İ
zmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı tarafından kentteki tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkan doğru çalışmaları özendirmek, koruma bilincini yaygınlaştırmak ve olumlu örneklerin çoğalmasını sağlamak amacıyla yapılan Tarihe Saygı Yerel Koruma Ödülleri bu yıl 21’inci kez düzenlendi. İzmir il sınırları içerisinden gelen 72 başvuru değerlendirmeye alındı. Seçici Kurul incelemesi sonucunda ön elemeyi geçen 50 başvuru ödül töreniyle onurlandırıldı.
Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ev sahipliğinde yapılan törene; Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, Tire Belediye Başkanı Hayati Okuroğlu, Arkas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Lucien Arkas ile eşi Merve Arkas, İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi Başkanvekili Altan İnanç, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Zeki Yıldırım, 2025 Seçici Kurul Başkanı Prof. Dr. Nuran Zeren Gülersoy, jüri üyeleri, bürokratlar, meclis üyeleri ve vatandaşlar katıldı. Açılışta Levni Band Grubu, Sami Hosseini şefliğinde Diriliş adlı ritm kompozisyonunu sergiledi.
Tugay: Sizler iyi ki varsınız
2003 yılından bu yana devam eden yarışmada emeği geçen tüm büyükşehir belediye başkanlarına teşekkür ederek konuşmasına başlayan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, geçmişle bugünün arasında bağlantı kurmanın önemine vurgu yaparak, “Bize her yıl aynı gerçeği yeniden hatırlatan, kentimizin, içinde yaşayan insanların biriktirdiği değerlerle, kentimize kazandırılan hikayelerle yarınlara baktığını gösteren değerli bir program.
Bir kenti kent yapan şey, yalnızca ayakta duran yapılar değildir. O yapıların içinde sürdürülen hayatlar, o mekânlarda biriken hikayeler ve bütün bunlara sahip çıkan insanlar var. Yani sizler varsınız, iyi ki varsınız” dedi.
“İyi örnekler başkalarına da cesaret verir”
Kültürel mirasın korunmasının altını çizen Tugay, “Kültürel mirası korumak, bizim için tek başına tarihle ilgili bir başlık sayılmaz. Bu konu kimlikle ilgilidir. Yaşam kalitesiyle ilgilidir. Kentimizle kurduğumuz bağın gücüyle ilgilidir. Bugün, ödül alan her çalışma farklı alanlardan gelse de, hepsi aynı ortak değerde buluşuyor. Tarihi bir yapıda yaşamayı sürdürmenin sabrında, bir ustanın elinden düşmeyen emeğinde, bir mimarın ya da restoratörün gösterdiği titizlikte, bir araştırmacının, belgeselcinin ya da fotoğrafçının dikkatinde.
Bu emekler sayesinde geçmiş, yalnızca anlatılan bir hikaye olarak kalmıyor; gündelik hayatın içinde yaşayan, paylaşılan ve geleceğe aktarılan bir değere dönüşüyor. Bu ödülleri önemli kılan tam olarak budur. Çünkü iyi örnekler yalnızca takdir edilmez, başkalarına da cesaret verir. Özenle korunan bir yapı, başka bir sokakta yeni bir sahiplenmenin önünü açar.
Bir belgesel ya da bir fotoğraf, kent belleğinde kalıcı bir iz bırakır. Ya da bir ustanın hikayesi, bir gencimiz için ilham verici olabilir. Bu yaklaşımı yalnızca yapı ölçeğinde düşünmüyoruz. İzmir kültürel miras açısından yer üstünde olduğu kadar yer altında da çok güçlü bir kent. Sekiz bin beş yüz yıla uzanan bu çok katmanlı geçmişimiz doğru biçimde anlaşılmadan, bugünün kent kimliği doğru olamaz. Bu nedenle İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak, kentimizde yürütülen arkeolojik kazı çalışmalarına desteğimizi sürdürüyoruz” dedi.
