SEMİ TEKTAŞ/UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Efes Antik Kenti’nin hemen bitişiğinde sürdürülen “Karşılama Merkezi” inşaatı tartışma yaratmaya devam ediyor. İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, çalışmaların onaylı planlar ve yürürlükteki mevzuat kapsamında yürütüldüğünü bildirirken, Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) projeyi yargıya taşıdı. EGEÇEP bugün yürütmeyi durdurma ve iptal davası açtı.
İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 323 ada 67, 69 ve 70 parsellerin 1. derece arkeolojik sit alanı statüsünde olduğunu bir kez daha teyit etti. Kurul, söz konusu alanın 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı kapsamında yer aldığını, çevre düzenleme ve uygulama projelerinin kurul kararlarıyla uygun bulunduğunu bildirilmiş, yürütülen tüm uygulamaların 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu çerçevesinde gerçekleştirildiği, çalışmaların Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü ile ilgili kazı başkanlıklarının denetimi altında sürdüğü vurgulandı. EGEÇEP Sözcüsü Arif Ali Cangı, İzmir Bölge Adliyesi önünde yaptığı basın açıklamasında, “Çalışmanın neyi içerdiği ve ne tür bir izin verildiği konusunda uzun süre cevap alınamadı. Koruma bölge kurulu başvurulara yanıt vermedi. Bunun üzerine EGEÇEP olarak İzmir 1 Nolu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü’ne başvuru yaptık, sorular sorduk” dedi
“EFES’e hizmet etmiyor”
Karşılama Merkezi’nin EFES’e hizmet etmediğini ifade eden EGEÇEP Sözcüsü Arif Ali Cangı, “Kültürel mirasın korunmasına ilişkin bir dava hazırlığı yaptık. Selçuk’ta Efes Ören yeri girişinde bir süredir inşai faaliyet var. Çalışmanın neyi içerdiği ve ne tür bir izin verildiği konusunda uzun süre cevap alınamadı. Koruma bölge kurulu başvurulara yanıt vermedi. Bunun üzerine EGEÇEP olarak İzmir 1 Nolu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü’ne başvuru yaptık, sorular sorduk. Koruma Bölge Kurulundan 1 sayfalık bir cevap geldi. Utangaç bir şekilde projeye uygunluk görüşü verildiği yazılıydı Söz konusu olan UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde olan bir kültür varlığının korunması meselesi. Biz inşaat yapılan alanın EFES Ören Yeri’nin korunmasına hizmet etmeyeceğini, aksine koruma tedbirlerini ortadan kaldıracak. Hala kazıların yapılması gereken alanın betonlanarak kazılamaz hale getirileceğini düşünüyoruz.
Kendimizce bir araştırma yaptık. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sitesinde EFES için, ‘dünyanın en etkileyici ve en büyük antik kentlerinden biri’ şeklinde tanımlanıyor. Bu tanımı yapan bakanlığın bağlı olduğu bölge kurulu, kenti etkisiz hale getirecek projeye ne yazık ki izin verdi. Bu alanı korumadan uzak, ticari merkeze dönüştürecek olan karşılama merkezi inşaatı ile zarar verecek. Koruma Bölge Kurulu, korumakla görevlidir. Korumayı zafiyeti uğratacak, ortadan kaldıracak projelere onay verme yetkisi yok. Bu anlamda görevini kötüye kullanmıştır. Her işlemin bir amacı vardır. Bu amaç kamu yararına uygun olmalı. Koruma Bölge Kurulu’nun yapması gereken görevi koruma tedbirleri almak ve korunmasını sağlamaktır. Zafiyet yaratacak projelere onay vermek demek değildir” diye konuştu.
“Bakanlık suç işliyor”
Alanın sit olması nedeniyle inşaat yapılamayacağını ifade eden Cangı, “Alandaki bitki örtüsü traşlanmış durumda. Hızla inşai faaliyet sürüyor. Burası birinci derece arkeolojik sit alanı. Siz oraya bir yurttaş olarak çivi çakarsanız kendinizi Ağır Ceza Mahkemesi’nde bulursunuz. Ancak şu anda suçları takip etmesi gereken koruma Kurulu ve Kültür ve Turizm Bakanlığı suç işlemektedir” dedi.
“Esnaf o paralar ile kira ödeyemez”
Cangı, “Selçuk esnafına yer hazırladıklarına dair bir propaganda var. Esnafı yanlarına alamaya çalışıyorlar. İnşaat tamamlandıktan sonra esnaf o kiraları ödeyebileceğini ve taşınabileceğini mi sanıyor. Bu doğrudan doğruya Selçuk’taki esnaf ile orayı koruyanları karşı karşıya getirme çabasıdır” dedi.
Bu alan Efes’in antik liman bölgesi. Bugün antik kanal adı altında eski kanalı ortaya çıkarmak için çalışma var. Antik kanal da bölgenin ekosistemine zarar vereceği ortada. Efes’in sadece turistik bir meta gibi görülmesi söz konusu. Oysa Efes’e yaptığınız şaşalı yolları, kanalları, otoparklar için ziyaret edilmez. Efes korunabilirse ve insanlığa hizmet eden bir alan olursa kazançlı olur” diyerek sözlerini tamamladı.