Ankara’da bulunan Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi'nde yürütülen tedavi süreci boyunca doktorların yakın takibinde olan Çölaşan’ın sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Hastane çıkışında sıcak anlar yaşandı

Taburcu işlemleri sırasında dikkat çeken samimi anlar yaşandı. Başkent Üniversitesi Kurucu Rektörü Mehmet Haberal, usta gazeteciyi bizzat uğurladı.

Haberal, Çölaşan’a sağlık durumunu koruyabilmesi için önemli bir uyarıda bulunarak, “Artık sigarayı bırakmanız gerekiyor” dedi. Bu sözler, hastane çıkışında bulunanlar arasında tebessümle karşılandı. Çölaşan’ın da bu öneriye olumlu yaklaştığı gözlendi.

Yakın dostları yalnız bırakmadı

Taburcu anında Çölaşan’ı yalnız bırakmayan isimler arasında, üniversitenin önceki rektörlerinden Kenan Araz da yer aldı. Araz ve Haberal, gazeteciyi hastane kapısında karşılayarak aracına kadar eşlik etti.

Sağlık ekibine teşekkür etti

Hastaneden ayrılırken kısa bir değerlendirme yapan Emin Çölaşan, tedavi sürecinde emeği geçen tüm sağlık çalışanlarına teşekkür etti. Kendisine gösterilen ilgi ve özenin moral verdiğini belirten Çölaşan, sağlık durumunun iyiye gittiğini ifade etti.

Gazetecilik hayatı boyunca kaleme aldığı yazılarla geniş bir okuyucu kitlesine ulaşan Çölaşan’ın taburcu edilmesi, meslektaşları ve okurları arasında da sevinçle karşılandı.

Risk faktörleri yönetimi hayat kurtarıyor

Kalp sağlığını tehdit eden unsurları "değiştirilemez" ve "değiştirilebilir" olarak ikiye ayıran Prof. Dr. Özdoğan, bireylerin kendi ellerinde olan riskleri yönetmesinin önemine değindi. Hipertansiyon, diyabet, obezite ve yüksek kolesterolün en büyük düşmanlar olduğunu belirten Özdoğan, sigara kullanımı ve ailesel yatkınlığın bu süreci tetiklediğini söyledi. Özellikle genç yaşta inme veya damar hastalığı öyküsü bulunan ailelerin, vakit kaybetmeden tarama programlarına dahil olması gerektiğini vurgulayan uzman isim, metabolik sendromun da kalp krizi riskini katladığını ifade etti.

Zamana karşı yarışta miyokard hücresi vurgusu

Kalp krizinin kalbin ritmik kasılmasını sağlayan miyokard hücrelerini doğrudan etkilediğini belirten Özdoğan, hastaneye ulaşım süresinin yaşam kalitesini belirleyen en temel faktör olduğunu söyledi. "Ne kadar çok kalp kası hücresi kurtarırsak, o kadar avantajlıyız" diyen Özdoğan, erken dönemde yapılan anjiyo müdahalelerinin kalbin kasılma gücünü koruduğunu, geç kalınan vakalarda ise hastaların ömür boyu kalp yetersizliği ve nefes darlığı gibi kronik sorunlarla mücadele etmek zorunda kaldığını ekledi.

Sanal anjiyo ve yanlış bilinen gerçekler

Son yıllarda popülaritesi artan sanal anjiyo yöntemine de açıklık getiren Prof. Dr. Özdoğan, bu tetkikin her yaş grubu için uygun olmadığını belirtti. Sanal anjiyonun genellikle 45 yaş ve üzerindeki, orta risk grubundaki hastalara önerildiğini söyleyen Özdoğan, tomografi tabanlı bu yöntemin sadece darlık derecesini gösterdiğini, her darlığın stent veya balon işlemi gerektirmediğini hatırlattı. Bu noktada, tetkik sonuçlarının uzman bir hekim tarafından doğru yorumlanmasının hayati bir eşik olduğunu vurguladı.

Sağlıklı bir kalp için yaşam tarzı rehberi

Hastalık kapıyı çalmadan önce önlem almanın, tedavi sürecinden çok daha etkili ve ekonomik olduğunu ifade eden Özdoğan, vatandaşlara pratik tavsiyelerde bulundu. Haftada en az 3 gün, 30 dakikalık egzersiz yapılmasının kalp kasını güçlendirdiğini belirten profesör, 30 yaşını geçen her bireyin mutlaka kolesterol düzeyini ölçtürmesi gerektiğini söyledi. Ailesel kolesterol yüksekliğinin hiçbir belirti vermeden çok genç yaşta krizlere yol açabileceğine dikkat çeken Özdoğan, yüksek tansiyonun sessiz bir katil gibi damarları yıpratmadan kontrol altına alınması gerektiğinin altını çizdi.

“Dünyada kanser vakaları giderek artıyor ve ölüm oranları da hala çok ciddi olarak yüksek bütün bu tıbbi gelişmelere rağmen. O yüzden halkı bilgilendirmek çok çok önemli bu konuda bir duyarlılık yaratmak için. Kanser o kadar korkulan bir hastalık ki, sözcük bile kullanmak istemez insanlar. Mesela bir yakını kanser olduğunda önden doktora bir hasta yakını gelir ‘lütfen kanser olduğunu söylemeyin’ der. İşte hasta ameliyat olur, onkoloji tedavisi başlar, kemoterapi alır, hasta hastaneye girer çıkar aylar geçer hala kontrollerde hastaya kanser sözcüğünü kullanmayın. Aslında hasta biliyordur yani çünkü bir onkoloji kliniğine giriyor oradaki diğer kanser hastalarını görüyor. O yüzleşme bir türlü yaşanmaz.”

“Kanseri mistikten kurtarmadan çözüm mümkün değil”

Kanserin “lanetli” bir hastalık gibi algılanmasının yanlış olduğunu vurgulayan Terzi, hastalığın rasyonel biçimde ele alınması gerektiğini söyledi:

“Kanseri bütün bu metaforik dilinden kurtarmazsanız ona bir rasyonel yaklaşım da geliştiremiyorsunuz. Geliştiremeyince de günlük dilde, günlük yaşamda, algılarımızda doğru reaksiyonları veremez hale geliyoruz. Yani kanseri bütün bu metaforik dilinden kurtarıp bunun da diğer hastalıklar gibi bir hastalık olduğunu, buna bir maruziyet olduğunu… yani bu kendiliğinden ortaya çıkmıyor, bu kanseri yapan nedenler var… onları ortadan kaldırmamız gerekiyor.”

Bilim dışı yaklaşımlara da dikkat çeken Terzi, şu sözlerle uyardı:

“Aslında tıp kanserin tedavisini buldu ama ilaç firmaları bunu engelliyor. Mesela bu inanılmaz, yıllardır devam eden korkunç bir komplo teorisi. İlaç firması niye engellesin? İlaç firması hemen onu yaygınlaştırır ki para kazansın oradan… Ama bu komplo teorisine insanlar inanmak istiyor. Bunun uzantısında ne oluyor? Olay böyle mistifikasyonla devam ettiği zaman, bilim dışı yerlerde çare aramak… İnsanlar başlıyorlar umut tacirlerinin peşinde koşmaya. Eline düşüyorlar.”