“Kültürel mirasımızı hayatın dışında tutmuyoruz”
Kent tarihi için çalışmaya devam edeceklerini belirten Başkan Dr. Cemil Tugay, “Kent hafızasını bütünlüklü biçimde korumayı, yer üstüyle yer altını aynı sorumlulukla ele almayı öncelik olarak görüyoruz. Neye sahip olduğumuzu bildiğimizde, neyi koruyacağımızı ve neyi geliştireceğimizi de biliriz. İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak biz, kültürel mirasımızı hayatın dışında tutmuyoruz. Onu yaşamın içinde tutan, insanlarla buluşturan ve kentin sürdürülebilir gelişimine katkı sunan bir anlayışla çalışıyoruz. Bu alanı sadece uzmanların alanı olmaktan çıkartıp, kentin ortak sorumluluğu haline getirmeyi önemsiyoruz. Bugün burada bulunan herkes, bu ortak sorumluluğun bir parçasıdır. Bu vesileyle yıllardır bu programın sürekliliği için emek veren tüm paydaşlarımıza, ödül alan hemşehrilerimize ve kültürel mirasımıza sahip çıkan herkese yürekten teşekkür ediyorum. İzmir’in geçmişine saygı duyan, geleceğini önemseyen tüm yurttaşlarımızla birlikte bu yolu kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz” dedi.
Gülersoy: Uluslararası ödüller arasında da özel önem taşıyor
2025 Seçici Kurul Başkanı Prof. Dr. Nuran Zeren Gülersoy, “Tarihe Saygı Ödülleri; kültürel mirası koruma, yaşatma ve gelecek kuşaklara aktarma hedefiyle yerel yönetimler arasında bu alandaki tek program olma özelliğini taşıyor. 21. kez veriliyor olması ve her yıl kendini yenileyerek yoluna devam etmesi, ödülleri yalnızca yerel değil, uluslararası ölçekte de ayrıcalıklı bir konuma taşıyor” dedi.
Göksu: Ödülün temel odağı yurttaş
Ödül Komitesi adına konuşan Prof. Dr. Emel Göksu, ödülün temel odağının yurttaş olduğunu vurgulayarak, “Bu ödülü burada vatandaşa veriyoruz. Ranta rağmen koruma ısrarını sürdüren yurttaşa veriyoruz. Türkiye’deki pek çok ödülden farklı olarak bu ödül sivil bir nitelik taşıyor; vatandaşı merkeze alıyor ve onlara teşekkür ediyor. Korumanın öznesi olan insana teşekkür ediyoruz” dedi.
Çeşitli dallarda ödüller verildi
Tarihi mirasa sahip çıkan, koruyarak yaşatan ve bu alanda katkısı, emeği bulunan İzmir ile ilgili tüm çalışmalara açık olan yarışmada birçok kategoride ödül verildi. “Tarihi Yapıda Yaşam”, “Tarihi Mekânda Geleneksel Zanaatların Yaşatılması", “Esaslı Onarım”, “Tarihi Çevre ve Kültür Varlıklarını Koruma Dalında Katkı” ve “Tarihine Sahip Çıkan Eğitim Projelerinin Onurlandırılması” kategorilerinde başvurular kabul edildi. Törende ödüller sahiplerini bulurken, Başkan Dr. Cemil Tugay, “Özgün İşlevlerin Değiştirildiği Esaslı Onarım” kategorisinde Jüri Özel Ödülü alan Arkas Sanat Göztepe - Ayşe&Seniha Mayda Köşkü için Arkas Yönetim Kurulu Başkanı Lucien Arkas'a ödülünü takdim etti.
