İzmir genelinde geçtiğimiz yaz aylarında baş gösteren ve etkisini uzun süre hissettiren şiddetli kuraklık tehlikesi, son dönemde etkili olan ve adeta kente nefes aldıran sağanak yağışlar sayesinde yerini büyük bir umuda bıraktı. Şehirde azalan su kaynakları yüzünden barajların diplerinin görünmesi ve adeta kuruma noktasına gelmesi, yerel yönetimleri zorunlu ve radikal önlemler almaya itmişti. Hatırlanacağı üzere, içme suyu rezervlerinin kış aylarına kadar idareli kullanılmasını sağlamak ve şebekeyi ayakta tutabilmek amacıyla altıncı ağustos tarihinden itibaren kent genelinde bölgesel ve kademeli su kesintisi uygulamalarına gidilmişti. Milyonlarca vatandaşın günlük yaşamını doğrudan etkileyen bu sancılı süreç, nihayet son haftalarda peş peşe gelen bereketli yağmurların ardından havzalara düşen bol miktardaki su ile geride kaldı. Suyun hızla toplanması, bu zorunlu kesintilerin tamamen sonlandırılmasını sağlarken, vatandaşlar aylardır süren susuzluk endişesini bir kenara bırakarak derin bir nefes aldı.
Tahtalı barajında yüz güldüren büyük artış
Şehrin içme suyu ihtiyacının çok büyük bir bölümünü tek başına sırtlayan ve kentin adeta can damarı konumunda olan Tahtalı Barajı, yağan yağışlardan en olumlu etkilenen ve en hızlı reaksiyon gösteren havzaların başında geliyor. İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) tarafından kamuoyu ile paylaşılan en güncel ve detaylı resmi verilere göre, tesisteki aktif doluluk oranı adeta küllerinden doğarak yüzde 35,93 seviyesine kadar istikrarlı bir şekilde tırmandı. Bu muazzam ve sevindirici yükselişle birlikte havzada biriken ve arıtma tesislerinden geçirilerek doğrudan şebekeye verilebilecek nitelikteki kullanılabilir su miktarı tam 103 milyon 144 bin metreküp olarak ölçüldü. Bu rakamların kentin geleceği için ne kadar hayati bir önem taşıdığını anlamak için çok değil, sadece birkaç ay önceki geçmiş verilere bakmak yeterli olacaktır. Otuz aralık tarihinde aynı barajın doluluk oranı yüzde 0,13 gibi korkutucu ve kriz boyutundaki bir seviyeye gerilemiş, sistemdeki kullanılabilir su hacmi yalnızca 360 bin metreküpe kadar düşerek kenti büyük bir felaketin eşiğine getirmişti. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde ise bu oranın sadece yüzde 15,44 olduğu düşünüldüğünde, gökyüzünden gelen bu bereketin kent için ne denli büyük bir rahatlama kaynağı olduğu çok daha net bir şekilde anlaşılıyor.
Diğer barajlarda son doluluk oranları
Tahtalı havzasında yaşanan bu sevindirici ve umut verici toparlanma süreci, kentin içme suyu ve tarımsal sulama ihtiyacını karşılayan diğer stratejik barajlara da benzer şekilde ve pozitif yönde yansıdı. Şehrin birbirinden farklı bölgelerini besleyen rezervuarlardaki baraj doluluk oranları, mevsim normallerine hızla yaklaşarak hem yetkililerin hem de vatandaşların yüreklerine su serpti. Kurum tarafından şeffaflıkla paylaşılan istatistik tablosuna bakıldığında, özellikle kentin güney aksında yer alan Ürkmez Barajı'nın yüzde 95,05 gibi mükemmel ve rekor bir doluluk seviyesine ulaşarak tam kapasiteyle hizmet vermeye çok yaklaştığı görülüyor. Ülke turizminin gözbebeği olan Çeşme yarımadasına adeta hayat veren Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı'nda ise toplanan sular yüzde 57,07 seviyesine çıkarak yaklaşan yoğun yaz sezonu öncesi büyük bir güven verdi. Kentin bir diğer önemli ve kritik su kaynağı olan Balçova Barajı'nda yapılan son ölçümlerde elde edilen yüzde 84,32'lik doluluk oranı yüzleri güldürürken, devasa bir yapı olan Gördes Barajı'nda ise genel su seviyesinin yüzde 23,05 bandına başarıyla oturduğu resmi olarak kaydedildi.
Barajlarda son durum
İzmir’i besleyen diğer barajlarda doluluk oranları şöyle:
-
Ürkmez Barajı: %95,05
-
Balçova Barajı: %84,32
-
Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %57,07
-
Gördes Barajı: %23,05
Ürkmez ve Balçova barajlarındaki yüksek doluluk oranları dikkat çekerken, Gördes Barajı’ndaki düşük seviyeler su yönetiminde dikkatli olunması gerektiğini gösteriyor.
Tasarruf tedbirleri elden bırakılmamalı
Mevcut istatistiksel tablo her ne kadar geçmiş aylardaki o karamsar ve korkutucu havayı tamamen dağıtmış, şehre büyük bir rahatlama sağlamış olsa da, iklim uzmanlarının uyarıları tehlikenin sonsuza dek geçtiği anlamına kesinlikle gelmiyor. Küresel iklim krizinin tüm dünyada getirdiği belirsizlikler, beklenmedik sıcak hava dalgaları ve yağış rejimlerindeki ani ekstrem değişiklikler, mevcut su kaynaklarının yönetiminde ve tüketiminde her zaman temkinli olmayı zorunlu kılıyor. İlgili idareler, kenti besleyen dev rezervuarlardaki mevcut su seviyelerinin halen uzun vadeli planlamalar için kritik olarak değerlendirilebilecek hassas eşiklerde dolaştığını vurgulayarak, kent sakinlerine yönelik su tasarrufu çağrılarını aralıksız bir biçimde sürdürüyor. Doğanın bize sunduğu ve barajlarda biriken bu suyun tek bir damlasının bile boşa harcanmaması, israf edilmemesi, hem evsel tüketimde hem de tarımsal sulama alanlarında tamamen bilinçli ve akılcı tüketim alışkanlıklarının kalıcı olarak benimsenmesi gerekiyor. Altyapı yatırımlarının modernizasyonu sürerken, toplumsal çevre bilincinin de en üst seviyeye çıkarılmasıyla hayat kaynağımız olan suyun her damlasının özenle korunması hedefleniyor.