SİNAN GENÇ/ Türk Halk Müziği'nin yaşayan efsanelerinden Kıymet Unutma Şenli, yalnızca güçlü yorumu ve bağlama ustalığıyla değil, TRT tarihinde açtığı çığırla da hafızalara kazındı. Yıllarca İzmir Radyosu'nun sevilen seslerinden biri olan Şenli, TRT'nin ilk ve tek bağlama çalıp söyleyen kadın sanatçısı olarak Türk müzik tarihinde özel bir yere sahip oldu. Muğla'nın Yatağan ilçesinde doğan ancak sanat yaşamını İzmir'de şekillendiren Şenli, genç yaşlarda ailesinin yerleştiği kentte müziğe yöneldi. İzmir Devlet Konservatuvarı'nda eğitim gördüğü yıllarda bağlamayla tanışan sanatçı, o dönemde erkek egemen kabul edilen bir alanda öncü isimlerden biri haline geldi. "Kadınların bağlama çalmasının bile şaşkınlıkla karşılandığı yıllardı. Ama ben sazımdan hiç vazgeçmedim" diyen Şenli, 1970 yılında İzmir Radyosu'nda sözleşmeli sanatçı olarak göreve başladı.

İzmir Radyosu'nun altın yıllarına damga vurdu

İzmir Radyosu'nun en parlak dönemlerinde mikrofon başına geçen Kıymet Unutma Şenli, yıllarca Ege'nin sesi oldu. TRT mikrofonlarında seslendirdiği türkülerle milyonlara ulaşan sanatçı, aynı zamanda bağlamasıyla sahne alan ilk kadın sanatçı olarak dikkat çekti. "Acem Kızı", "Karahisar Kalesi", "Ayağında Kundura", "Arda Boyları" ve "Denizin Dibinde Demirden Evler" gibi eserlerin ilk yorumcularından biri olan Şenli, 45'lik plaklarıyla da döneme damga vurdu. Neriman Tüfekçi, Nezahat Bayram, Nimet Oğuz, Yılmaz İpek, Şahin Gültekin, Talip Özkan ve Arif Sağ gibi halk müziğinin önemli isimleriyle çalışan sanatçı, yurt içi ve yurt dışında sayısız konser verdi.

"Saz çalamamak su içememek gibi"

Bugün ise İzmir'in Gümüldür Mahallesi'nde sakin bir yaşam süren sanatçı, iki yıl önce yaşadığı talihsiz kaza nedeniyle bağlamasından uzak kalmanın hüznünü yaşıyor. Arkadaş ziyaretine gittiği sırada düşerek bileğini kıran Şenli'nin kolunda kalıcı hasar oluştu. Tedavilere rağmen eski sağlığına kavuşamayan sanatçı artık bağlamasını çalamıyor. "Bu benim için yemek yiyememek, su içememek gibi bir şey. Hayatımın 60 yılı sazımla geçti. Kendimi '74 yaşındayım, artık yeter' diye teselli etmeye çalışıyorum. Ama insanın içi yine de sızlıyor" sözleriyle duygularını dile getiriyor.

Sazlarını gençlere emanet etti

Bağlamasına dokunamasa da türkülerin yaşamaya devam etmesini isteyen sanatçı, yıllarca kullandığı sazlarını genç müzisyenlere hediye ettiğini söyledi.

"Sazlarımı gençlere verdim. Onlar çalsın, onlar yaşatsın. Benim görevim bitti ama türküler bitmesin. Yeter ki özüne sadık kalsınlar" diyen Şenli, halk müziğinde yaşanan değişimden ise kaygı duyuyor.

Türkülerin giderek özünden uzaklaştırıldığını savunan sanatçı, "Eskiden sanatçılar çok ağır sınavlardan geçerdi. Şimdi türkü okumuyorlar, adeta arabesk söylüyorlar. Türkülerin ruhunu kaybediyoruz" ifadelerini kullandı.

Agora Meyhanesi'nin şairiyle başlayan aşk

Kıymet Unutma Şenli'nin hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biri de eşi Dr. Onur Şenli ile tanışması oldu.

Türk müziğinin unutulmaz eserlerinden "Agora Meyhanesi"nin söz yazarı olan Dr. Onur Şenli ile yolları, İzmir'in efsane mekanlarından Reyhan Pastanesi'nde kesişti.

Sanatçı o günü şöyle anlatıyor:

"İlhan Gençer bizi tanıştırdı. Onur Bey gazetecilik yapıyordu ve benimle röportaj yapmak istemişti. Reyhan Pastanesi'nde buluştuk. O röportaj dostluğa, dostluk da aşka dönüştü. 1991 yılında evlendik."

