Araç kiralama sektöründe uzun süredir tartışılan düzensizlikler için kritik bir adım atıldı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve kamuoyunun görüşüne açılan yeni yönetmelik taslağı, sektörde taşları yerinden oynatacak nitelikte düzenlemeler içeriyor. Amaç net: tüketici mağduriyetlerini azaltmak, hizmet kalitesini yükseltmek ve yıllardır şikâyet konusu olan merdiven altı araç kiralama faaliyetlerini tamamen ortadan kaldırmak.
Yeni düzenlemeyle birlikte araç kiralama artık herkesin kolayca yapabildiği bir iş olmaktan çıkacak. Hem firmalar hem de araç kiralayan vatandaşlar için net kurallar geliyor.
Yaşlı ve yüksek kilometreli araçlar devre dışı kalacak
Taslak düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, kiralanabilecek araçlara getirilen yaş ve kilometre sınırı oldu. Buna göre klasik araç kategorisinde yer alan otomobillerde 5 yaşından büyük ya da 100 bin kilometreyi aşmış araçların kiraya verilmesi yasaklanacak.
Bu uygulamayla hem araç arızalarından kaynaklanan mağduriyetlerin önüne geçilmesi hem de trafikteki kiralık araç filosunun daha genç ve güvenli hale getirilmesi hedefleniyor. Bakanlık kaynakları, bu adımın özellikle uzun yolculuklarda yaşanan sorunları ciddi biçimde azaltacağını vurguluyor.
Depozito iadesine net süre ve üst sınır
Araç kiralayanların en çok şikâyet ettiği konuların başında gelen depozito iadesi, yeni yönetmelikle açık kurallara bağlanıyor. Buna göre araç teslim edildikten sonra en geç 7 gün içinde depozito iadesi yapılmak zorunda olacak.
Kısa süreli kiralamalarda da sınırlama getiriliyor. 6 güne kadar olan kiralamalarda, firmalar en fazla 3 günlük kira bedeli kadar depozito talep edebilecek. Ayrıca olağan kullanım sonucu oluşan aşınma ve yıpranmalar gerekçe gösterilerek depozitodan kesinti yapılması kesin olarak yasaklanıyor.
Ekstra ücretlere ciddi sınırlama
Yeni dönemde araç kiralama firmalarının sıkça eleştirildiği ekstra hizmet bedelleri de yeniden düzenleniyor. Kiracının talep etmesi halinde bebek koltuğu, navigasyon cihazı ve HGS kullanımı için ayrıca ücret alınamayacak.
Kış aylarında ise güvenlik gerekçesiyle önemli bir zorunluluk getiriliyor. Talep edilmesi durumunda araçlara kış lastiği takılması artık firmalar için mecburi olacak. Bu uygulamanın özellikle kış turizmi bölgelerinde yaşanan kazaların azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Yetki belgesi olmayan ilan veremeyecek
Dijital platformlarda verilen araç kiralama ilanları da sıkı denetim altına alınıyor. Yeni taslağa göre yetki belgesi bulunmayan işletmeler, internet üzerinden araç kiralama ilanı yayınlayamayacak.
Bu belgelerin kontrolü yalnızca firmalara değil, ilanların yayınlandığı platformlara da sorumluluk yüklüyor. Mevcut işletmelere uyum süreci tanınırken, düzenlemenin 1 Ocak 2027 itibarıyla tam anlamıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Elektrikli araç ve yerli üretim şartı geliyor
Çevreci ulaşım politikaları da yeni düzenlemenin önemli ayaklarından biri. Büyükşehirlerde faaliyet gösteren araç kiralama firmalarına, filolarında en az iki adet elektrikli veya hibrit araç bulundurma zorunluluğu getiriliyor.
Bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı ise yerli üretimin desteklenmesi açısından dikkat çekiyor. Bakanlık, bu adımla hem çevresel etkiyi azaltmayı hem de yerli otomotiv sektörüne katkı sağlamayı hedefliyor.
Değer kaybı keyfi şekilde istenemeyecek
Kiralama sonrası yaşanan kazalarda sıkça gündeme gelen değer kaybı bedeli, artık firmaların keyfi taleplerine konu olamayacak. Taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa, mahkeme kararı olmadan kiracıdan değer kaybı adı altında herhangi bir ödeme talep edilemeyecek.
Ayrıca kasko ve sigorta gibi temel güvencelerin kiralama bedeline dahil olması zorunlu hale geliyor. Bu kalemler için tüketiciden ayrıca ücret talep edilmesi de yasaklanıyor.
Sektörde dengeler değişiyor
Yeni yönetmelik taslağı, araç kiralama sektöründe uzun süredir eleştirilen uygulamalara ciddi sınırlamalar getirirken, tüketici haklarını da güçlü biçimde koruma altına alıyor. Düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte kayıt dışı faaliyetlerin önemli ölçüde azalması, kurumsal firmaların ise daha şeffaf ve standart bir yapıya kavuşması bekleniyor.