İzmir Büyükşehir Belediyesi, engelli bireylerin günlük yaşamda daha bağımsız hareket edebilmesi için önemli bir destek programını hayata geçirdi. Günlük Yaşam Becerilerini Destekleme Programı kapsamında katılımcılar, ev içinde ihtiyaç duyabilecekleri temel becerileri uygulamalı olarak öğreniyor.
Yurdoğlu Engelli Çalışmaları Merkezi’nde oluşturulan ev ortamında, İzmir Büyükşehir Belediyesi Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü’nde görevli uzman personel tarafından yürütülen programda; kahve yapma, yatak toplama, diş fırçalama, çamaşır katlama, mutfak araçlarını güvenli kullanma ve kişisel bakım gibi pek çok başlık ele alınıyor. Program, engelli bireylerin başkalarına bağımlı kalmadan kendi yaşamlarını sürdürebilmeleri için güçlü bir adım olarak öne çıkıyor.
Bir evin içinde başlayan özgürlük
Program kapsamında merkezde özel olarak kurgulanan yaşam alanı, katılımcıların gerçek bir ev ortamında pratik yapmasına olanak sağlıyor. Mutfaktan kişisel bakım alanlarına, oda düzeninden temizlik uygulamalarına kadar her bölüm, günlük yaşamda karşılaşılan ihtiyaçlara göre hazırlandı.
Bu sayede katılımcılar yalnızca teorik bilgi almakla kalmıyor; öğrendiklerini birebir deneyerek pekiştiriyor. Bağımsız yaşam hedefiyle yürütülen çalışma, özellikle günlük işlerde destek almak zorunda kalan bireylerin özgüvenini artırıyor.
Öz bakımda küçük görünen büyük adımlar
Sekiz hafta sürecek programda öz bakım becerileri önemli bir yer tutuyor. Katılımcılara el ve yüz temizliği, diş fırçalama, saç bakımı, tuvalet becerileri, giyinme ve soyunma gibi temel konularda eğitim veriliyor.
Bu başlıklar dışarıdan bakıldığında basit gibi görünse de, engelli bireyler için bağımsız yaşamın temelini oluşturuyor. Katılımcılar, günlük hayatın en kişisel alanlarında kendi kendilerine yetebilmeyi öğrenerek hem psikolojik hem de sosyal açıdan güçleniyor.
Mutfaktan odaya hayatın içindeki eğitim
Programın bir diğer ayağını ev içi yaşam becerileri oluşturuyor. Basit yiyecek ve içecek hazırlama, sofra kurma ve toplama, mutfak araç gereçlerini güvenli kullanma, oda düzenleme, eşyaları yerleştirme, çamaşır ve giysi düzeni gibi konular uygulamalı olarak çalışılıyor.
Katılımcılar bu eğitimlerle yalnızca ev işlerini öğrenmiyor; aynı zamanda sorumluluk alma, görev takibi ve günlük rutin oluşturma konusunda da deneyim kazanıyor. Bir sonraki aşamada ise zaman yönetimi, temel para kullanımı, alışveriş, sosyal ortamlarda uygun davranışlar ve güvenlik kuralları gibi başlıklar ele alınıyor.
“Temel amacımız bağımsızlığı güçlendirmek”
Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü’nde görevli Emel Pektezel, merkezde katılımcıların ihtiyaçlarına göre bir ev ortamı oluşturduklarını söyledi. Yaşam alanı, mutfak düzeni ve kişisel bakım bölümleriyle bireylerin farklı becerileri deneyimleyebildiğini belirten Pektezel, sürecin değerlendirme görüşmeleriyle başladığını ifade etti.
Katılımcıların hangi becerilere ihtiyaç duyduğunun belirlendiğini kaydeden Pektezel, sekiz haftalık modül boyunca ped takmadan diş fırçalamaya, yatak toplamadan ütü yapmaya, kahve hazırlamadan çamaşır düzenine kadar geniş bir alanda destek verdiklerini söyledi. Pektezel, temel hedeflerinin engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini güçlendirmek olduğunu vurguladı.
Kardeşinin saçını örmek için başladı
Programın en duygusal örneklerinden biri, 21 yaşındaki görme engelli üniversite öğrencisi Duygu Bulut oldu. Kahramanmaraş’ta yaşayan kardeşinin saçlarını örebilmek isteyen Bulut, bu beceriyi kazanmak için programa katıldı.
Çalışmalar sırasında büyük ilerleme kaydeden Bulut, yalnızca saç örmeyi değil, farklı ortamlarda günlük yaşam becerilerini denemeyi de istediğini söyledi. Sürekli aynı evde yaşanmadığını ve ortam değişikliklerinin olabildiğini belirten Bulut, bu tür çalışmaların yalnızca büyük şehirlerle sınırlı kalmaması, tüm ülkeye yayılması gerektiğini ifade etti.
“Bu yaşıma kadar yapmayı bilmiyordum”
Programa katılan 22 yaşındaki görme engelli üniversite öğrencisi Irmak Bağlan, ev işlerini yapmakta zorlandığı için programa başvurduğunu söyledi. Günlük yaşamda ihtiyaç duyduğu becerileri öğrenmek istediğini belirten Bağlan, aldığı destekten memnun olduğunu dile getirdi.
Bağlan, burada ped takmayı, kahve yapmayı ve bulaşık makinesi yerleştirmeyi öğrendiğini söyledi. Yatak yapma ve çamaşır katlama konusunda hâlâ zorlandığını ancak bunları da öğrenmek istediğini belirten Bağlan, İzmir’de böyle bir çalışmanın olmasını kendisi için büyük bir şans olarak gördüğünü ifade etti.
“İnsanlara bağımlı kalmadan yaşamak istiyorum”
28 yaşındaki görme engelli Hasan Ali Çınar ise programa kendi ayakları üzerinde durmak için katıldığını söyledi. Üniversite mezunu olduğunu belirten Çınar, çevresindeki insanlara bağımlı kalmadan yaşayabileceğini göstermek istediğini dile getirdi.
Programa yeni başladığını anlatan Çınar, elektrikli süpürge kullanmayı ve yatak toplamayı öğrendiğini söyledi. Günlük hayatta yapmakta zorlandığı işleri tek başına yapmayı hedefleyen Çınar, bağımsız olmanın kendisi için psikolojik açıdan da önemli olduğunu belirtti.
“Eve gidince yatağımı kendim toplayacağım”
Programdan yararlanan 23 yaşındaki otizmli birey Ahmet Korkunç, ütü yapmayı, elektrikli süpürge kullanmayı, oda toplamayı ve kahve hazırlamayı öğrendiğini söyledi. Eğitimlerin kendisini mutlu ettiğini belirten Korkunç, eve döner dönmez yatağını kendisinin toplayacağını ve bulaşıkları yıkayacağını ifade etti.
Korkunç’un sözleri, programın katılımcılarda yalnızca beceri değil, günlük yaşama katılma isteği ve özgüven de kazandırdığını gösterdi.
