İnsan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alan bütüncül yaklaşımıyla dikkat çeken İzmir Büyükşehir Belediyesi, son bir yılda sokak hayvanlarına yönelik kapsamlı çalışmalara imza attı. Kent genelinde yürütülen uygulamalar kapsamında 86 bin sokak hayvanı tedavi edildi, 13 bin kedi ve köpek kısırlaştırıldı. Sahipsiz köpeklerde yüzde 70 kısırlaştırma oranına ulaşılırken, 74 ton mama üretildi ve bin 760 can dost sahiplendirildi.
Tek sağlık yaklaşımıyla kent genelinde eş zamanlı çalışmalar
İzmir Büyükşehir Belediyesi Veteriner İşleri Dairesi Başkanlığı, son bir yılda sokak hayvanlarının sağlığı, sahipsiz hayvan popülasyonunun bilimsel yöntemlerle yönetilmesi ve yaban hayatının korunması için yoğun bir çalışma yürüttü. Tek sağlık modeli doğrultusunda hazırlanan programlarla hem kent güvenliği hem de ekosistemin sürdürülebilirliği hedeflendi. Belediye, koruyucu hekimlikten rehabilitasyona kadar geniş bir yelpazede hizmet verdi.
Kurumsal yapı güçlendi, planlı süreç başladı
Göreve Cemil Tugay’ın gelmesinin ardından kurulan Veteriner İşleri Dairesi Başkanlığı, tüm ilçeleri kapsayan bir eylem planını devreye aldı. “Sahipsiz Köpek Popülasyonu Nüfus Yönetimi Eylem Planı” çerçevesinde İzmir’in farklı bölgelerinde yeni doğal yaşam alanları oluşturulmaya başlandı. Belediyeye bağlı üç bakımevi, bir hastane ve klinik birimlerde yıl boyunca 86 bin 282 sahipsiz hayvanın muayene ve tedavisi yapıldı.
Kısırlaştırma ve koruyucu hekimlik ön planda
Sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrolünde kilit rol oynayan kısırlaştırma çalışmaları hız kazandı. Bir yıl içinde 13 bin 633 kedi ve köpek kısırlaştırılarak rehabilite edildi. Bu çalışmalar sonucunda sahipsiz köpeklerde yüzde 70 kısırlaştırma oranı yakalandı. Gönüllülerle iş birliği içinde çalışan iki mobil kedi kısırlaştırma aracıyla 2025’te 4 bin 265 kedi kısırlaştırıldı. Ayrıca 51 bin 711 hayvana aşılama ve paraziter tedavi uygulandı.
Sahiplendirmede dikkat çeken artış
Belediyenin “Patili Kentimiz” markasıyla yürüttüğü sosyal medya kampanyaları, sahiplendirme süreçlerine ivme kazandırdı. Sahiplenilmeyi bekleyen hayvanların fotoğraflarının paylaşıldığı kampanyalar sayesinde bugüne kadar bin 760 hayvan yeni yuvalarına kavuştu. Yurttaşların bakım evlerine gelerek hayvanları yakından tanıması teşvik edilirken, sivil toplum kuruluşları ve gönüllüler sürece aktif destek verdi.
Yaban hayvanları için tedavi ve rehabilitasyon
İzmir Doğal Yaşam Parkı, yaralı yaban hayvanlarının tedavisinde önemli bir rol üstlendi. Avrupa Hayvanat Bahçeleri Birliği üyesi olan parkta bugüne kadar 874 yaralı yaban hayvanı tedavi edilerek yeniden doğaya kazandırıldı. Parkta bulunan 136 türden bin 625 hayvanın rutin sağlık kontrolleri yapıldı. Akdeniz foku, caretta caretta, kızıl geyik ve flamingo gibi koruma altındaki türler için özel bakım süreçleri yürütüldü.
Mama üretiminde sürdürülebilir model
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Mama Üretim Tesisi’nde 2025 yılı boyunca 74 ton hayvan maması üretildi. Pet Mama Döngüsel Ağı Projesi kapsamında otellerden toplanan gıda artıklarının mama üretiminde değerlendirilmesi sağlandı. Bu uygulama, sahipsiz hayvanların beslenmesine katkı sunarken sıfır atık hedeflerine de destek verdi.
Yeni yaşam alanları ve mezarlık planı
Veteriner İşleri Dairesi Başkanı Hüseyin Gökhan Özdemir, 2026 hedeflerine ilişkin yaptığı açıklamada yeni projelerin yolda olduğunu belirtti. Mevcut 3 bin kapasiteli sahipli hayvan mezarlığının dolması nedeniyle yeni bir alan tahsis edildiğini aktaran Özdemir, Dikili, Kiraz ve Gaziemir’de yeni doğal yaşam alanlarının inşa edildiğini söyledi. 2026 yılında hizmet kapasitesinin artırılması, en az 2 bin hayvanın sahiplendirilmesi, 100 ton mama üretimi ve 200’den fazla farkındalık etkinliği planlanıyor.