayında verilen fitreler, yalnızca bireysel bir ibadet olarak değil, toplumsal bir dayanışma modeli olarak da dikkat çekiyor. Artan hayat pahalılığı ve geçim sıkıntısının hissedildiği dönemlerde fitre miktarı, ihtiyaç sahipleri için hayati bir destek anlamına geliyor. Özellikle dar gelirli aileler, fitre sayesinde bayram öncesinde gıda ve temel ihtiyaçlarını karşılama imkânı buluyor. Uzmanlar, fitrenin zamanında ve doğru kişilere ulaştırılmasının, toplumdaki yardımlaşma kültürünü canlı tutan en önemli unsurlardan biri olduğuna işaret ediyor.