Agora'nın sırrı hâlâ saklanıyor

Dillere pelesenk olan Agora Meyhanesi şarkısının ardındaki büyük aşk hikâyesini de ilk kez anlatan Şenli, eşine verdiği sözü bugüne kadar koruduğunu söylüyor.

"Onur gençlik yıllarında büyük bir aşk yaşamıştı. Agora Meyhanesi şiiri o aşkın ardından yazıldı. Şarkıya ilham veren kişi İzmir'in tanınmış ailelerinden birinin mensubuydu. Onur bana bu sırrı emanet etti. Ölünceye kadar da o isim bende kalacak."

İzmir kültürünün yaşayan hafızası

Yaklaşık 40 yıl boyunca TRT ve İzmir Radyosu çatısı altında çalışan Kıymet Unutma Şenli, bugün sadece bir sanatçı değil, İzmir'in kültürel belleğinin yaşayan tanıklarından biri olarak görülüyor.

TRT'nin ilk kadın bağlama sanatçısı olarak açtığı yoldan bugün çok sayıda kadın müzisyen yürüyor. İzmir Radyosu'nun altın yıllarını yaşayan, Ege'nin türkülerini Türkiye'ye taşıyan sanatçı ise artık sahnelerden uzak olsa da geride bıraktığı eserler ve anılarla yaşamaya devam ediyor.

Bağlamasını eline alamıyor olabilir. Ancak İzmir'in kültür hayatında bıraktığı iz, tıpkı seslendirdiği türküler gibi yıllar boyunca yankılanmayı sürdürecek.

Açık havada, yıldızların altında düzenlenen konsere İzmir ve çevre illerden gelen çok sayıda yerli ve yabancı kültür sanat takipçisi yoğun ilgi gösterdi. Tarihi kütüphanenin anıtsal sütunları arasında yankılanan her bir nota, dinleyicileri zamanın ötesinde bir boyuta taşıdı. Etkinlik öncesinde lojistik ve teknik hazırlıkları titizlikle tamamlayan İKSEV ekipleri, tarihi dokunun korunmasına özen gösterirken, ışıklandırma teknikleriyle Celsus Kütüphanesi’ni adeta dev bir opera sahnesine dönüştürdü. Konserin başlama saatiyle birlikte yerlerini alan konuklar, sadece bir müzik dinletisine değil, aynı zamanda tarihin derinliklerine uzanan bir zaman yolculuğuna da tanıklık etme şansı yakaladı.

Akdeniz’in müzikal mirası verismo akımıyla buluştu

İtalyan operasının seçkin örnekleri ile harmanlanan gece, müzik tarihinin en parlak dönemlerine ışık tutan zengin ve çok yönlü bir repertuar seçkisinden oluştu. Program akışı, operanın lirik ve dramatik yapısını en üst düzeyde hissettirecek şekilde, kronolojik bir hassasiyetle kurgulandı. Konseri takip eden davetliler; dünya müzik literatürüne yön veren dahi besteciler Gioachino Rossini, Gaetano Donizetti, Vincenzo Bellini, Giuseppe Verdi ve Giacomo Puccini'nin ölümsüz eserlerinden oluşan bir programı canlı dinleme ayrıcalığına erişti. Bu seçkin repertuar sayesinde müzikseverler, İtalyan operasının 19. yüzyıldaki altın çağından başlayarak, hayatın gerçeklerini tüm çıplaklığıyla sahneye taşıyan toplumsal Verismo akımına kadar uzanan büyüleyici ve öğretici bir müzikal yolculuğa çıktı.

Sahnede solistlerin ses tellerinden dökülen her bir arya, bestecilerin yaratım süreçlerindeki duygusal yoğunluğu tarihi kütüphanenin duvarlarına kazıdı. İtalyan melodilerinin Akdeniz sıcaklığını ve dramatik yapısını yansıtan performanslar, eserin orijinal dilindeki fonetik zenginlikle birleşince dinleyicilerden büyük alkış topladı. Sahne alan her bir sanatçı, dönemlerin karakteristik vokal tekniklerini kusursuz bir performansla sergilerken, eserlerin ruhunu dinleyicilere aktarmada üstün bir başarı ortaya koydu.