“Kanser her yerde ama yoksullar daha çok ölüyor”

Kanserin küresel dağılımına ilişkin çarpıcı veriler paylaşan Terzi, eşitsizliğe dikkat çekti:
“Yılda 20 milyon insan kansere yakalanıyor. Bunun 10,5 milyonunda ölüm gerçekleşmiş. Ölüm oranı da hala çok yüksek. Yüzde 50’si kanser hastalarının orta ve düşük gelirli ülkelerde görülüyor. Ölümlerin ise yüzde 70’i orta ve düşük gelirli ülkelerde görülüyor. Bu şunu gösteriyor: Kanser her ülkede var… Ama ölüm oranları yoksul ülkelerin aleyhine. Demek ki bizde tarama programları yetersiz. Geç tanı konuyor. Tedavi eşit ve etkin bir şekilde herkese ulaşmıyor.”

“Kanserin yüzde 90’ı çevresel”

Kanserin nedenlerine ilişkin en net vurgulardan birini yapan Terzi, şunları söyledi:
“Kanserin büyük bir kısmı kalıtsal değil, tüm kanserlerin sadece yüzde 10'u kalıtsal. Yüzde 90'ı çevresel nedenlerden ve tabii ki yaşam biçimimizden oluşuyor. O halde devlet nereye müdahale edecek? O çevresel nedenlere müdahale edecek ki maruz bırakmayalım. Kanser artıyor çünkü hava kirleniyor. Su kirleniyor. Toprak kirleniyor. Fosil yakıtlar sınırsızca kullanılıyor. Termik santraller çoğalıyor… tarımı bitiren, havayı kirleten yeraltı sularını bitiren santraller. Tarımda kullanılan pestisitler… kentsel dönüşümde asbest… bunların hepsi kanserojen.”

“Bu bir sınıfsal mesele”

Kanserin aynı zamanda bir işçi sağlığı sorunu olduğunu vurgulayan Terzi, şu ifadeleri kullandı:
“Bu bir işçi sağlığı meselesi. İşçiler daha çok kanserojen maddeyle karşı karşıya kalırlar. Emekçi sınıfı kansere daha çok yakalanır, daha çok ölür. Çünkü işçiler daha çok toksik maddeyle karşı karşıya kalırlar. Dilovası’nda yaşayan, petrokimyada çalışan bir işçiyseniz… karşılaştığınız toksik maddeyle başka birinin karşılaştığı aynı olabilir mi?”

Savaşların çevresel etkileri üzerinden kanser riskini artırdığını belirten Terzi, şunları söyledi:
“Partikül madde havaya karışıyor. Gözle görülmüyor bunlar. Ama bu kanserojendir. Dünya Sağlık Örgütü birinci derece kanserojen ilan etmiş durumda. Savaşlar bunu çok arttırıyor. O yüzden Ortadoğu’da barış istemek de kanserle alakalı.”

Gençlerde kanser alarmı

Genç yaşta kanser vakalarının arttığını söyleyen Terzi, dikkat çeken bir uyarı yaptı:
“Eskiden 60-70 yaşında görülen hastalık şimdi 20 yaşından itibaren görülmeye başladı. Ve nedeni tam olarak ortaya konmuş değil… büyük ihtimalle bu ekolojik bozukluklar. Taramanın da çok erken başlaması gerekiyor… mevcut programlar yetersiz.”

“Tedavi var ama erişim büyük sorun”

Programın son bölümünde kanser tedavisindeki gelişmelere değinen Prof. Dr. Cem Terzi, önemli ilerlemeler olduğunu ancak bu gelişmelerin herkese eşit ulaşmadığını vurguladı. Terzi “Kanser, tedavisi mümkün olan da bir hastalık. Kanser olduğunuzda kanserle yüzleşin. Onunla ilgili bütün bilgileri edinin ve yapay zekayı da kullanın. Bence bu da çok önemli bir gelişme sağlık alanında vatandaşların kullanması, kullanmayı öğrenmesi çok çok önemli bir bilgi kaynağı.

Cerrahi tedaviler, teknolojiler çok gelişti. Eskiden ameliyat edilemez dediğimiz birçok hasta şimdi ameliyat edilebiliyor. Ya da Türkiye’de edilemez dediğimiz, yurtdışına gitmesi gerekir dediğimiz hiçbir hasta grubu kalmadı, her türlü cerrahi teknoloji ve teknik Türkiye’de mümkün. Medikal onkoloji yani kemoterapi ilaçları, immünoterapi ilaçları… bağışıklık sistemi üzerinden kansere müdahale eden ilaçlar. Bunlarla ilgili çok önemli gelişmeler var, her gün yeni bir ilaç ortaya çıkıyor ve çok umut verici” diye konuştu.
Ancak bu gelişmelere rağmen hastaların ilaca erişimde ciddi sorun yaşadığını belirten Terzi, süreci şöyle anlattı:

“Sağlık Bakanlığı’ndan izin almanız gerekiyor. SGK’nın ödeyebilmesi için yazışılıyor, o bir süreç. İzin çıkıyor, sonra ilaca başlayabiliyorsunuz. Bazen izin vermiyor… bu sefer hasta onu kendi cebinden alıyor, mahkemeye başvuruyor. Bu da gecikmeye ve hasta için büyük bir yeni hukuki mücadeleye yol açıyor. Bu bahsettiğim fiyatlama yüzünden oluyor bunlar. O kadar pahalı ki… biz hekim olarak mümkün olduğu kadar SGK’nın bütün etkin ilaçları karşılamasını savunuyoruz” dedi.

Radyoterapi alanındaki gelişmelere de değinen Terzi, “Işın tedavisi radyoterapi… cihazlar çok gelişti. Yan etkileri çok azaltan, noktasal müdahaleler yapan, hata oranını neredeyse sıfıra indiren teknikler var. Eskiden bir doktor karar verirdi. Şimdi bir hastanın tanısı ve tedavisiyle ilgili yaklaşık 10 kişi birlikte karar veriyor. Cerrah, onkolog, radyolog, patolog… hatta psikologlar ve diyetisyenler. Bu multidisipliner yaklaşım başarıyı artırıyor” dedi.

İstanbul’daki evinde rahatsızlanmasının ardından hastaneye kaldırılan ve 11 Nisan’da 92 yaşında hayatını kaybeden Hüsamettin Cindoruk, devlet protokolünün de katıldığı törenle uğurlandı. Törene; Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, eski Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ ile çok sayıda siyasetçi, akademisyen ve vatandaş katıldı. Cindoruk’un naaşı, duaların ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Ankara’dan gelerek dostuna vefa gösterdi

Cenaze töreninde en fazla ilgi gören isimlerden biri Prof. Dr. Mehmet Haberal oldu. Türkiye’de organ nakli alanındaki öncü çalışmalarıyla tanınan ve tıp dünyasında önemli bir yere sahip olan Haberal, Ankara’dan karayoluyla İstanbul’a gelerek törene katıldı. Cami avlusunda vatandaşlar ve siyasetçiler tarafından karşılanan Haberal’a yoğun ilgi gösterildi.

1975 yılında Türkiye’de ilk böbrek naklini gerçekleştiren isim olarak bilinen Haberal’ın, Cindoruk ile uzun yıllara dayanan dostluğu bulunduğu ifade edildi. Törene katılan siyasetçiler, Haberal’ın hem bilimsel hem de toplumsal katkılarına dikkat çekerek, “Cumhuriyetimizin beşeri sermayesidir” değerlendirmesinde bulundu. Bu sözler, cenaze töreninde yapılan en dikkat çekici yorumlardan biri olarak öne çıktı.

