Ege Bölgesi’nin üretim üssü İzmir, sanayileşmenin getirdiği en büyük yan etkilerden biri olan endüstriyel atık sorununa çözüm üretecek yeni bir projeyle gündemde. Sanayi tesislerinin yoğunluğuyla bilinen Bornova ilçesi, çevre kirliliğinin önüne geçecek ve "çöp" olarak nitelendirilen materyalleri hammaddeye dönüştürecek kapsamlı bir geri kazanım tesisine kavuşuyor. Bölgedeki atık yönetimi kapasitesini ciddi oranda artırması beklenen proje, Arısoy Geri Dönüşüm Nakliye İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi imzasıyla hayata geçiriliyor. Işıklar Mahallesi sınırları içerisinde kurulması planlanan tesis için hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası (PTD), İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne sunuldu. Valilik tarafından yapılan incelemeler sonucunda, projenin çevresel etkilerinin değerlendirileceği yasal süreç resmen başlatılmış oldu.
Sanayinin görünmeyen yüzü temizlenecek
Sanayi üretiminin yoğun olduğu bölgelerde, metal işleme süreçlerinden arta kalan atıklar çevre için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Projenin teknik detayları incelendiğinde, tesisin özellikle bu alandaki boşluğu doldurmayı hedeflediği görülüyor. Bornova Işıklar Mahallesi 6016/5 Sokak üzerinde, tapuda 11076 Ada ve 6 Parsel olarak kayıtlı arazide yükselecek olan tesis, çok yönlü bir geri kazanım merkezi olarak tasarlandı. Tesisin en büyük kapasite kalemini, metal sanayisinin en zorlu atıklarından biri olan yağlı talaşlar oluşturuyor. Proje kapsamında yılda 14 bin 400 ton yağlı talaş, özel fiziksel yöntemlerle işlenerek hem metalin geri kazanılması hem de üzerindeki yağın çevreye zarar vermeden ayrıştırılması sağlanacak. Bunun yanı sıra tesiste yılda 11 bin 520 ton metal tozu ve metal parça da işlenerek yeniden döküm sanayisinin kullanımına sunulacak.
Elektronik atıklar ve kablolar servet değerinde
Teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte çığ gibi büyüyen elektronik atık sorunu da projenin odak noktalarından biri. "Şehir madenciliği" olarak da adlandırılan bu alanda, tesis bünyesinde kurulacak ünitelerle atık elektrikli ve elektronik eşyalar (AEEE) parçalanarak içerisindeki değerli metaller ayrıştırılacak. Tesisin atık elektrikli ve elektronik eşya işleme kapasitesinin yıllık 3 bin 240 ton olması planlanıyor. Ayrıca, genellikle plastik kaplamaları nedeniyle doğada çözünmesi yüzyıllar süren ve içindeki bakır nedeniyle ekonomik değeri yüksek olan kablolar da burada işlenecek. Yıllık 1.920 ton yağsız kablonun geri dönüştürülmesiyle, hem plastik atık yükü azaltılacak hem de saf bakır elde edilerek ekonomiye girdi sağlanacak. Bu süreç, hammadde ithalatının azaltılmasına da dolaylı yoldan katkı sunacak.
Piller ve aküler için güvenli liman
Tesisin faaliyet konuları sadece geri kazanımla sınırlı kalmayacak; aynı zamanda tehlikeli atık sınıfında yer alan ve toprağa karışması durumunda büyük bir çevre felaketine yol açabilen piller ve aküler için de bir ara istasyon görevi görecek. Proje dosyasında yer alan bilgilere göre, tesiste atık pil ve akümülatör geçici depolama faaliyeti de yürütülecek. Yıllık 2 bin 400 ton kapasiteli bu depolama alanı, atıkların nihai bertaraf veya geri kazanım tesislerine gönderilmeden önce güvenli bir şekilde muhafaza edilmesini sağlayacak. Bu sayede, Bornova ve çevresindeki sanayi kuruluşlarından veya toplama merkezlerinden gelen atık pillerin, kontrolsüz bir şekilde çevreye atılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Çevresel etki süreci mercek altında
Bölge halkını ve sanayicileri yakından ilgilendiren bu yatırım için bürokratik süreç hızla işliyor. Şirketin sunduğu dosya üzerinden, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 16. maddesi uyarınca başlatılan ÇED süreci, projenin çevreye olası etkilerini tüm boyutlarıyla masaya yatıracak. Valilik denetiminde yürütülecek bu süreçte, tesisin hava kalitesine etkisi, gürültü seviyeleri, atık su yönetimi ve iş güvenliği önlemleri uzmanlar tarafından titizlikle incelenecek. Projenin hayata geçmesi durumunda, tehlikeli ve tehlikesiz atıklar kategorisindeki binlerce ton materyal, çöp sahalarına gitmek yerine ekonomiye kazandırılarak döngüsel ekonominin bir parçası haline gelecek. İlerleyen günlerde projenin detaylarının kamuoyuyla daha kapsamlı şekilde paylaşılması ve sürecin nihai karara bağlanması bekleniyor.