Avrupa’nın ödüllü solistleri sahne performanslarıyla göz doldurdu

Gecenin müzikal kalitesini yükselten ve performanslarıyla göz dolduran kadro, İtalyan opera ekosisteminin genç ve başarılı jenerasyonundan seçildi. Konserde, ses genişlikleri ve lirik yetenekleriyle uluslararası arenalarda adlarından söz ettiren seçkin sopranolar Anna Cimmarrusti ve Sara Minieri büyüleyici sesleriyle sahne aldı. Kadın solistlerin zarafet dolu performanslarına, güçlü vokal yapılarıyla dikkat çeken tenor Lorenzo Martelli ve derin tonlarıyla sahneye dramatik bir ağırlık katan bariton Nicola Farnesi eşlik etti. Solistlerin birbirleriyle olan sahne uyumu ve düetlerdeki zamanlamaları gecenin sanatsal çıtasını belirleyen en önemli unsurlardan biri oldu.

Dünya sahnelerinde çok sayıda prestijli ödüle layık görülen bu dört genç yeteneğe, tuşlardaki hakimiyeti ve orkestral derinliği piyanoya yansıtma becerisiyle tanınan usta piyanist Alessandro Zilioli eşlik etti. Zilioli'nin piyanosundan çıkan akorlar, solistlerin ses rengini baskılamadan tam bir armoni içinde yükselerek açık hava sahnesindeki akustik dengeyi mükemmel bir şekilde sağladı. Sanatçıların yüksek konsantrasyonu ve Celsus Kütüphanesi’nin büyüleyici ambiyansıyla birleşen enerjileri, konserin bitiminde dakikalarca süren bir ayakta alkışlama tufanına dönüştü.

Diplomatik ve kültürel iş birlikleri plaketle taçlandırıldı

Konserin sanatsal boyutu kadar, iki ülke arasındaki kültürel ve diplomatik ilişkilerin geliştirilmesi yönündeki misyonu da gecenin protokol ayağında önemli bir yer tuttu. Etkinliğin düzenlenmesinde lojistik ve kurumsal destek sağlayan İtalya diplomatik misyonu, gecenin sonunda sahneye davet edildi. İKSEV Yönetim Kurulu Başkanı Filiz Eczacıbaşı Sarper, İtalyan kültürünün İzmir’deki bu eşsiz temsiline katkılarından dolayı, konserin ardından İzmir İtalya Konsolosu Daniele Bianchi'ye teşekkür plaketi takdim etti. Sarper, yaptığı konuşmada sanatın evrensel köprüler kurmadaki birleştirici gücüne vurgu yaparken, Bianchi de festivalin bir parçası olmaktan duydukları kurumsal gururu dile getirdi.

Bu muhteşem İtalyan esintisinin ardından hız kesmeden devam edecek olan festival programı, İzmirli sanatseverleri bu kez kuzeyin mistik ve güçlü melodileriyle buluşturmaya hazırlanıyor. Klasik müziğin farklı coğrafyalardaki yansımalarını şehre taşımayı sürdüren organizasyonun bir sonraki durağı kentin modern sanat merkezi olacak. 39. Uluslararası İzmir Festivali, 29 Haziran saat 21.00'de Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde sahne alacak olan dünyaca ünlü ödüllü Polonyalı kemancı Agatha Szymczewska'nın konseriyle sanatsal yolculuğuna devam edecek.

Siyaset, Basın ve Eğlence Dünyası Tören için Bir Araya Geldi

Balçova Cemevi’nde gerçekleştirilen cenaze merasimi, İzmir’in sivil toplum, siyaset ve basın camiasından yoğun bir katılıma sahne oldu. Sanatçı Hikmet Durmuş’un bugüne kadar çeşitli yardım faaliyetleri vesilesiyle bir araya geldiği çok sayıda İzmirlinin yanı sıra bölge siyasetçileri, yerel basın mensupları ve eğlence sektörü emekçileri de acılı aileyi yalnız bırakmadı. Törende taziyeleri kabul eden Hikmet Durmuş, merhumenin sevenleri tarafından teselli edildi. Gözyaşlarının hâkim olduğu törenin ardından Maide Durmuş’un cenazesi, dualar eşliğinde ebedi istirahatgâhı olan Uzundere Mezarlığı’na nakledildi. Merhume, burada toprağa verilerek son yolculuğuna uğurlandı.

Kuruluşun ve kurtuluşun kenti İzmir’in kültürel hafızasında silinmez bir iz bırakan "Madam Z", ardında Türkiye’nin tekstil ve tasarım vizyonunu değiştiren devasa bir miras bıraktı.

Geleneksel Mirası Küresel Podyumlara Taşıdı

Moda dünyasında yarattığı “Madam Z” markasıyla hafızalara kazınan Zuhal Yorgancıoğlu, yalnızca bir tasarımcı değil, aynı zamanda Türk kültürünün dünyadaki en güçlü gönüllü elçilerinden biriydi. Doğu ile Batı’nın estetiğini aynı kumaşta buluşturan usta sanatçı; Paris, New York, Milano gibi modanın merkezlerinde düzenlediği defilelerle Türk el sanatlarının işçiliğini ve zenginliğini dünyaya hayran bıraktı.