Siyasetçilerden ‘ekol’ vurgusu

Cenaze törenine katılan çok sayıda siyasetçi ve akademisyen, Prof. Dr. Mehmet Haberal’ın yalnızca tıp alanında değil, eğitim alanında da kalıcı izler bıraktığını vurguladı. 1993 yılında kurulan Başkent Üniversitesi’nin bilimsel üretim ve özgür düşüncenin önemli merkezlerinden biri haline geldiği hatırlatıldı. Haberal’ın yetiştirdiği hekimler aracılığıyla organ nakli alanında Türkiye’de köklü bir dönüşüm başlattığı ifade edildi.

Uluslararası arenada Türkiye’yi temsil etti

Haberal’ın organ nakli alanındaki çalışmaları yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmadı. Uluslararası bilim dünyasında da takdir gören bu çalışmalar, Haberal’ı Dünya Organ Nakli Derneği Başkanlığı’na taşıdı. Bilimsel başarılarının küresel ölçekte yankı bulduğu belirtilirken, Türkiye’nin bu alanda söz sahibi ülkeler arasında yer almasına önemli katkı sağladığı ifade edildi.

2024 yılında Dünya Organ Nakli Derneği’nin 30. Uluslararası Kongresi’nin ilk kez Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlendiği hatırlatıldı. Kongre kapsamında Haberal’a, alanın en prestijli ödüllerinden biri olarak kabul edilen Medawar Ödülü takdim edildi. Bu ödül, Türkiye’nin organ nakli alanındaki bilimsel birikiminin uluslararası alanda tescili olarak değerlendirildi.

Atatürk ve Venizelos vurgusu

Haberal’ın uluslararası bilim dünyasındaki saygınlığına dikkat çeken bir diğer gelişme ise Yunanistan Akademisi tarafından verilen yüksek şeref ödülü oldu. 2400 yıl sonra ilk kez bir yabancı bilim insanına verilen bu ödüle layık görülen Haberal’ın konuşmasında Mustafa Kemal Atatürk ile Eleftherios Venizelos arasındaki dostluk vizyonuna vurgu yaptığı aktarıldı. Haberal’ın bu sözlerinin, bilim diplomasisinin önemine dikkat çektiği ifade edildi.

Yaşam boyu başarı ödülleriyle taçlanan kariyer

Haberal’ın bilimsel kariyeri boyunca çok sayıda uluslararası ödüle layık görüldüğü, bunlar arasında Mısır’da verilen yaşam boyu başarı ödülünün de bulunduğu bildirildi. Bu ödüllerin, organ nakli alanında yürütülen çalışmaların küresel ölçekte kabul gördüğünü ortaya koyduğu ifade edildi.

3 odaklı trifokal lenslerin özellikle 45 yaşın üzerindeki hastalarda kullanıldığını kaydeden Op. Dr. Ömer Takeş, tüm mesafelerde büyük görüş kolaylığı sağladığına dikkat çekti.

KİŞİYE ÖZEL LENS BELİRLENİYOR

Trifokal lenslerin kişiye özel ölçümler sonucunda belirlendiğini anlatan Takeş, şu bilgileri verdi: “Özellikle yakın görme sorunu olan hastalarda kullanılan trifokal lensler ileride katarakt oluşumunu da engelliyor. Uzak, orta ve yakın mesafede gözlüğe bağımlı kalmadan görme imkanı sunuyor. Detaylı göz muayenesinin ardından çeşitli marka ve dizaynda üretilen bu lenslere kişinin göz durumuna göre karar veriyoruz. Hastanın gözüne uygun yani kişiye özel bir lens numarası saptıyoruz. Bu işlem ortalama 5 - 10 dakika kadar sürüyor. Bir gün 1 gözü diğer gün de ikinci gözü yapıyoruz. Uygun hastalara doğru lens seçimi başarıyı etkiler. Bunun için teknolojik altyapıya sahip merkezlerde detaylı testler yapılmalı, tedavinin bu konuda uzman hekimler tarafından yürütülmesi gerekmektedir”

Kadınlarda erkeklere göre iki kat fazla görülen çölyağın genetik zeminli bir hastalık olduğuna dikkat çeken Kırcı, hastalığın buğday, arpa, yulaf ve çavdarda bulunan gluten denen proteine karşı ince bağırsakta gelişen gelen alerjik reaksiyon sebebiyle ortaya çıktığını söyledi.

Genetik zemini olmayan hastalarda sadece aşırı miktarda gluten içeren gıdaların tüketilmesinin çölyak hastalığına neden olmayacağını hatırlatan Adnan Kırcı, “Çölyak hastalığı genetik zeminli bir hastalıktır. Birinci dereceden akrabaların birinde çölyak bulunan kişilerde bu risk yüzde 15 kadar artmaktadır. İkizlerde daha çok görülür. Genetik zemini bulunan herkeste de çölyak hastalığı görülmeyebilir. Burada çevresel faktörler önemlidir. Kişinin beslenme alışkanlıkları, ne kadar glutenli gıda tükettiği önemlidir. Glutenli gıdaları tüketmeye devam ettikçe yıllar içinde çölyak hastalığı meydana gelebilir” diye konuştu.

HAZIR VE PAKETLİ GIDALARDAN UZAK DURULMALI

Çölyak hastalığına karşı glutensiz bir beslenme alışkanlığı edinilmesi gerektiğini vurgulayan

Uzm. Dr. Adnan Kırcı, sözlerine şöyle devam etti: “Gluten sadece buğday, arpa, yulaf ve çavdarda bulunmaz. Günümüzde sanayi tipi işlenmiş gıda ürünlerinde de rastlanmaktadır. Paketli gıdalar, hazır yoğurt, hazır salça, çikolata, soslanmış kuruyemişler, sosların tümü ve işlenmiş et ürünlerinde gluten bulunmaktadır. Bitkisel ürünler, bakliyat, beyaz ve kırmızı et, mısır, pirinç ve patates tüketiminde ise sorun olmuyor. Makarna veya bulgur pilavı yerine kalorisine dikkat etmek kaydıyla pirinç pilavı tüketilebilir”

AKDENİZ TİPİ BESLENME ÖNERİSİ

Çölyak hastalığının her yaşta görülebildiğini kaydeden Kırcı, şunları söyledi: “Türkiye'de çölyak hastalığı ortalama yüzde 1 olarak görülür. Her 1 tanımlanmış vakaya karşı 7 tane de gizlenmiş vaka var olarak kabul edilir. Kadınlarda erkeklere göre iki kat fazla ortaya çıkmaktadır. Tanı koymak için hastanın klinik şikayetlerine ve kan testlerine bakılır. Eğer bunlarda sorun varsa endoskopide ince bağırsak ve 12 parmak bağırsağından biyopsi alınıp patolojide incelenmesi gerekir. Bebeklerde ve küçük çocuklarda karın ağrısı, ishal, kusma, kilo alamama gibi sorunlarla kendisini belli eder. Yetişkinlerde ise gaz, şişkinlik, ishal, bir grup hastada sadece kabızlık, karaciğer tahlil bozuklukları, erken yaşta kemik erimesi, diş çürükleri, ağızda aftlar, demir ve vitamin eksikliği halsizlik gibi belirtileri vardır. Bu hastalığın ana tedavisi diyettir. Burada beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesi gerekmektedir. Ömür boyu gluten içerikli maddelerden uzak durmak gerekir. Akdeniz tipi beslenmek, taze sebze, meyve, balık gibi ürünlerin tüketilmesi çölyak hastalığı riskini azaltmaktadır”

Cerrahinin kalbinde bilim ve deneyim buluştu

Antalya’daki kongre salonu, Türkiye’nin dört bir yanından gelen cerrahlar, akademisyenler ve sağlık profesyonelleriyle doldu. 24. Ulusal Cerrahi Kongresi, yalnızca bir bilimsel toplantı olmanın ötesine geçerek, cerrahinin bugünkü konumunu ve gelecekteki yönünü tartışmaya açtı. Oturumlarda yeni teknikler, klinik deneyimler ve multidisipliner yaklaşımlar ele alınırken, genç cerrahlar ile deneyimli isimler arasında güçlü bir bilgi alışverişi yaşandı.

