Konak Kent Konseyi, Alsancak’ta bulunan tarihi İzmir Elektrik Fabrikası ve çevresinin ticaret ve turizm odaklı yapılaşmaya açılmasına yönelik plan değişikliğine tepki gösterdi. Konsey tarafından yapılan açıklamada, fabrikanın İzmir’in sanayi, mimari ve kültürel mirası açısından önemli bir değer taşıdığı belirtilerek alanın kamusal kullanım amacıyla korunması gerektiği ifade edildi.
Kent mirasına sahip çıkma çağrısı
Konak Kent Konseyi, 12 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla alanın yapılaşma yoğunluğunun artırıldığını ve mevcut kamusal kullanım yaklaşımının ortadan kaldırıldığını belirterek karara karşı çıktı.
Konsey açıklamasında, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Konak Belediyesi’nin plan değişikliğine yönelik itirazlarının yanında oldukları vurgulandı. Ayrıca kentlilere çağrıda bulunularak, tarihi fabrikanın korunması için dayanışma içinde olunması gerektiği ifade edildi.
Cumhuriyetin sanayi mirası
1928 yılında İzmir’in elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla kurulan İzmir Elektrik Fabrikası, genç Cumhuriyet döneminin sanayi yatırımları arasında önemli bir yere sahip. Fabrika, Alsancak’ta limanın arkasında, Havagazı Fabrikası’nın yakınında 10 bin 720 metrekarelik bir alan üzerine inşa edildi.
İlk yıllarında taş kömürü ve linyit kömüründen elektrik üreten fabrika, kentin ana caddelerinin aydınlatılmasına ve elektrikli tramvayların kullanılmaya başlanmasına katkı sağlayarak İzmir’in modernleşme sürecinde önemli rol oynadı.
Fabrika 1943 yılında kamulaştırıldı, 1944’te İzmir Belediyesi’ne devredildi. Daha sonra Etibank ve Türkiye Elektrik Kurumu bünyesinde faaliyet gösteren tesis, 1989 yılında kapatıldı.
“Alan kamunundur”
Konak Kent Konseyi açıklamasında fabrikanın bulunduğu alanın çok yönlü bir kent mirası olduğuna dikkat çekilerek şu görüşlere yer verildi:
“Alan kamunundur. İmar planlarında kültürel kullanım için ayrılmıştır. Kentin ihtiyacı olan modern sanat müzesi, sanayi müzesi ve kütüphane gibi kamusal işlevlerle değerlendirilmelidir.”
Konsey ayrıca, kentin silüetini değiştirecek projelere karşı geçmişte gösterilen toplumsal duyarlılığın bu süreçte de sürdürülmesi gerektiğini belirterek İzmir halkını tarihi fabrikanın korunması için birlikte hareket etmeye çağırdı.