Tasarımlarında saray giysilerinden, yörük motiflerinden ve ebru sanatı gibi geleneksel ögelerden beslenen Yorgancıoğlu, asırlık ömrü boyunca ulusal kimliği modern çizgilerle yaşatma gayesi güttü.

İzmir Hafızasından Bir Yıldız Daha Kaydı

Yorgancıoğlu’nun vefatı, akıllara İzmir’in entelektüel ve tarihi çınarlarını getirdi. Geçtiğimiz yıllarda kaybedilen, dünyanın en zengin Atatürk fotoğrafları koleksiyoneri Hanri Benazus ile yakın dostluğu bilinen Yorgancıoğlu, onunla birlikte kent kültürünün en asil temsilcilerindendi.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk Nazilli’ye geldiğinde onun masasına oturup leblebilerini yiyen çocuk olarak tarihe geçen Benazus’un ardından, "Madam Z"nin de aramızdan ayrılmasıyla, İzmir’in bir devri simgeleyen en önemli kültür sütunları tamamıyla ebediyete intikal etmiş oldu.

Biletleri satışa çıktığı andan itibaren dakikalar içinde tükenen gecede, Arena tarihi günlerinden birini daha yaşadı.

İzmir’e "Od" sözünü tuttu, "Deli Kızım Uyan" ile ağlattı

Konser boyunca "Can Kırıkları”, "Sil Baştan", "Sigara” ve “Bu Aşk Fazla Sana” gibi Türk rock tarihine damga vurmuş marşlarını on binlerce kişilik dev korosuyla birlikte seslendiren Şebnem Ferah, sahneden dinleyicilerine sürprizler de sundu. Bir önceki İzmir konserinde hayranlarına verdiği sözü unutmayan kraliçe, "Od" şarkısını canlı seslendirerek Arena'yı coşturdu. Gecenin en duygusal anı ise Ferah'ın piyano başına geçerek "Deli Kızım Uyan" şarkısını çıplak sesle yorumladığı dakikalar oldu; salonda gözyaşları sel oldu.

Sahnedeki samimi halleriyle dikkat çeken usta sanatçı, konserin başlarında seyircisiyle göz göze gelerek heyecanını şu sözlerle paylaştı:

"Aynı anda hem konuşmaya hem yazdıklarınızı okumaya çalışıyorum. Tekrar hoş geldiniz. Gördüğünüz gibi yine heyecanlıyım, değişen hiçbir şey yok. Güzel İzmir’de olmak, müziksever insanlarla birlikte olmak gerçekten paha biçilmez."

"İlk konserimizi 1997'de yine İzmir'de yapmıştık"

İzmir'in kariyerindeki yerine ayrı bir parantez açan Şebnem Ferah, ilk solo albümü Kadın'ın ardından sahne aldığı ilk şehri hatırlatarak nostaljik anlar yaşattı:

"İlk albüm sonrası ilk konserimizi 1997’de yine İzmir’de yapmıştık. Kader bizi hep uzun aralardan sonra ya da henüz tanışmamış olduğumuz dönemlerden itibaren tekrar karşı karşıya getiriyor. Size şarkı söylemek, sizin için müzik yapmak her zaman çok güzel. Çok sevildiğinizi bilin lütfen."

Yenikapı ve Ankara müjdesi geldi

İzmir'deki bu ikinci tarihi gecenin ardından, Türkiye genelindeki binlerce Şebnem Ferah hayranının beklediği büyük müjde de konser takvimiyle resmileşti. İstanbul ve İzmir’deki kapalı gişe konserlerin ardından turnenin rotası devasa meydanlara kırıldı.

Yoğun talep üzerine İstanbul'da bu kez turnenin şimdiye kadarki en büyük buluşması için Festival Park Yenikapı kapılarını açacak. Başkentlilerin uzun süredir yolunu gözlediği Ankara konseri de nihayet netleşti.

“Kutuplardan İzmir’e” temasıyla hazırlanan program, yalnızca film gösterimlerinden oluşmayacak. Etkinlikte belgesel ve kurmaca film gösterimlerinin yanı sıra paneller, söyleşiler, fotoğraf sergisi ve festival sunumları da yer alacak. Böylece İzmirli sanatseverler, Chukotka’nın doğasını, insan hikayelerini, kültürel belleğini ve kuzey sinemasının anlatı dilini yakından tanıma fırsatı bulacak.

