Her yıl 15 Mart Dünya Tüketiciler Günü’nün bulunduğu hafta Türkiye’de “Tüketiciyi Koruma Haftası” olarak anılırken, tüketicilerin karşılaştığı sorunlar da yeniden gündeme geldi. Tüketici örgütlerinin değerlendirmelerine göre, vatandaşların en fazla şikayet ettiği konuların başında ayıplı mal ve hizmetler geliyor.
Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, tüketicilerin özellikle alışveriş sonrası yaşadıkları sorunlar nedeniyle geçen yıl yoğun şekilde hak arama mücadelesi verdiğini söyledi. Deniz, ayıplı mal ve hizmetlerin yanı sıra kargo kaynaklı mağduriyetler ile sanal dolandırıcılık vakalarının da en çok şikayet edilen konular arasında bulunduğunu belirtti.
Sorun yaşayan vatandaşların çözümü çoğunlukla tüketici hakem heyetleri ve tüketici mahkemelerinde aradığını ifade eden Deniz, bankacılık, iletişim ve enerji sektörlerinde yaşanan mağduriyetlerin de dikkat çektiğini dile getirdi. Deniz, özellikle gençler ve öğrencilerin hesaplarını kullandırmaları nedeniyle dolandırıcılık zincirlerine dahil edilerek mahkeme süreçleriyle karşı karşıya kaldıklarını söyledi.
“E-ticaret mağduriyetleri öne çıktı”
Federasyon olarak tüketici mağduriyetlerine dikkat çekmek amacıyla 2025 yılını “Denetle” yılı ilan ettiklerini hatırlatan Deniz, özellikle e-ticaret üzerinden yapılan alışverişlerde yaşanan sorunların öne çıktığını belirtti.
Deniz, internet ve SMS üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık olayları ile yasa dışı bahis ve şans oyunları nedeniyle yaşanan kayıpların da geçtiğimiz yılın dikkat çeken başlıkları arasında yer aldığını ifade etti. Gıda sektöründeki açıklanamayan fiyat artışlarının da tüketiciyi zorladığını vurgulayan Deniz, 2026’nın ilk aylarında şikayet konularının büyük ölçüde değişmediğini söyledi.
Deniz, özellikle gıda fiyatlarındaki artışlar, bazı bebek mamalarına yönelik toplatma kararları ve özel hastanelerin mevzuatta belirlenen ücretlerin üzerinde bedel talep etmesinin yeni yılın öne çıkan tüketici gündemleri arasında bulunduğunu dile getirdi.
Dijital alışverişlerde dolandırıcılık riski
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal ise Tüketiciyi Koruma Haftası’nın tüketici haklarının hatırlatılması ve sorunların görünür hale getirilmesi açısından önemli bir fırsat olduğunu söyledi.
Koçal, tüketicilerden gelen şikayetlerde online alışverişlerde ürünün teslim edilmemesi, sipariş edilen üründen farklı ürün gönderilmesi, GSM ve internet abonelikleri, taahhüt ve cayma bedelleri, finansal hizmetler ve kredi kartı işlemleri ile mobilya ve beyaz eşya teslimatlarındaki gecikmelerin öne çıktığını belirtti.
2026 yılının ilk iki ayında da benzer şikayetlerin sürdüğünü kaydeden Koçal, özellikle sosyal medya üzerinden yapılan alışverişlerde dolandırıcılık, kargo ve teslimat gecikmeleri, abonelik iptalleri ve fahiş fiyat artışlarının tüketici başvurularında sıkça yer aldığını ifade etti.
Tüketicilere uyarılar
Koçal, tüketicilerin mağduriyet yaşamamak için alışverişlerde bazı noktalara dikkat etmesi gerektiğini vurguladı. Tüketicilerin fatura, sözleşme ve ödeme belgelerini saklamasının önemine değinen Koçal, sosyal medya üzerinden alışveriş yaparken güvenilir ve kayıtlı satıcıların tercih edilmesi gerektiğini söyledi.
Sorun yaşanması halinde öncelikle satıcıyla yazılı iletişim kurulmasını öneren Koçal, çözüm bulunamaması durumunda tüketici hakem heyetlerine veya e-Devlet üzerinden başvuru yapılabileceğini ifade etti.
Dolandırıcılık şüphesi bulunan durumlarda ise savcılığa ve ilgili kurumlara şikayette bulunulması gerektiğini belirten Koçal, dijital ortamda yapılan alışverişlerde satıcının ticari ünvanı, adresi ve iletişim bilgilerinin kontrol edilmesi, güvenli ödeme yöntemlerinin tercih edilmesi ve alışverişe ilişkin belgelerin saklanmasının büyük önem taşıdığını kaydetti.