Kongrenin açılışında konuşan Prof. Dr. Mehmet Haberal, cerrahinin yalnızca teknik beceriden ibaret olmadığını vurgulayarak, mesleğin aynı zamanda bir sanat olduğuna dikkat çekti. Cerrahların yalnızca operasyon yapan kişiler olmadığını ifade eden Haberal, hekimliğin etik değerler ve insan hayatına duyulan saygı üzerine kurulu olduğunu dile getirdi. Haberal, “İyi bir cerrah, yalnızca el becerisiyle değil, düşüncesiyle ve vicdanıyla da yol gösteren bir sanatkârdır” sözleriyle salonda uzun süre alkışlandı.

Organ bağışı çağrısı salonda yankı buldu

Türkiye’de organ nakli alanındaki gelişimin yarım asırlık bir emeğin sonucu olduğunu belirten Haberal, bu alandaki en kritik başlığın organ bağışı olduğunu vurguladı. Nakil bekleyen hastaların sayısının her geçen yıl arttığını ifade eden Haberal, toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğine işaret etti.

Haberal, konuşmasında organ bağışı konusunda topluma önemli sorumluluklar düştüğünü belirterek, “Bir hayat kurtarmak, bir insanın yeniden doğmasına vesile olmak demektir. Hayat bağışlayın” çağrısında bulundu. Bu sözler kongre salonunda duygusal anlar yaşanmasına neden olurken, katılımcılar organ bağışı konusunda daha güçlü bir iletişim kurulması gerektiği görüşünde birleşti.

Cerrahi artık teknolojiyle iç içe

Türk Cerrahi Derneği Başkanı Prof. Dr. Serdar Karaca, açılış konuşmasında cerrahinin dönüşüm sürecine dikkat çekti. Karaca, modern tıbbın gelişimiyle birlikte yapay zekâ, robotik cerrahi ve biyoteknoloji alanlarının cerrahi pratiğin ayrılmaz parçası haline geldiğini söyledi.

Cerrahinin artık yalnızca bir ustalık alanı olmadığını belirten Karaca, teknolojinin hekimlerin karar süreçlerini desteklediğini ifade etti. Özellikle yapay zekâ destekli cerrahi planlama ve robotik cerrahi sistemleri sayesinde daha hassas operasyonların mümkün hale geldiğini kaydeden Karaca, bu gelişmelerin hasta güvenliğini artırdığını dile getirdi. Karaca, “Cerrahi artık yalnızca ameliyathanede değil, veri analizi ve inovasyonun merkezinde şekilleniyor” dedi.

Tarihi ödül ilk kez verildi

Kongrenin en dikkat çekici anlarından biri de dernek tarihinde ilk kez verilen Prof. Dr. Cemil Topuzlu Özel Onur Ödülü oldu. Bu anlamlı ödülün ilk sahibi, Türkiye’de organ nakli alanındaki öncü çalışmalarıyla bilinen Prof. Dr. Mehmet Haberal seçildi.

Bilim dünyasına yaptığı katkılar ve yetiştirdiği öğrencilerle cerrahiye yön veren Haberal’a plaket ve özel anı takdim edildi. Ödül töreni sırasında salonda duygusal bir atmosfer oluşurken, birçok katılımcı Haberal’ın tıp dünyasındaki rolüne dikkat çekti. Meslektaşları, Haberal’ın yalnızca cerrahi tekniklerle değil, bilimsel vizyonuyla da bir kuşağa yol açtığını vurguladı.

Bilimsel oturumlarda cerrahinin geçmişi ve geleceği tartışıldı

Kongre kapsamında düzenlenen oturumlarda cerrahinin tarihsel gelişimi de ele alındı. Türkiye’de cerrahi eğitiminin dönüşümü, yeni teknolojilerin klinik pratiğe yansıması ve multidisipliner yaklaşımlar ayrıntılı biçimde tartışıldı. Alanında öncü bilim insanlarının katıldığı panellerde özellikle robotik cerrahi, minimal invaziv teknikler ve yapay zekâ uygulamaları üzerine sunumlar yapıldı.

Genç cerrahların yoğun ilgi gösterdiği oturumlarda, eğitim süreçleri ve mesleki gelişim başlıkları da gündeme geldi. Deneyimli cerrahlar, klinik tecrübelerini paylaşarak yeni nesil hekimlere yol gösterdi. Bilimsel programın yanı sıra vaka tartışmaları ve interaktif sunumlar da kongreye dinamizm kattı.

Antalya programında hastane ziyareti

Prof. Dr. Mehmet Haberal, kongre programı kapsamında Başkent Üniversitesi Alanya Hastanesi’nde de incelemelerde bulundu. Hastanenin cerrahi altyapısı hakkında bilgi alan Haberal, sağlık hizmetlerinin niteliğinin artırılmasına yönelik değerlendirmelerde bulundu. Sağlık çalışanlarıyla bir araya gelen Haberal, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin önemine dikkat çekti.

Ziyaret sırasında genç hekimlerle sohbet eden Haberal, cerrahi mesleğinin disiplin ve sabır gerektirdiğini ifade etti. Tıp eğitiminin yalnızca teorik bilgiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Haberal, klinik deneyimin önemine vurgu yaptı.

Küçük hastadan büyük teşekkür

Kongre sonrası yaşanan bir an ise programa damga vurdu. 2021 yılında annesinden karaciğer nakli yapılan 7 yaşındaki Zeynep Asel Gülfidan, Haberal ile buluştu. Küçük Zeynep, kendi yaptığı bilekliği Haberal’a hediye etti. Bu anlamlı an, salonda duygusal görüntülere sahne oldu.

Hayata tutunmasını sağlayan organ nakli sürecinin ardından sağlığına kavuşan Zeynep’in hediyesi, kongrenin en unutulmaz karelerinden biri olarak hafızalara kazındı. Haberal, küçük hastaya sarılarak teşekkür etti.