Program, Türkiye ile Rusya’nın kuzeydoğu ucunda yer alan Chukotka arasında kültürel bir köprü kurmayı hedefliyor. Sinemanın evrensel dili üzerinden şekillenen buluşma, yerel hikayelerin uluslararası dolaşıma nasıl çıktığını da görünür kılacak.

Açılış günü belgesel ve sergiyle başlayacak

Festival programı 23 Haziran Salı günü saat 14.00’te özel gösterimle başlayacak. Açılış gününün ilk filmi, yönetmen Aleksei Vakhrushev imzalı “Tundranın Kitabı: Vukvukai, Küçük Taşın Hikâyesi” olacak. 105 dakikalık belgesel, tundra coğrafyasına ve o coğrafyada yaşayan insanların dünyasına odaklanacak.

Gösterimin ardından yönetmen Aleksei Vakhrushev’in video mesajı izleyicilerle paylaşılacak. Aynı gün saat 16.15’te ise “Merkezin ötesinde sinema: Arktik coğrafyaları, yerel hikâyeler ve uluslararası kültürel köprüler” başlıklı panel düzenlenecek.

Panele Altın Kuzgun Uluslararası Kutup Festivali Direktörü Philipp Abriutin, festivalin baş yapımcısı Oksana Lakhno ve İzmir Uluslararası Kadın Yönetmenler Festivali Onursal Başkanı Av. Sema Pekdaş katılacak. Panelin moderatörlüğünü Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Film Tasarımı ve Yönetmenliği Ana Sanat Dalı Başkanı Prof. Dr. Ragıp Taranç üstlenecek.

Günün devamında saat 18.00’de Altın Kuzgun Festival Sunumu yapılacak. Sunumda Chukotka Özerk Okrugu Valisi Vladislav Kuznetsov’un video mesajı da yer alacak. Saat 19.00’da ise Mikhail Abriutin’in fotoğraflarından oluşan “Chukotka’nın Yüzleri” sergisi açılacak.

Gençlik, animasyon ve kültürel hafıza aynı programda

Etkinliğin ikinci günü olan 24 Haziran Çarşamba, kısa film ve animasyon seçkileriyle başlayacak. Saat 14.00’te Golden Raven yarışma seçkisinden Chukotkalı ve kuzeyli yönetmenlerin kısa filmleri gösterilecek. Hemen ardından saat 14.15’te Altın Kuzgun × Soyuzmultfilm iş birliğiyle hazırlanan Genç Animasyon Laboratuvarı seçkisi izleyiciyle buluşacak.

Bu bölümde çocuklar ve genç katılımcılar tarafından üretilen kısa animasyon filmleri yer alacak. Program, kutup coğrafyasındaki gençlerin sinema ve animasyon aracılığıyla kültürel hafızayı nasıl anlattığını göstermesi bakımından dikkat çekiyor.

Saat 15.00’te düzenlenecek “Chukotka’da gençlik, animasyon ve kültürel hafıza” panelinde Philipp Abriutin ve Oksana Lakhno’nun yanı sıra Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nden Öğr. Gör. Markus Berger ile Arş. Gör. Cansu Karaman Cengiz konuşmacı olacak. Panelin moderatörlüğünü film yönetmeni ve İzmir Uluslararası Kadın Yönetmenler Festivali Kurucu Direktörü Gülten Taranç yapacak.

Dedemin Evi’nin Altın Kuzgun yolculuğu anlatılacak

İkinci gün programında İzmir’den Chukotka’ya uzanan özel bir hikaye de izleyiciyle buluşacak. Saat 16.15’te Öğr. Gör. Dr. Melih Tomak’ın katılımıyla “Belgesellerde klasik ve çağdaş yaklaşımlar: Kapıkule Haziran 1989’dan Dedemin Evi’ne” başlıklı söyleşi gerçekleştirilecek.

Saat 18.00’de ise “Chukotka Günlükleri” adlı 5 dakikalık özel bölüm gösterilecek. Bu kısa çalışma, “Dedemin Evi” filminin Altın Kuzgun yolculuğunu izleyiciye aktaracak.

Ardından saat 18.05’te yönetmenliğini Gülten Taranç ve Ragıp Taranç’ın yaptığı “Dedemin Evi” belgeseli özel gösterimle izleyici karşısına çıkacak. 72 dakikalık belgesel, İzmir’den Chukotka’ya uzanan festival serüveniyle de programın en dikkat çeken başlıklarından biri olacak. Film, Altın Kuzgun 2026 Özel Diploma Ödülü ile de programda öne çıkıyor.

