Ortadoğu’da tansiyon her saat yükselirken, İran devlet televizyonu ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybettiğini duyurdu. Söz konusu açıklama kısa sürede dünya gündeminin ilk sırasına yerleşti. ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Hamaney’in öldüğünü öne sürdü.
İran hükümeti, Hamaney’in hayatını kaybettiğine ilişkin devlet medyasında yer alan duyurunun ardından 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan edildiğini açıkladı. Tahran yönetimi, saldırının “cezasız kalmayacağını” belirterek sert misilleme mesajı verdi.
Devlet televizyonundan kritik yayın
İran Devlet Televizyonu’nun sabaha karşı yaptığı yayında, Hamaney’in saldırılarda yaşamını yitirdiği bildirildi. Yayın sırasında Kur’an-ı Kerim okunurken, “İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı” ifadesi kullanıldı. Bu açıklama İran içinde ve dışında geniş yankı uyandırdı.
Resmi duyurunun ardından Bakanlar Kurulu’nun olağanüstü toplandığı ve ülke genelinde yas kararı alındığı bildirildi.
Washington’dan sert mesaj
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda operasyonu “büyük bir başarı” olarak nitelendirdi. Trump, İran’a yönelik saldırıların “gerektiği sürece devam edeceğini” söyledi ve diplomatik çözümün artık daha kolay olduğunu savundu.
Washington yönetimi, operasyonun İran’ın askeri kapasitesini hedef aldığını ifade ederken, rejim değişikliği yönündeki söylemler dikkat çekti.
Tahran’dan karşılık sinyali
İran hükümeti ve Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamalarda, saldırının karşılıksız kalmayacağı vurgulandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ise yazılı bildirisinde “Hamaney’in katillerinin pişman edici şekilde cezalandırılacağını” belirtti.
DMO’nun bir diğer açıklamasında, İsrail ve bölgedeki ABD üslerine yönelik geniş çaplı bir karşı operasyonun “dakikalar içinde” başlayabileceği ifade edildi. Bu mesaj, bölgedeki askeri gerilimin daha da artabileceği yönünde yorumlandı.
Can kaybı iddiaları
İran Kızılayı, saldırılarda en az 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin ise yaralandığını açıkladı. Bu rakamlar bağımsız kaynaklarca henüz teyit edilmedi. Saldırıların başkent Tahran başta olmak üzere İsfahan, Tebriz, Buşehr ve Kirmanşah gibi birçok kentte askeri ve stratejik hedefleri vurduğu ileri sürüldü.
İran’a yakın bazı ajanslar ise Hamaney’in ailesinden bazı kişilerin de saldırılarda yaşamını yitirdiğini öne sürdü.
Bölgesel gerilim genişliyor
İran ordusu, İsrail’e balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verildiğini duyurdu. Ayrıca Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Katar’daki bazı ABD üslerinin hedef alındığı iddia edildi. Bu gelişmeler Körfez hattında alarm seviyesini yükseltti.
Irak’ın Erbil kentinde meydana gelen patlamalar ve Körfez’deki hareketlilik, krizin yalnızca İran-İsrail hattında kalmayabileceğine işaret ediyor.
Küresel etkiler mercek altında
ABD-İsrail-İran hattındaki gerilim, küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalara neden oldu. Petrol fiyatlarında yükseliş gözlenirken, Avrupa başkentlerinde diplomatik temaslar hız kazandı. Birleşmiş Milletler’den henüz kapsamlı bir açıklama yapılmadı.
İran devlet medyasının Hamaney’in öldüğünü duyurması, doğru olması halinde Orta Doğu’daki güç dengelerini kökten değiştirebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak mevcut bilgiler büyük ölçüde taraf açıklamalarına dayanıyor ve uluslararası bağımsız doğrulama süreci devam ediyor.
