Türkiye gündemine bomba gibi düşen özelleştirme iddialarına bir yenisi daha eklendi. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz, iktidarın ajandasında yer alan ve milyonlarca sürücüyü doğrudan etkileyecek dev bir özelleştirme planını deşifre etti. Yavuzyılmaz’ın paylaştığı belgelere göre, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından işletilen ve ülkenin ulaşım omurgasını oluşturan 7 otoyolun, 25 yıllığına özel sektöre devredilmesi için düğmeye basıldı. İddiaların odağında ise Kuzey Amerika merkezli bir firmaya yaptırılan fizibilite çalışmaları yer alıyor. Bu hamlenin gerçekleşmesi durumunda, devletin işlettiği otoyollardaki uygun fiyat politikasının son bulacağı ve vatandaşın fahiş geçiş ücretleriyle karşı karşıya kalacağı belirtiliyor.
Yabancı firma fizibilite için sahada
Yavuzyılmaz'ın iddiasına göre, özelleştirme sürecinin teknik altyapısını oluşturmak üzere Kuzey Amerika merkezli "BTY Construction Cost Consultants Co." şirketi yetkilendirildi. Bu şirketin; İstanbul, İzmir, Ankara ve Mersin gibi stratejik bölgeleri birbirine bağlayan otoyolların devri için detaylı bir çalışma yürüttüğü ifade edildi. Özelleştirme kapsamına alınması planlanan hatlar arasında KGM Avrupa ve Anadolu otoyollarının yanı sıra, Ege Bölgesi'nin can damarı olan İzmir-Aydın Otoyolu ve İzmir-Çeşme Otoyolu ile güney hattındaki Niğde-Mersin-Adana, Adana-Gaziantep ve Gaziantep-Şanlıurfa otoyolları bulunuyor. Bu yolların tamamının, halihazırda devlet tarafından işletildiği ve vatandaşın vergileriyle maliyetlerinin çoktan karşılandığı vurgulanıyor.
Geçiş ücretleri rekor seviyeye fırlayacak
Özelleştirmenin en can yakıcı sonucu ise geçiş ücretlerinde yaşanacak astronomik artış olacak. Deniz Yavuzyılmaz, mevcut durumda devletin işlettiği otoyollarda kilometre başına ortalama geçiş ücretinin 0,84 TL olduğunu, ancak özel sektörün işlettiği Yap-İşlet-Devret (YİD) projelerinde bu rakamın 3,45 TL seviyesinde seyrettiğini hatırlattı. Eğer bu 7 otoyol özelleştirilirse, fiyatların YİD standartlarına çekilmesi ve vatandaşa yüzde 300 oranında zam yapılması bekleniyor.
Somut örnekler üzerinden giden Yavuzyılmaz, şu an 56 kilometrelik İzmir-Çeşme Otoyolu’nda kilometre başına 0,95 TL, 99 kilometrelik İzmir-Aydın Otoyolu’nda ise 0,74 TL ödendiğini belirtti. Buna karşılık, YİD modeliyle yapılan Menemen-Aliağa Çandarlı Otoyolu’nda vatandaşın kilometre başına 3,66 TL, Aydın-Denizli Otoyolu’nda ise 3,57 TL ödemek zorunda kaldığına dikkat çekti. Özelleştirme sonrası İzmirli sürücülerin Çeşme ve Aydın seyahatlerinin faturasının katlanarak artacağı öngörülüyor.
CHP'li vekil, bu operasyonun arkasında yatan ekonomik tabloyu da gözler önüne serdi. Yapılan hesaplamalara göre, planlanan yüzde 300’lük zam ve 25 yıllık işletme hakkı devriyle birlikte oluşacak net gelir 17 milyar 663 milyon doları (yaklaşık 768 milyar TL) buluyor. Yavuzyılmaz, bu durumu "vatandaşı soymak" olarak nitelendirerek, "İktidar, seçim öncesi bu devasa geliri peşin olarak tahsil etmenin peşinde. Vatandaşın vergileriyle yapılmış, borcu bitmiş ve devletin kasasına kâr bırakan bu yolları satmak halk düşmanlığıdır" ifadelerini kullandı.
Yılda 405 milyon aracın geçiş yaptığı bu güzergahların özelleştirilmesiyle, milyonlarca vatandaşın özel şirketlerin "zorunlu müşterisi" haline getirileceği uyarısında bulunan Yavuzyılmaz, ayrıca KGM bünyesinde çalışan binlerce personelin de iş güvencesinin tehlikeye gireceğini savundu.