Ödüle değer görülen çalışmalar şöyle:
Tarihi Yapıda Yaşam Ödülü (Konut)
Necla Umur Evi (Birgi) - Jüri Özel Ödülü
Filippucci Evi (Buca)
Sevi ve Hakan Şeneken Evi (Buca)
Nurten ve Halil İbrahim Ot Evi (Birgi)
Esma ve İbrahim Çetinkaya Evi (Bademli, Ödemiş)
Hatice Çetin Evi (Bademli, Ödemiş)
Meltem Sağlam Evi (Bergama)
Tarihi Yapıda Yaşam Ödülü (Üretim-Ticaret)
Töngül Pide Fırını (Ödemiş)
Mustafa Erdoğan, Bileyici (Tire)
Tarihi Mekânda Geleneksel Zanaatların Yaşatılması Ödülü
Erol Yünel, Keçeci (Bademli, Ödemiş) - Jüri Özel Ödülü
Uğur Karataş, Cam Boncuk Ustası (Nazarköy, Kemalpaşa)
Bekir ve Mehmet Yavaş, Havutçu (Torbalı)
Etem Pir, Terzi (Tire)
Ramazan Kavas, Semerci (Bergama)
Özgün İşlevin Korunduğu Esaslı Onarım Ödülü
Burcu ve Mahir Kaplan Evi (Çeşme)
Proje Müellifi: Burcu Kaplan
Yapı Sahibi: Mahir Kaplan
Yüklenici: UMART Mimarlık Mühendislik Ltd. Şti.
Özgün İşlevin Değiştirildiği Esaslı Onarım Ödülü
Arkas Sanat Göztepe \ Ayşe ve Seniha Mayda Köşkü - Jüri Özel Ödülü
Proje Müellifi: Seda Özen Bilgili
Yapı Sahibi: Lucien Arkas
Yüklenici: Korhan Çerçi
Tarihi Çevre Ve Kültür Varlıklarını Koruma Dalında Katkı Ödülü
Selim Bonfil, Sarit Bonfil, Dilek Himam, Beki Şikar “İzmir’de Kadın Şapka Kültürü” (Sergi, Katalog, Film)
Sedef Tunçağ “Urla Belge ve Anılarla” (Kitap)
Nesrin Uyal Ortan “Girit’ten Urla’ya: Mübadil Uyal Ailesinin Öyküsü” (Kitap)
Tarihine Sahip Çıkan Okul Projelerinin Onurlandırılması
Jüri tarafından yapılan inceleme sonucunda eğitim projeleri ve bilinçlendirme çalışmaları, genç nesillerin kültürel mirasa olan ilgisini artırmak ve katılımlarını teşvik etmek için teşekkür ve özel teşekkür belgeleri ile onurlandırıldı.
Özel Teşekkür alan okullar
Konak Cumhuriyet Nevvar Salih İşgören MTAL, TÜBİTAK 4004 Kültürel Miras ve Arkeoloji Işığında Mesleki Eğitimde İllüstrasyon Uygulamaları,
Bahçeşehir Koleji Güzelbahçe Kampüsü, Antik Teos’un Fısıltısı,
Özel Mavişehir Sınav Anadolu Lisesi, Geçmişin İzleri Sazak Köyü’nün Mübadele Hafızası,
TED Aliağa Koleji Vakfı Ortaokulu, Çömlekten Evrensele İzmirin Yankısı,
Teşekkür alan okullar
-Güzelbahçe Özel Kent Ortaokulu, Kentin Karıncaları Hoşgörü’nün Başkenti İzmir
-İTÜ Geliştirme Vakfı, Antik Egeden Günümüze Şifalı Bitkilerin İzinde
-Özel Mavişehir Sınav Anadolu Lisesi, Ege Bölgesi Geleneksel Dokuma Ustalarına Bir Örnek: Nurefşan Yaykal
-Konak Özel Türk Ortaokulu, Smyrna Antik Kentine Yolculuk
-Övgü Terzibaşıoğlu Anadolu Lisesi, İzmir Tarihinden Bir Kesit Ekmek Karneli Yıllar
-İzmir Özel Gelişim Koleji, Toprağın Hafızası Menemen Çömlekçiliği
-Özel Karşıyaka Sınav Koleji Anadolu Lisesi, Akustik Mirasın İzinde: Def ile Sesin Yolculuğu
-İYTEV Yücel Tonguc Koleji Urla, Yaşayan Anıtlarımız, Gazilerimizle Tarihe Yolculuk
-Uğur Okulları Bornova Kampüsü, Göğe Uzanan Zaman