Gösterimin film ekibinin katılımıyla yapılacak olması, izleyicilere yapım sürecine dair doğrudan bilgi alma imkanı sağlayacak.

Final gününde hafıza ve gerçeklik konuşulacak

Festivalin son günü olan 25 Haziran Perşembe, saat 15.00’te “Rogers Körfezi’nde Trajedi” filminin özel gösterimiyle başlayacak. Yönetmen Philipp Abriutin imzalı 93 dakikalık uzun metraj kurmaca film, gösterimin ardından söyleşiyle değerlendirilecek.

Bu bölümün moderatörlüğünü Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Türk Müziği Bölümü’nden Prof. Berrak Taranç üstlenecek.

Saat 18.00’de ise festivalin son paneli yapılacak. “Chukotka: Gerçeklik, hafıza ve sinema” başlıklı panelde Philipp Abriutin, Oksana Lakhno, İzmir Konak Meslek Yüksekokulu’ndan Öğr. Gör. İbrahim Tarkan Doğan ve Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Levent Berber konuşmacı olarak yer alacak.

Panelin moderatörlüğünü yine Prof. Dr. Ragıp Taranç yapacak. Etkinlik, saat 19.00’da gerçekleştirilecek kapanış programıyla sona erecek.

Tüm etkinlikler ücretsiz olacak

Chukotka Günleri kapsamında düzenlenecek tüm etkinlikler ücretsiz olarak izlenebilecek. Program boyunca Türkçe-Rusça ve Rusça-Türkçe ardıl çeviri sağlanacak. Çevirmenliği Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Tamilla Aliyeva üstlenecek.

Etkinliklerin adresi ise Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü 15 Temmuz Şehitler Salonu olarak açıklandı. Program, Cumhuriyet Bulvarı No: 144, Alsancak/İzmir adresinde gerçekleştirilecek.

Hamiyet Yüceses; imparatorluktan cumhuriyete geçişin sahnedeki canlı anıtı, mikrofon teknolojisine meydan okuyan bir rezonans harikası ve şöhretin zirvesindeyken bile acının en yalın halini yaşamış bir "ses işçisiydi". İşte, bugüne kadar popüler kültürün satır aralarında kaybolmuş, en ince detaylarıyla Hamiyet Yüceses’in gerçek yaşam öyküsü...

Malatya’dan İstanbul’a...

Hamiyet Yüceses, 20 Haziran 1916’da İstanbul’da, muhafazakâr ve müziğe düşkün bir ailenin kızı olarak dünyaya geldi. Babası Halim Bey’in kökleri Malatya’ya uzanıyordu. Evde sürekli bülbül dinletilen, babasının udu eşliğinde meşk edilen bir iklimde büyüdü. Henüz 11 yaşındayken sesinin genişliği ve parlaklığı ailesi tarafından fark edildi.

İlk kez 1931 yılında, henüz 15 yaşındayken Kadıköy’deki Hale Sineması’nda sahneye çıktı. Sahneye çıktığı ilk gün, mikrofonun olmadığı o dönemde, sesinin salonun en arka duvarından sekip dinleyicinin kulaklarına çarpması İstanbul musiki camiasında bomba etkisi yarattı. O dönem İstanbul’unda "Çocuk Deha" olarak anılmaya başlandı.

Dolmabahçe Sarayı’ndaki Gece ve Mustafa Kemal Atatürk’ün Soyadı Hediyesi

Hamiyet’in ünü kısa sürede Ankara ve İstanbul’daki devlet ricalinin de kulağına gitti. Dönemin en büyük tescili, Mustafa Kemal Atatürk’ün huzuruna çıkmaktı. Genç Hamiyet, Dolmabahçe Sarayı’nda düzenlenen bir musiki meclisine davet edildi. Gazeteci Esat Erçetingöz'ün de eski arşiv notlarında aktardığı gibi, o gece Selahattin Pınar’ın udu eşliğinde karcığar ve nihavend eserler okudu.

Atatürk, genç kızın sesindeki opera sanatçılarını kıskandıracak doğal vibratoyu ve tonlamayı duyunca hayran kaldı. Masadakilere dönerek, "Bu seste sadece musiki değil, koca bir ulusun gürlüğü var" dedi. Hamiyet’in asıl soyadı başkaydı; ancak o geceden sonra sesinin yüceliğine, perdesiz gücüne atıfla kendisine "Yüceses" soyadı bizzat işaret edildi ve tescillendi.

