Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden 2025 yılının son aylarında geçen yasa, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Yapılan değişiklikle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu’na borcu bulunan ve kurumdan aylık alan yurttaşların maaşlarından artık otomatik kesinti yapılacak.
Düzenleme kapsamında emekli, malul, vazife malulü, dul ve yetim aylığı alan kişiler uygulamanın doğrudan muhatabı oldu. SGK, borçların tahsili için aylıklardan kesinti yapma yetkisini resmen kullanmaya başladı.
Kesinti oranı yüzde 25’i geçemeyecek
Yeni uygulamaya göre SGK borcu bulunan kişilerin aylıklarından en fazla yüzde 25 oranında kesinti yapılabilecek. Kesintiler;
-
prim borçları,
-
genel sağlık sigortası borçları,
-
idari para cezaları
kapsamında uygulanacak. Uygulamanın usul ve esasları SGK tarafından belirlenecek.
Bu düzenleme, aylık geliri dışında başka bir geliri bulunmayan milyonlarca yurttaş açısından doğrudan geçim sorununu gündeme getirdi.
Dul ve yetim aylığı alanlar doğrudan etkilenecek
Resmi adıyla ölüm aylığı olarak bilinen dul ve yetim maaşları, vefat eden sigortalının eş ve çocuklarına belirli oranlarda ödeniyor.
Mevzuata göre;
-
Çocuklarla aylığı paylaşan eşler yüzde 50,
-
Çocuklarla paylaşmayan eşler yüzde 75 oranında aylık alıyor.
Çocuklar için hak sahipliği ise yaş, eğitim durumu, evlilik ve sigortalılık kriterlerine göre değişiyor. Bazı durumlarda anne ve babalar da bu aylıklardan faydalanabiliyor.
Bu aylıkların büyük çoğunluğu, hak sahiplerinin tek düzenli geliri olma özelliği taşıyor.
En düşük aylıklar daha da gerileyecek
Yeni düzenlemeyle birlikte en düşük ölüm aylıkları şu seviyelerde uygulanacak:
-
Yüzde 25 hisse ile aylık alanlar: 5 bin TL
-
Yüzde 50 hisse ile aylık alanlar: 10 bin TL
-
Yüzde 75 hisse ile aylık alanlar: 15 bin TL
Ancak SGK borcu bulunan kişiler için bu tutarların yüzde 25’i kesinti kapsamına girecek.
Yetim ve dul aylıkları nasıl etkilenecek?
Düzenlemenin pratikte yaratacağı tablo, özellikle yetim ve dul aylığıyla geçinenler için ağır sonuçlar doğuracak.
Örneğin;
-
5 bin TL yetim aylığı alan bir yurttaşın maaşından 1.250 TL kesinti yapılabilecek. Bu durumda aylık 3.750 TL’ye düşecek.
-
Yüzde 75 oranında dul aylığı alan ve en düşük seviyeden ödeme alan çocuksuz eşin aylığı, kesinti sonrası 11.250 TL’ye gerileyecek.
Eğitimine devam eden gençler, yaşlı dul eşler ve başka geliri olmayan hak sahipleri için bu kesintiler hayat standardını doğrudan etkileyecek düzeyde olacak.
Milyonlarca kişiyi kapsıyor
SGK verilerine göre emekli, dul ve yetim aylığı alan kişi sayısı milyonlarla ifade ediliyor. Yeni kesinti uygulaması, özellikle geçmiş dönem prim ve GSS borçları bulunan vatandaşları yakından ilgilendiriyor.
Uzmanlar, borcu bulunan yurttaşların SGK ile yapılandırma ve borç sorgulama işlemlerini vakit kaybetmeden yapmaları gerektiği uyarısında bulunuyor.