RESTORANLARDA SINIRLI VE İZOLE ALAN ŞARTI
Restoran ve benzeri işletmelerde yalnızca belirli şartları taşıyan sınırlı alanlarda sigara içilmesine izin verilecek. Bu alanların işletmenin yüzde 10’unu geçmemesi, en fazla 20 metrekare büyüklüğünde olması, dışarıdan görünmemesi ve servis yapılmayan izole bölümlerden oluşması gerekecek. Ayrıca bu alanlara 18 yaş altı kişilerin girişi yasak olacak. Taslakta otellere yönelik düzenlemeler de yer aldı. Buna göre tütün kullanımı yalnızca özel olarak ayrılmış odalarda mümkün olacak. Sürücü koltuklarında ve taksiler dahil olmak üzere tüm toplu taşıma araçlarında ise sigara kullanımı tamamen yasaklanacak.

ELEKTRONİK SİGARA DA KAPSAMDA
Düzenlemenin en dikkat çekici başlığı ise 2040 yılı hedefi oldu. Taslağa göre bu tarihten itibaren tütün ürünlerinin üretimi, satışı ve tüketimi tamamen yasaklanacak. Kurallara uymayan üretici ve satıcılara yüksek tutarlı adli para cezaları uygulanırken, kullanıcılar için de idari yaptırımlar öngörülüyor. Taslak ayrıca “tütün ürünü” tanımını genişletiyor. Elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içeren tüm sistemler de yasak kapsamına dahil ediliyor. Satış koşullarına ilişkin düzenlemeler de dikkat çekiyor. Buna göre tütün ürünleri artık dışarıdan görünmeyecek şekilde kapalı dolaplarda muhafaza edilecek, doğrudan erişim engellenecek. Satış işlemleri elektronik sistemler üzerinden yapılacak ve yaş doğrulaması zorunlu hale getirilecek.

Hava kirliliği polen etkisini katlıyor

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre İzmir, Avrupa bölgesinde havası en kirli 10 şehirden biri olma özelliğini taşıyor. Prof. Dr. Kılınç, bu kirliliğin polenlerle birleştiğinde solunum yolları üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti. Alerjik rinit ve astım hastalarının bu dönemde şikayetlerinde belirgin bir artış yaşandığını kaydeden Kılınç, düzenli tedavi almayan hastalarda bağışıklık hücrelerinin anormal hareketlenmesiyle bronş ödemi ve akciğer yetmezliği gibi risklerin doğabileceğine dikkat çekti.

Hafife alınan alerji akciğer yetmezliğine yol açabilir

Polen alerjisinin sadece "hapşırık ve göz sulanması" olarak görülmemesi gerektiğini belirten uzmanlar, sürecin ciddiyetine vurgu yapıyor. Önlem alınmadığı takdirde bronşlarda meydana gelen daralmanın nefes darlığını tetiklediğini söyleyen Kılınç, "Bu durum özellikle KOAH ve astım hastalarında ölümcül sonuçlar doğurabilir. Polenler, vücutta bağışıklık sistemini yanıltarak akciğer kapasitesini ciddi şekilde düşürebilir" uyarısında bulundu.

Bahar kabusundan korunmanın yolları

Prof. Dr. Oğuz Kılınç, polen yoğunluğunun arttığı bu dönemde hastaların uyması gereken temel kuralları şu şekilde sıraladı:

• Doktor Kontrolü: Mevcut şikayetler artsın ya da artmasın, kronik akciğer ve kalp hastaları hekimlerine görünerek ilaç dozlarını düzenletmeli.

• Dışarı Çıkış Saatleri: Polen yoğunluğunun en yüksek olduğu sabah saatlerinde ve rüzgarlı havalarda dışarı çıkmaktan kaçınılmalı.

• Maske Kullanımı: Dışarı çıkmak zorunda kalan risk grubundaki bireyler mutlaka koruyucu maske kullanmalı.

• Ev Havalandırması: Gün içerisinde evler pencereler açılarak havalandırılmamalı; dışarıdaki polenlerin içeri girmesi engellenmeli.

• İç Ortam Kirliliği: Ev içinde sigara içilmemeli ve parfüm, deterjan gibi tetikleyici unsurlardan uzak durulmalı.

İzmir hastanelerinde solunum şikayeti yoğunluğu

Nisan ayının ilk haftasıyla birlikte İzmir genelindeki hastanelerin göğüs hastalıkları polikliniklerinde gözle görülür bir yoğunluk yaşanmaya başlandı. Uzmanlar, özellikle çocuklarda ve yaşlılarda ani başlayan öksürük nöbetleri ve hırıltılı solunum durumunda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini hatırlatıyor.

7,7 MİLYON KİŞİYE ÜCRETSİZ TARAMA
Bakan Memişoğlu, Türkiye’de meme, rahim ağzı ve bağırsak kanserlerine yönelik ücretsiz tarama programlarının sürdüğünü belirtti. Son bir yılda 7 milyon 700 bin kişiye tarama yapıldığını açıklayan Memişoğlu, bu çalışmaların aile hekimlikleri ve sağlıklı hayat merkezleri koordinasyonunda yürütüldüğünü ifade etti. Yapılan taramalarda 276 bin kişi şüpheli olarak değerlendirilirken, 28 bin kişide erken kanser bulgularına rastlandı. Bu sayede binlerce vatandaşın erken tanı ile tedaviye erişim sağladığı vurgulandı.

ERKEN TEŞHİS HAYAT KURTARIYOR
Kanserde erken teşhisin önemine dikkat çeken Memişoğlu, “Kanserden korkma, geç kalmaktan kork. 40 yaş üzerindeki vatandaşlarımız ücretsiz tarama hizmetlerinden faydalanabilir” dedi. Türkiye’de yapay zeka destekli tanı sistemlerinin de aktif olarak kullanıldığını belirten Memişoğlu, sağlık altyapısının dünya standartlarının üzerinde olduğunu söyledi.

HEDEF: DÜNYAYA YERLİ İLAÇ
Memişoğlu, Boğaziçi Üniversitesi öncülüğünde geliştirilen molekülün faz 2 ve faz 3 çalışmalarının da başarıyla tamamlanması halinde Türkiye’nin kendi geliştirdiği ilk kanser ilacını dünya sağlık sistemine kazandıracağını ifade etti. Çalışmada emeği geçen kurumlar arasında Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Hastanesi, Koç Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi yer alırken, projede Prof. Dr. Rana Sanyal’ın önemli rol üstlendiği belirtildi.

YAN ETKİLERİ AZALTAN YENİ TEKNOLOJİ
Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rana Sanyal ise geliştirilen teknolojinin ilacı doğrudan tümör hücresine yönlendirdiğini belirterek, bu sayede yan etkilerin azaltıldığını ve tedavi etkinliğinin artırıldığını söyledi. Çalışmanın TÜBİTAK ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı destekleriyle yürütüldüğü ifade edildi.

Uzmanlar, amatör düzeyde yapılan bu sporun “zararsız” algılanmasının büyük bir yanılgı olduğunu vurgularken, ani ölüm riski taşıyan durumlara dikkat çekiyor.

“Ritim bozuklukları ani ölüme yol açabilir”

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kardiyoloji Kliniği’nden Prof. Dr. Telat Keleş, halı saha gibi yüksek tempolu aktivitelerin, özellikle fark edilmeyen kalp rahatsızlıklarını tetikleyebileceğini belirtti.

Keleş, “Haftada bir yapılan halı saha maçı sırasında gelişen bazı hastalıklar, ani ritim bozukluklarına neden olabilir. Bu durum da maalesef ani ölümlere yol açabiliyor” dedi.