-Özel Gelişim Anadolu Lisesi, Kemeraltında Foto Safari Macerası
-İzmir Özel Karşıyaka Sınav Koleji Ortaokulu, İzmir’in Tarihi Gizemli Yeri Klaros Kutsal Alanı
-Özel Şirinyer Sınav Koleji Anadolu Lisesi, Hacı Andonyadis Kulesi
-Karşıyaka Sınav Koleji Anadolu Lisesi, Kızlarağası Hanı
-İzmir Türk Koleji Bahattin Tatış Kampüsü Anadolu Lisesi, İzmir’in Çok Kültürlü Kimliği
-Özel Uğur Okulları Örnekköy Kampüsü, Menemen Testileri ve Çömlekçilik Geleneği
-Özel Uğur Okulları Karşıyaka Kampüsü, Unutulmuş Bir Miras
-Özel Konak Radikal Anadolu Lisesi, Zamanın Sofrası
-İzmir Özel Gelişim Koleji, Mezar Taşlarında Üç Din, Ortak Dil: İnançlar Arası Semboller ve Mesajlar
-Özel Bahçeşehir Koleji Çiçekli Kampüsü, Agamemnon Kaplıcalarından Balçova Termale
-Özel Bornova Bayraklı Uğur Fen Lisesi, Bellekten Sofraya İzmir Mutfağının Kemeraltı’ndaki İzleri
-Özel Buca Radikal Anadolu Lisesi, Yerel Tarihimizi Korumak
-Özel Bornova Bayraklı Uğur Okulları, Rüzgarın Anlattığı Şehir
-TED Aliağa Koleji Vakfı Özel Lisesi, Geçmişten Geleceğe Akan Miras
-Özel İzmir Bahçeşehir Koleji 50. Yıl Anadolu/Fen ve Teknoloji Lisesi, Tayyare Sineması
-İzmir Bahçeşehir Koleji İzmir Kuzey Kampüsü Ortaokulu, Taşlarda Saklı Hikayeler Menemen Taşhan
-İstek İzmir Okulları Ortaokulu, Çocukların Gözü İle Kültür Mirası İzmir-Bisikletli Kültür Rotaları
-TED İzmir Koleji Urla, Tarihin Şifa kaynağı: Gülbahçe Ilıcası
Seçici Kurul üyeleri
Tarihe Saygı Yerel Koruma Ödülleri’nin bu yılki Seçici Kurul Başkanlığı’nı İstanbul Işık Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nuran Zeren Gülersoy yürüttü. Asil Seçici Kurul, Marmara Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Mimarlık, Restorasyon Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Nurdan Kuban Orcan, Ege Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü E. Öğretim Üyesi Doç. Dr. Şakir Çakmak, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu, İzmir Ekonomi Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Mimarlık Bölümü’nden Prof. Dr. Şebnem Gökçen, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nden Doç. Dr. Esin Özdemir Ulutaş ve Yüksek Mimar Restorasyon Uzmanı Ercüment Kuyumcu’dan oluştu. Yedek Seçici Kurulda ise; Ege Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Klasik Arkeoloji Anabilim Dalı’ndan Araş. Gör. Dr. Ayşe Çelebi, Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nden Araş. Gör. Hüseyin Küçükoğlu, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü, Türk ve İslam Sanatları Ana Bilim Dalı’ndan Araş. Gör. Zeynep Özkan Tekneci ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mimarlık Fakültesi, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü’nden Araş. Gör. Pınar Gökçınar Balkan bulunuyor.
