KAZİM BOZKURT/Küresel iklim krizinin yıkıcı etkilerini en derinden hisseden kentlerin başında gelen İzmir, aylardır süren kuraklık kabusunda ilk kez umutlu bir sabaha uyandı. Sonbahar aylarını yağışsız geçiren, kış mevsiminin ortasına gelinmesine rağmen beklenen yağışları alamayan kentte, barajlardaki su seviyeleri kritik eşiklerin altına inmişti. Toprakların çatladığı, su yönetiminin kırmızı alarm verdiği bir dönemde meteorolojiden gelen haberler ve başlayan sağanak yağış, hem İzmirli vatandaşların hem de yetkililerin yüzünü güldürdü. Kuruma noktasına gelen baraj havzalarına düşen her damla, kentin su güvenliği için hayati bir önem taşıyor. Gökyüzünün griye dönmesi ve yağmurun başlamasıyla birlikte, İZSU’nun anlık verilerinde de kıpırdanmalar gözlemlenmeye başlandı.
Bereket nöbeti hafta sonu da sürecek
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden alınan son verilere ve tahmin raporlarına göre, İzmir üzerindeki yağışlı sistem etkisini artırarak devam ettirecek. 9 Ocak Cuma günü (bugün) kent genelinde etkili olan yağışların, hafta sonu boyunca aralıklarla sürmesi bekleniyor. Termometrelerin 7 ile 14 derece arasında seyredeceği Cuma gününün ardından, 10 Ocak Cumartesi günü sıcaklıkların 18 dereceye kadar yükselmesi, ancak yağışın şiddetini koruması öngörülüyor. Pazar günü ise 12-15 derece bandında seyredecek hava sıcaklığıyla birlikte yağmurlu hava kenti terk etmeyecek. Uzmanlar, yağışların önümüzdeki Salı gününe kadar periyodik olarak devam edeceğini belirtirken, bu uzun soluklu yağış rejiminin toprağın suya doyması ve yüzeysel akışın barajlara ulaşması açısından büyük bir fırsat olduğunu vurguluyor.
Tahtalı Barajı’nda dipten dönüş sinyali
Kentin su ihtiyacının bel kemiğini oluşturan ve "İzmir’in can damarı" olarak nitelendirilen Tahtalı Barajı, kuraklığın en somut göstergesi haline gelmişti. Uzun süredir yüzde 1’in altında seyreden ve teknik olarak su alınamaz seviyelere yaklaşan barajda, başlayan yağışlarla birlikte ibre nihayet yukarı yönlü hareket etmeye başladı. 8 Ocak tarihinde yüzde 0,41 olarak ölçülen aktif doluluk oranı, 9 Ocak 2026 tarihi itibarıyla yüzde 0,58 seviyesine yükseldi. Rakamlar küçük gibi görünse de, barajdaki toplam su hacminin 20 milyon metreküpten 21 milyon 274 bin metreküpe çıkması, kriz masasında sevinçle karşılandı. Kullanılabilir su hacminin bir günde yaklaşık 500 bin metreküp artarak 1 milyon 674 bin metreküpe ulaşması, yağışların verimliliğini ortaya koydu. Ancak geçen yılın aynı döneminde barajın yüzde 12,37 doluluk oranına sahip olduğu düşünüldüğünde, tehlikenin henüz geçmediği aşikar.
İki barajda tablo hala karanlık: Sıfır noktasındayız
Tahtalı Barajı’ndaki kısmi toparlanmaya rağmen, kentin diğer önemli su kaynaklarında tablo ciddiyetini koruyor. Özellikle Balçova Barajı ve Manisa sınırlarında yer alıp İzmir’e su sağlayan Gördes Barajı, kuraklığın en ağır faturasını ödeyen havzalar oldu. 9 Ocak verilerine göre her iki barajda da aktif doluluk oranı yüzde 0,00 olarak kayıtlara geçti. Balçova Barajı’nda kullanılabilir su hacminin "sıfır" metreküp olması, barajın tamamen kuruduğunu ve dip seviyeyi gördüğünü belgeliyor. Geçtiğimiz yıl aynı tarihte Balçova’nın yüzde 23, Gördes’in ise yüzde 3,43 seviyesinde olduğu hatırlandığında, bu yılki tablonun vahameti daha net anlaşılıyor. Yağışların bu havzalarda ne kadar etkili olacağı ve sıfır noktasından dönüşü sağlayıp sağlayamayacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.
Çeşme ve Aliağa havzalarında son durum ne?
İzmir’in sanayi üssü Aliağa ve turizm cenneti Çeşme’yi besleyen barajlarda da düşüş eğilimi, yağışlara rağmen devam ediyor. Aliağa bölgesinin su ihtiyacını karşılayan Güzelhisar Barajı, yüzde 41,65’lik doluluk oranıyla kentin en dolu barajı olma özelliğini korusa da geçen yılki yüzde 65’lik seviyesinin çok gerisinde kaldı. Turizmin gözbebeği Çeşme’ye su sağlayan Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı ise kuruma tehlikesiyle karşı karşıya. Barajdaki aktif doluluk oranı yüzde 2,38’e kadar gerilerken, Ürkmez Barajı’nda bu oran yüzde 7,13 olarak ölçüldü. Yetkililer, gelen yağışların "can suyu" niteliğinde olduğunu kabul etmekle birlikte, vatandaşları rehavete kapılmamaları konusunda uyarıyor. İZSU, su tasarrufu çağrılarını yinelerken, mevcut yağışların barajları eski seviyelerine getirmesi için uzun süreli ve istikrarlı bir yağış rejimine ihtiyaç duyulduğunun altını çiziyor.