Genç yaş grubunda sık görülen kalp kası hastalıklarının, hiçbir belirti vermeden ilerleyebildiğine dikkat çeken uzmanlar, bu tür rahatsızlıkların her yaşta ortaya çıkabileceğini ifade ediyor.

Göğse alınan darbeler ölümcül olabilir

Uzmanlara göre, yalnızca efor değil, maç sırasında yaşanan fiziksel temaslar da büyük risk taşıyor. Özellikle göğüs bölgesine gelen sert darbelerin, nadir de olsa ölümcül ritim bozukluklarına neden olabileceği belirtiliyor.

Bir şutun doğrudan kalp bölgesine isabet etmesi durumunda, daha önce hiçbir sağlık sorunu olmayan bir kişinin bile aniden fenalaşabileceği vurgulanıyor.

Bu belirtiler asla ihmal edilmemeli

Uzmanlar, maç sırasında ortaya çıkan bazı belirtilerin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor. Özellikle şu şikayetlerin ciddiye alınması gerektiği ifade ediliyor:

• Göğüs ağrısı veya sıkışma hissi
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi veya bayılma hissi
• Ani çarpıntı ve halsizlik

Bu belirtiler ortaya çıktığında oyunun derhal bırakılması ve en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği vurgulanıyor.

“Sinsi ilerleyen hastalıklar ilk kez sahada ortaya çıkabilir”

Prof. Dr. Telat Keleş, halk arasında damar sertliği olarak bilinen aterosklerozun çoğu zaman belirti vermeden ilerlediğini ve ilk bulgunun doğrudan kalp krizi olabileceğini söyledi.

Bu nedenle özellikle orta yaş grubundaki bireylerin, yoğun efor gerektiren sporlar öncesinde mutlaka kardiyolojik muayene yaptırması gerektiği belirtiliyor.

Yaralanmalar da artıyor

Acil Tıp Uzmanı Prof. Dr. Şervan Gökhan ise halı saha maçlarında sadece kalp değil, ortopedik yaralanmaların da arttığına dikkat çekti.

Gökhan, “Havaların ısınmasıyla birlikte halı saha yaralanmalarında ciddi artış görüyoruz. Ancak en tehlikeli tablo, fark edilmeyen kardiyak problemlerdir” dedi.

Maç öncesi hazırlık hayati önem taşıyor

Uzmanlar, halı sahaya çıkmadan önce yapılması gerekenleri de sıraladı. Özellikle:

• 10-15 dakikalık ısınma egzersizi yapılması
• Ani efor artışından kaçınılması
• Risk grubundaki kişilerin doktor kontrolünden geçmesi

gibi önlemlerin hayati önem taşıdığı vurgulandı.

Sağlık kontrolü ihmal edilmemeli

Uzmanlara göre, özellikle 30’lu ve 40’lı yaşlardan itibaren artan kalp krizi vakaları, yaşam tarzı ve sağlık kontrollerinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Sigara kullanımı, stres, yüksek kolesterol ve hareketsiz yaşamın, halı saha gibi ani efor gerektiren aktivitelerde riskleri artırdığı belirtiliyor.

Sırt çantasındaki hayattan gerçek kalbe

Yıllardır sırt çantasında taşıdığı yapay kalp destek cihazıyla hayata tutunan İsmail Kabadayı, Becker Musküler Distrofi (genetik kas hastalığı) nedeniyle zor günler geçiriyordu. Aynı serviste tedavi gören Tufan Küçükateş ile tanışan İsmail, kısa sürede aralarındaki bağı "kalp kardeşliğine" dönüştürdü. İki genç, yan yana odalarda birbirlerine moral vererek uygun donörün bulunacağı günü bekledi.

4 günlük mucizevi bekleyiş

Beklenen haber ilk olarak 27 Ocak'ta Tufan Küçükateş için geldi. Arkadaşını dualarla ameliyata uğurlayan İsmail, sadece 4 gün sonra gece yarısı gelen telefonla hayatının müjdesini aldı. Tufan'ın nakli başarılı geçmiş, yoğun bakımdaki takibi sürerken doktorlar saat 02.45'te bu kez İsmail'e müjdeyi verdi: "Kalp bulundu!"

Yoğun bakımda ilk selam: "Abi kurtulduk"

Ameliyat sonrası yoğun bakım servisinde yan yana yataklara alınan iki arkadaştan İsmail’in, abisi gibi gördüğü Tufan’a ilk seslenişi hafızalara kazındı. O anları anlatan İsmail Kabadayı, "Yoğun bakımda Tufan abiyi görünce 'Abi kurtulduk' dedim, gülümsedik. Artık sırt çantamdaki o cihaz yok. En büyük isteğim Tufan abiyle birlikte Fenerbahçe maçına gitmek" dedi.

Tufan Küçükateş ise o duygusal anı şu sözlerle özetledi: "Hocalarımız İsmail’e kalp geldiğini söylediğinde gözlerim doldu. Ona hep 'İyi olacağız' diyordum. Şimdi o benim kardeşim, evlenirse nikah şahidi ben olacağım. Biz artık kalp kardeşiyiz."

"Organ bağışı hayat kurtarır"

Operasyonları gerçekleştiren Prof. Dr. Çağatay Engin, her iki hastanın da klinik süreçlerini başarıyla tamamladığını ve sağlıklarına kavuştuklarını belirtti. Ege Üniversitesi'nin kalp nakli konusundaki yetkinliğine dikkat çeken Engin, bu tür başarı hikayelerinin organ bağışının önemini bir kez daha ortaya koyduğunu vurguladı.

Taburcu olan iki dost, şimdi hastane koridorlarında kurdukları hayalleri gerçekleştirmek için gün sayıyor.

“Doğrudan etkiliyor”

Kırmızı ışık ihlali nedeniyle ambulans şoförlerinin ehliyetlerine 60 gün süre ile el konulduğunu söyleyen Bozdoğan, “Bilindiği üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda 27.02.2026 tarihi itibarıyla yapılan değişiklikler, kamuoyunda çeşitli tartışmaları ve spekülasyonları beraberinde getirmiştir. Bu değişiklikler arasında, toplumumuz açısından büyük önem arz eden hususlardan biri de Kanunun 47. maddesinde yer alan düzenlemedir. Söz konusu düzenleme ile; kırmızı ışık ihlali sonrası trafik kazasına sebebiyet verdiği tespit edilen sürücülerin ehliyetlerine 60 gün süreyle el konulması öngörülmektedir. Ancak bu düzenleme, başta ambulanslar olmak üzere acil sağlık araçları, itfaiye, polis ve jandarma gibi zamanla değil, saniyelerle yarışan kamu hizmeti sunucularını doğrudan etkilemektedir” diye konuştu.

“Mağduriyetlere yok açıyor”

Yasanın ambulans şoförleri için mağduriyet yarattığını ifade eden Bozdoğan, “Toplumun en zor anında hayat kurtarmak için görev yapan bu fedakâr ekipler, her ne kadar geçiş üstünlüğüne sahip olsa da olası bir kaza durumunda yürüttükleri kamu hizmetinin niteliği göz ardı edilmekte ve diğer sürücülerle aynı hukuki değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Bu durum, özellikle 112 Acil Sağlık Hizmetleri bünyesinde görev yapan sürücüler açısından ciddi mağduriyetlere yol açmaktadır. Mevcut uygulamalarda, kazaya bağlı oluşan zararların personele rücu edilmesi gibi ciddi bir yük zaten çalışanlarımızın omuzlarındayken; şimdi buna ek olarak ehliyet kaybı ve cezai yaptırım riski de ortaya çıkmıştır. Paramedik, ATT ve diğer sağlık personelinden oluşan sürücü arkadaşlarımız; vicdani sorumlulukları ile kişisel riskler arasında sıkışmış durumdadır. Bu süreç, çalışanlarda görevden kaçınma eğilimini artırmakta, aynı zamanda olası gecikmeler nedeniyle vatandaş kaynaklı şiddet vakalarının artabileceği endişesini de beraberinde getirmektedir” şeklinde konuştu.

