İzmir Büyükşehir Belediyesi, kent yaşamının her alanında eşitliği sağlama hedefiyle yürüttüğü çalışmalara hız kesmeden devam ediyor. Bu kapsamda özellikle erkek egemen bir sektör olarak bilinen toplu ulaşım alanında kadın istihdamına verilen ağırlık, şehrin sosyal dokusunda önemli bir dönüşüm yaratıyor. ESHOT Genel Müdürlüğü bünyesinde direksiyon sallayan yüzlerce kadın şoför, sadece güvenli bir ulaşım hizmeti sunmakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal önyargıları da her gün yeniden yıkıyor. Bu güçlü kadınlardan ikisi olan Zerrin Tuncay Karadavut ve Melek Çakar'ın ilham veren hikayeleri, azmin ve kararlılığın cinsiyet tanımadığını en güzel şekilde kanıtlıyor.
ESHOT filosunun başarılı şoförlerinden biri olan 51 yaşındaki Zerrin Tuncay Karadavut, hayat mücadelesiyle dinleyenleri kendine hayran bırakıyor. Manisa'nın bir köyünde dünyaya gelen ve direksiyon tutkusu çocukluk yıllarına dayanan Karadavut, henüz 9 yaşındayken traktör kullanmayı öğrendiğini, babasının arabasını ve amcasının kamyonunu gizlice kullandığını anlatıyor. Bu köklü tutkuyu yıllar sonra profesyonel bir mesleğe dönüştüren Karadavut'un hayatı, dördüz çocuk sahibi olmasıyla bambaşka bir boyuta taşınmış.
Özel sektördeki kariyerine dördüzleri Kumsal Nazik, Doruk, Kayra ve Ömer'in doğumuyla ara vermek zorunda kalan Karadavut, çocukları biraz büyüdükten sonra ailesinin geçimini sağlamak amacıyla bir süre seyyar köfte ekmek arabası işletmiş. Mücadeleci ruhunu hiçbir zaman kaybetmeyen Karadavut'un ESHOT serüveni ise mahalleden bir tanıdığının şoför alımı olduğunu söylemesiyle başlamış. Başvurusunun ardından 4 ay gibi bir süre sonra kabul edildiğini öğrenen ve gerekli eğitimleri başarıyla tamamlayan Karadavut, çocukları henüz üç yaşındayken devasa otobüslerin direksiyonuna geçmiş.
Gün boyu yoğun İzmir trafiğinde direksiyon sallarken bile aklının hep çocuklarında olduğunu gülümseyerek anlatan Karadavut, yolcuların bazen bu duruma şaşırdığını belirtiyor. Verdiği bu zorlu mücadelenin temelinde çocuklarına bırakmak istediği güçlü bir mesaj yattığını vurgulayan Karadavut, "Çocuklarıma ‘Kadınlar yapamaz’ algısını kıracak bir yaşam mücadelesi bırakmak istiyorum" diyor. Hayatı boyunca karşısına çıkan engellere rağmen hiçbir zaman pes etmediğini belirten başarılı şoför, "Zor olur ama yaparım dedim. Hayal ettiğim birçok şeyi gerçekleştirdim. Dimdik ayakta durdum" sözleriyle gücünü ortaya koyuyor.
50 metre yüksekte gelen umut dolu telefon
ESHOT'un kadın şoför kadrosuna katılan bir diğer çarpıcı isim ise 45 yaşındaki iki çocuk annesi Melek Çakar. Kule vinç operatörü olarak çalışan Çakar'ın ESHOT hikayesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin "Eşitliğe Sür" projesine başvurmasıyla başlamış. Başvurusunun ardından aylarca bekleyen ve umudunu kaybetmeye başladığı bir dönemde çalışmak için Adıyaman'a giden Çakar, burada kule vinç operatörlüğüne devam etmiş. Ancak yerden 50 metre yüksekte, vinç kabinindeyken çalan telefonu hayatının akışını tamamen değiştirmiş.
"İzmir benim evim ve evimde olmak istedim"
ESHOT yetkililerinin başvurusunu olumlu değerlendirdiklerini ve kendisini beklediklerini söylemesi üzerine büyük bir sevinç yaşayan Çakar, o anki duygularını "O an ‘Allah’ım sana bu kadar yakın olmamı mı bekliyordun’ dedim" sözleriyle aktarıyor. Çocuklarını İzmir'de yalnız bırakmanın içine sinmediğini belirten Çakar, bu fırsatı değerlendirerek hemen işvereniyle görüşüp memleketine dönmüş. Araba kullanmaya olan tutkusunun işine de yansıdığını ve yolculardan çok olumlu tepkiler aldığını ifade eden Çakar, "Yolcularımız ‘Ne güzel sürüyorsunuz, ne kadar güler yüzlüsünüz. Sizi gördükçe gurur duyuyoruz. Mustafa Kemal’in kızları bunlar’ diyor. Bu sözler bizi daha da motive ediyor" şeklinde konuşuyor.
"Eğer bu koltuktaysam, demek ki başarabiliyorum"
18 metre uzunluğundaki devasa körüklü otobüsleri başarıyla kullanan Çakar, mesleğinin getirdiği büyük sorumluluğun altını çiziyor. Bütün gün yoğun trafikte sayısız insanın can güvenliğinden sorumlu olduklarını belirten Çakar, "Ani bir durumda frene bastığımızda bile kimsenin burnu kanamasın diye büyük hassasiyet gösteriyoruz" diyor. Zaman zaman trafikte veya yolculardan gelen "kadın şoför" odaklı incitici yaklaşımlarla karşılaştıklarını da sözlerine ekleyen Çakar, bu tür önyargılara "Eğer bu koltuktaysam, demek ki bu işi başarabiliyorum. Bu direksiyona oturabilmek için ciddi eğitimlerden geçtik. Özveriyle ve dikkatle görevimizi yapıyoruz" şeklinde güçlü bir yanıt veriyor.
Kadınlara pes etmemeleri yönünde güçlü bir çağrı
Bir dönem yaş sınırı engeline takıldığı için başvuru yapamayan, ancak kadınlar için yaş sınırının esnetilmesiyle hedefine ulaşan Çakar, hemcinslerine ilham veren bir çağrıda bulunuyor. "Kadınlar ‘Ben yapabilirim’ diyorsa gerçekten yapıyor" diyen Çakar, başvuru sürecinde olumsuz sonuç alan kadınlara pes etmemelerini, güçlerinin farkına varıp tekrar denemelerini tavsiye ediyor. Çocuklarının da annelerinin mesleğiyle gurur duyduğunu belirten Çakar, severek yapılan bir işin insana verdiği mutluluğun ve verimin paha biçilemez olduğunu vurguluyor.
Türkiye'nin kadın şoför istihdamında lider kurumu
İzmir Büyükşehir Belediyesi, hayata geçirdiği bu vizyoner istihdam politikalarıyla Türkiye'de en fazla kadın şoför çalıştıran kamu kurumu olma gururunu yaşıyor. ESHOT bünyesinde direksiyon sallayan 300'e yakın kadın şoför, bu sayıyla sadece Türkiye'de değil, Avrupa'nın ve dünyanın da sayılı belediyeleri arasında yer almayı başarıyor. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay'ın eşitlikçi yönetim anlayışının bir yansıması olan bu tablo, kadınların kent yaşamının her alanında, özellikle de toplu ulaşım gibi görünür ve zorlu sektörlerde ne kadar başarılı olabileceğini tüm ülkeye kanıtlamaya devam ediyor.