"Mikrofonsuz Dev"

Hamiyet Yüceses’i Safiye Ayla, Müzeyyen Senar ya da Perihan Altındağ Sözeri gibi dönemin diğer devlerinden ayıran en büyük teknik fark, anatomi uzmanlarını bile şaşırtan diyafram gücüydü. 1940'lı ve 50'li yıllarda İstanbul gazinolarında ses tesisatları yaygınlaşmaya başladığında, Hamiyet Hanım mikrofona karşı çıktı.

Dönemin ünlü mekânı Taşlık Gazinosu ve Maksim’de sahne alacağı zaman, gazino patronları ses sistemini kapatır veya kısmak zorunda kalırdı. Çünkü mikrofondan gelen yapay rezonans, onun doğal ve pürüzsüz akustik tonunu bozuyordu. Saf, yalın ve hiçbir teknolojik hileye başvurmadan binlerce kişiye sesini çıplak ulaştırabilen son büyük icracıydı.

14 Temmuz 1942: Atılay Denizaltısı ve Sesin Kederle Mühürlenişi

Hamiyet Yüceses’in hayatını "Atılay Faciası'ndan önce ve sonra" diye ikiye ayırmak gerekir. 1940 yılında büyük bir aşkla evlendiği eşi, Deniz Astsubay Başçavuş Fethi Yüceses, donanmanın göz bebeği olan Atılay Denizaltısı'nda görevliydi. 14 Temmuz 1942 günü, denizaltı Çanakkale Morto Koyu açıklarında bir mayına çarparak 80 mürettebatıyla sulara gömüldü.

Eşinin ölüm haberini aldığında İstanbul radyosunda yayına çıkmak üzere olan Hamiyet Hanım, günlerce sessizliğe gömüldü. Bu trajediden sonra onun sesindeki o parlak, neşeli tını gitti; yerine hıçkırıklı, göğüs tınısı ağır basan dramatik bir renk geldi.

"Makber" Riteli: Her Sahne Bir Cenaze Merasimiydi

Abdülhak Hamit Tarhan'ın ölen eşi için yazdığı, bestesi Hafız Burhan'a ait olan "Makber" (Her yer karanlık, pür-nûr o mevki...) eserini sahnede her okuduğunda, dinleyiciler onun şarkı söylemediğini, Çanakkale sularındaki eşine ağıt yaktığını bilirdi. Sahne ışıkları karartılır, Hamiyet Hanım dizlerinin üzerine çöker ve eseri gözyaşları içinde çıplak sesle feryat eder gibi okurdu. O yıllarda gazinolarda çıt çıkmaz, kadınlar ve erkekler hıçkırıklarını tutamazdı. "Makber", onun ömür boyu taşıyacağı yasın resmî marşı olmuştu.

Safiye Ayla rekabeti hep vardı...

Dönemin basın arşivleri incelendiğinde, Safiye Ayla ile Hamiyet Yüceses arasında entelektüel ve gizli bir rekabet olduğu görülür. Safiye Ayla saray üslubunu ve daha tiz, kıvrak nağmeleri temsil ederken; Hamiyet Yüceses halkın içindeki o gür, dertli ve teslimiyetçi ruhu temsil ediyordu.

Ancak Yüceses sadece dramatik eserlerin kadını değildi. Sururi Kardeşler ile iş birliği yaparak taş plaklara okuduğu neşeli kantolar, fantezi şarkılar ve köçekçelerle müziğin halka inmesini sağladı. "Bakmıyor Çeşm-i Siyah", "Yalancıdır Hep Aynalar" gibi eserleri onun sesiyle milyonların evine taş plaklarla girdi.

Hayatının son dönemlerini büyük bir inziva ve asalet içinde geçiren Hamiyet Yüceses, 10 Temmuz 1996’da, eşinin koynuna gittiği denizlerin kıyısında, Antalya'da aramızdan ayrıldı.

Bugün 110. yaş dönümünde, dijital efektlerin, detone düzelticilerin ve yapay zekâ seslerinin dünyasında; Hamiyet Yüceses’in insan ciğerinden, yaşanmış acılardan ve saf yetenekten süzülen o mikrofonsuz, çıplak sesi, Türk musiki tarihinin erişilmez zirvesi olarak manşetlerdeki yerini koruyor.

- Nebil Hocam, söyleşimize İzmir ile başlayalım isterseniz. Sizin için ne ifade ediyor bu şehir?