“Mutlu çalışan, güvenli toplum”

Bozdoğan, “Öte yandan; 112 Acil Sağlık Hizmetleri çalışanlarının “beyaz reform” sürecinde yeterince gözetilmemesi, Ücretlerinin emsallerine göre düşük kalması, Fiziki altyapı ve istasyon standartlarının halen istenilen seviyeye ulaşamaması, Mobbing ve angarya iş yükünün artması, İş tanımlarının net ve yeterli olmaması gibi kronik sorunlar da bu tabloyu daha ağır hale getirmektedir. Bu şartlar altında, yıllar içinde yetişmiş ve ilk müdahale konusunda yüksek deneyime sahip sağlık çalışanlarının farklı kurumlara yönelmesi kaçınılmaz hale gelmektedir. Unutulmamalıdır ki, 112 Acil Sağlık Hizmetleri hepimizin hayatında en az bir kez ihtiyaç duyabileceği hayati bir hizmettir. Mutlu çalışan, güçlü sağlık sistemi; güçlü sağlık sistemi ise güvenli bir toplum demektir. Bu nedenle, ilgili mevzuat düzenlemelerinde acil sağlık hizmetlerinin kendine özgü koşulları dikkate alınmalı; görev esnasında meydana gelen olaylarda çalışanlarımızı koruyacak özel düzenlemeler ivedilikle hayata geçirilmelidir” diyerek sözlerini tamamladı.

AİLE ŞİKAYETÇİ OLDU
6 yaşında kızı olan genç kadının ailesi hastaneden şikayetçi oldu. Olaya ilişkin soruşturma başlatıldı. Arapova'nın ailesi yaptığı açıklamada hastaneyi sorumlu tuttu. Mamaja Arapova'nın kardeşi Maksut Arapova, ablasının ameliyat öncesi raporlarında herhangi bir sıkıntı olmadığını, 2-3 saat sürecek ameliyatın 5 saat sürdüğünü dile getirdi. "Yemek yedirip yürütmeye başlamışlar." diye konuşan kardeş Arapova, "10 adım yürümeden sonra bayılıp kalp krizi geçiriyor" diye konuştu.

İzmir Hekim Dayanışması tarafından düzenlenen panel 26-03-2026 tarihinde Elhamra Sahnesinde gerçekleştirildi. Prof.Dr. Kayıhan Pala ve Prof.Dr. Alpay Azap’ın konuk olduğu panele İzmirli hekimler yoğun ilgi gösterdiler. Panele İzmir Baro Başkanı Sefa Yılmaz, İzmir TMMOB İKK Genel Sekreteri Aykut Akdemir, İzmir BB Genel Sekreter Yardımcısı Prof Dr. Pınar Oktay, İzmir BB Sağlık İşleri Daire Başkanı Ahmet Soner Emre, değişik hekim sendika ve dernek yöneticileri, Aydın ve Manisa illerinden Tabip odası yöneticileri ve hekim grupları temsilcileri, İzmirdeki sivil toplum örgütü temsilcileri de katılım gösterdiler.
Panelin moderatörlüğünü yapan İzmir Hekim Dayanışması Yürütme Kurulu Üyesi Dr. Lütfi Çamlı açılış konuşmasında 20 yılı aşkın süredir uygulanan Sağlıkta Dönüşüm Projesinin sağlığı evrensel bir hak olmaktan çıkararak ticari bir faaliyet haline getirdiğini, sağlık sisteminin artık hizmet üretemez bir aşamaya geldiğini, başta Yenidoğan Skandalı olmak üzere yaşanan skandalların sağlıkta uygulanan sistemin iflas ettiğinin bir göstergesi olduğunu ifade etti. Başka bir sağlık sisteminin mümkün olduğunu belirterek Nasıl bir sağlık sistemi ? konulu sunumu için Prof Dr. Kayıhan Pala’ya söz verdi. Prof Dr. Kayıhan Pala uygulanan sağlık sisteminin tüm aşamalarındaki çarpıklıklarını ortaya koyarak toplum sağlığı öncelikli, hekim emeğinin değerini koruyan, sağlığı tekrar bir insan hakkı haline getiren başka bir sağlık sistemi konusunda açıklamalarda bulundu. Hekim Örgütlenmesi Nasıl ve Nerede? Başlıklı sunumu için söz alan Prof Dr. Alpay Azap Hekim örgütlenmelerinin gerçekleştiği uzmanlık dernekleri, sağlık emekçileri sendikaları ve hekim sendikaları konusunda bilgi verdikten sonra meslek örgütümüz TTB ilişkin olarak Nasıl bir meslek örgütü? ve Tabip Odaları İnsiyatifi konusunda açıklamalarda bulundu.
Toplantının son bölümünde tartışmaya geçildi. Katılımcıların soru ve önerileri panelistler tarafından yanıtlandı. Toplantı mesleğimize, meslek onurumuza, emeğimize, meslek örgütümüze ve halkın sağlığına dayanışmayla sahip çıkılacağı konusundaki dilek ve temennilerle sona erdi.

“Ambulans personeli ne yapacağını şaşırdı”

Söz konusu yazı, hayati müdahalelerde zamanla yarışan 112 çalışanlarını ikilemde bıraktı. Acil vakalara en hızlı şekilde ulaşmakla yükümlü olan personelin, cezai yaptırımlar nedeniyle tereddüt yaşayabileceği ifade ediliyor. Konuya ilişkin açıklama yapan Birlik Sağlık Sen Genel Başkanı Ahmet Doğruyol, uygulamanın ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. Doğruyol, sağlık çalışanlarının hızının kesilmesinin doğrudan hastayı etkilediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu mesajla bir yandan acil durumu olan hastaya en kısa zamanda ulaşılması için çaba gösteren çalışanlarımızın yavaşlatılmakta, diğer yandan hastanın can güvenliği tehlikeye atılmaktadır”

“Ambulanslar ayrıcalıklı araçlardır”

Doğruyol, ambulansların yalnızca hasta taşıdığı anlarda değil, görev başında oldukları her durumda kritik rol üstlendiğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Acil vakalara müdahale eden ambulanslara, trafik kurallarına uyun diye talimat vermek, trafik cezası yazmak, dolaylı olarak vatandaşı cezalandırmaktır. 112 ambulanslarının içerisinde hasta olmasa bile, o ambulans hizmet verdiği bölgeye ulaşmaya çalışmaktadır. Ambulansta hasta olmadığında, ambulansın yavaş hareketlerle istasyonuna gitmesi, o bölgede ambulans ihtiyacı olan bir başka vatandaşa daha geç ulaşmasına, belki de, vatandaşın ölümüne sebep olabilecektir”

“Saniyeler hayati önemde”

Ambulansların trafikte ayrıcalıklı ve geçiş üstünlüğüne sahip araçlar olduğunu hatırlatan Doğruyol, zaman kaybının telafisi olmayan sonuçlar doğurabileceğini belirtti:

“Ambulanslar makam araçları değildir. Ambulansta hasta olmasa bile, ambulans ya vakaya gidiyordur, ya bölgesine ulaşmaya çalışıyordur. Bu nedenle, ambulanslar hasta taşısa da, taşımasa da trafikte ayrıcalıklı, geçiş üstünlüğü olan araçlarımızdır. Acil bir vakaya ulaşmada saniyelerin bile çok değerli olduğu bir zamanda, ambulansta görevli sağlık çalışanlarımızın tek düşüncesi, vakaya en kısa zamanda ulaşmak ve hastayı en kısa sürede hastaneye yetiştirmektir”

“Çalışma şevkini kırmayalım”

Sağlık çalışanlarının büyük fedakârlıkla görev yaptığını vurgulayan Doğruyol, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Zaman zaman kendi canlarını bile hiçe sayıp, o ambulansta hastadan başka, üç canın daha olduğunun farkında olmak ve hastayı bir yerlere birkaç dakika erken ulaştırmaya çalıştıklarını bilmek gerekir. Sağlık çalışanlarımızın çalışma şevkini kırmayalım”

12 saat süren zorlu operasyon

Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi’nde gerçekleştirilen operasyonlar, organ nakli alanında Türkiye’nin öncü isimlerinden Prof. Dr. Mehmet Haberal ve ekibi tarafından yürütüldü. Yaklaşık 12 saat süren operasyon maratonunda, bir karaciğer, bir kalp ve iki böbrek başarıyla nakledildi.

Bu zorlu süreç, koordinasyon, deneyim ve ekip çalışmasının en güçlü örneklerinden biri olarak dikkat çekti. Aynı anda birden fazla hayatı kurtaran operasyonlar, tıp dünyasında da önemli bir başarı olarak değerlendirildi.

Yeni bir hayatın ilk adımları

Nakil operasyonlarının ardından hastalar, kısa sürede iyileşme sürecine girdi. Nazmiye Adal (70), yapılan başarılı karaciğer nakli ile sağlığına kavuşurken, Mahmut Özlü (52) ve Birsen Koçaş (58), böbrek nakliyle yeniden yaşam yolculuğuna başladı.

Kalp nakli gerçekleştirilen İsmail Karaca (55)’nın ise sağlık durumunun iyi olduğu ve taburculuk için gün saydığı belirtildi. Nakil yapılan hastaların ortak noktası ise uzun yıllar süren hastalık sürecinin ardından gelen bu ikinci şansı büyük bir minnetle karşılamaları oldu.

10 gün sonra taburcu oldular

Operasyonların ardından geçen 10 günlük kritik süreç, hastaların sağlığına kavuşmasıyla sonuçlandı. Başarılı geçen tedavi sürecinin ardından hastalar taburcu edilerek yeni hayatlarına ilk adımı attı.

Motor nöron kaybı kasları işlevsiz bırakıyor

Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Fikret Aysal, hastalığın doğasına ilişkin yaptığı açıklamada, temel sorunun beyin sapı ve omurilikteki motor nöronların kaybı olduğunu ifade etti. Vakaların büyük çoğunluğunda (yaklaşık %90-95) belirgin bir neden saptanamadığını belirten Aysal, genetik geçişli vakaların oranının sadece %5-10 düzeyinde kaldığını vurguladı. Hastalık, motor nöronların etkilenme biçimine göre farklı tablolar çizse de en sık hem üst hem de alt motor nöronların birlikte tutulduğu görülüyor.

"Kökten bir tedavi yok, amaç süreci yavaşlatmak"

Günümüz tıp dünyasında ALS için henüz kesin bir çözüm bulunmadığını hatırlatan Doç. Dr. Aysal, mevcut tıbbi uygulamaların temel amacının hastalığın seyrini yavaşlatmak olduğunu söyledi. Hastalıkta ortalama yaşam süresi genellikle 2 ila 5 yıl arasında değişse de, Stephen Hawking örneğinde olduğu gibi bazı özel vakalarda bu sürecin çok daha uzun yıllara yayılabildiği belirtiliyor.

Hastalığın ilerleyici yapısının yanı sıra, tanı alan hastaların yaşadığı duygusal yükün altını çizen Aysal, "Bu hastalarda depresyon gelişme riski oldukça yüksektir. Bu nedenle yalnızca fiziksel değil, psikiyatrik destek de tedavinin önemli bir parçasıdır" dedi.

Tedavide çok branşlı takip dönemi

ALS hastalarının yaşam kalitesini artırmak için nörolojinin önderliğinde multidisipliner bir yaklaşım sergilenmesi gerekiyor. Doç. Dr. Aysal’a göre, hastaların konforunu sağlamak ve ağrılarını azaltmak için şu branşların koordineli çalışması şart:

• Fizik Tedavi ve rehabilitasyon süreçleri.

• Solunum desteği için Göğüs Hastalıkları.

• Beslenme ve cerrahi müdahaleler için Gastroenteroloji ile Genel Cerrahi.

• Duygusal süreçlerin yönetimi için Psikiyatri desteği.

Bilimsel çalışmaların hızla devam ettiğini belirten uzmanlar, önümüzdeki yıllarda ALS için daha etkili tedavi yöntemlerinin geliştirileceğine dair umutlu olduklarını ifade ediyor.

Çocukların bağışıklık sistemi, mevsim geçişlerinde daha hassas hale gelirken, küçük ihmaller bile hastalığa davetiye çıkarabiliyor.

Uzmandan kritik uyarı: Belirtileri hafife almayın

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Erbil Sak, ebeveynlerin bu dönemde daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

Sak, özellikle şu belirtilere dikkat çekti:

• Uzun süren öksürük
• Yüksek ateş
• Halsizlik
• İştahsızlık

Bu belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi yapılması gerektiğini belirten Sak, erken müdahalenin hastalık sürecini önemli ölçüde hafiflettiğini ifade etti.

Korunmanın yolu günlük alışkanlıklardan geçiyor

Uzmanlara göre enfeksiyonlardan korunmada en etkili yöntem, çocukların günlük yaşam alışkanlıklarını doğru şekilde düzenlemekten geçiyor.

Ebeveynlere önerilen temel önlemler şöyle:

• Düzenli uyku: Bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlar
• Dengeli beslenme: Vitamin ve mineral desteği hastalıklara karşı koruma sağlar
• Yeterli sıvı tüketimi: Vücudun direncini artırır
• Hijyen kuralları: Özellikle el yıkama, virüs yayılımını azaltır

Her çocuk farklı tepki verebilir

Uzmanlar, her çocuğun bu süreci farklı geçirdiğine dikkat çekiyor. Bazı çocuklar hastalığı hafif atlatırken, bazıları daha sık ve ağır enfeksiyonlarla karşılaşabiliyor.

Bu nedenle belirtilerin her çocuk için ayrı değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Erken önlem, güçlü bağışıklık

Mevsim geçişlerinde alınacak basit ama etkili önlemler, çocukların hastalıklardan korunmasında kritik rol oynuyor. Uzmanlar, özellikle riskli belirtilerde zaman kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiğinin altını çiziyor.