İzmir'i çok özlüyorum... Benim için bir insanın amatör yıllarının, ilk heyecanlarının hatırasının en güzel yerindedir İzmir. Tabii ki özlüyorum. Oradaki arkadaşlarımı, dostlarımı bile ayrı özlüyorum. O yılların o gazetecilik heyecanlarını çok arıyorum. Şimdi kalmayan, şimdi artık olmayan o özgür ortamları özlüyorum. Düşün internetin, cep telefonunun olmadığı ama haberciliğin nefes aldığı dönemleri... Arkadaşlarımızla, Erdal İnönü'yle, Uğur Mumcu'yla seçim otobüslerine binip gitmeyi bir insan nasıl özlemez? Şahane zamanlardı, çok güzel zamanlardı.

"ATTİLÂ İLHAN'LA KARŞIYAKA VAPURUNDA AĞLAŞTIK"

- Bugüne kadar binin üzerinde metin yazdınız, sayısız unutulmaz işe imza attınız. Dönüp baktığınızda sizin için en özel, en sevdiğiniz işiniz hangisiydi?

Hepsi benim çocuklarım gibi, birbirine benziyor ama her biri de birbirinden tamamen farklı. Elimden geldiği kadar bin metni buldu, bini geçti hatta. Her biri için ayrı metinler yazdım, birbirinden farklı belgeseller yönettim. Hepsinden çok mutluyum, geçmişe dair hiç pişman olduğum bir hikayem yok. Ama illa bir öne çıkarma yapmam gerekirse; İzmir’le Attilâ İlhan’ı her zaman ayrı bir yere koyarım. Attilâ Abi, İzmir’de şahane şiirler yazmış, İzmir’de çok acı çekmiş, liseden atılmış bir isim... Burada yaşadığı o yoksulluğuna, okuldan atılmasına rağmen dimdik durmuş, memleket sevgisine devam etmiş. Attilâ Abi'nin benimle yaptığı o 7 saatlik röportajı ve sonrasında ortaya çıkan 80 dakikalık belgeseli gerçekten hiç unutamam. Ben de onun yolundan gittiğim için o belgesel çok özeldir. Karşıyaka vapurlarında, o meşhur "Müjgan'la ben ağlaşırız" diye Deniz Gezmişlere yazdığı şiir dahil, pek çok unutulmaz sevda ve aşk şiirini burada yazmış, sonra Paris’e gitmek zorunda kalmıştı. Attilâ İlhan belgeselini her zaman çok önemserim.

"TÜRKİYE'DE TEK BELGESELİNİ BANA EMANET ETTİ: YAŞAR KEMAL..."

- Peki ya konuklar? Çekimler boyunca sizi en çok etkileyen, en unutamadığınız konuğunuz kimdi?

En unutamadığım konuk, hiç şüphesiz Yaşar Kemal’dir. Çünkü o koca çınar, Türkiye’de sanıyorum tek belgeselini çekmem için bana yol açtı, sağ olsun. Aramızda bir baba-oğul dostluğu vardı. Bir Adanalı hemşerilik ilişkisiyle bana sonsuz güvendi. Sanıyorum o dönem 85 yaşındaydı. Benim "Bir Yudum İnsan" belgeselime 2001 yılında konuk oldu. Unutulmaz bir konuk, unutulmaz bir romancı, bir Türkiye efsanesiydi... Benim için sadece büyük bir yazar değil; unutulmaz bir ağabey, bir babaydı.

"MEDYADA BİR TARLA VAR ORTADA AMA HİÇBİR ŞEY ÜRETİLMİYOR!"

- Hocam, medyanın geçirdiği bu büyük yapısal dönüşüm, dijitalleşme ya da tek tipleşme sizin işlerinizi ve üretimlerinizi nasıl etkiliyor?

Etkilemez olur mu? Şu anda bırakın üretmeyi veya çalışmayı, evde oturup izleyecek kanalımızı dahi azalttılar. İnsan o eski günleri özlemez mi? Medyanın artık bugünkü yapısını hepimiz biliyoruz, herkes farkında. Benim burada uzun uzun tekrar etmeme bile gerek yok. Şöyle özetleyeyim: Ortada büyük bir tarla var ama hiçbir şey üretilmiyor. Çorak, kupkuru bir tarlaya dönüşmüş durumda medya. Eskiden o tarlada her türlü gelincik, her türlü zeytin ağacı, her türlü meyve sebze üretiliyordu; fikir zenginliği vardı. Şimdi ise çorak bir tarlanın tam ortasındayız.

"ZEYTİN AĞACINI KESİP MADEN AÇIYORLARSA SANATÇI TAVIR GÖSTERECEK!"

- Son dönemde çok tartışılan bir konu var; bir sanatçının ya da bir gazetecinin illa "politik olma" zorunluluğu var mıdır?

Sanatçının politik olma zorunluluğu değil, "düşünce" zorunluluğu vardır. Bizde politikayı maalesef sadece bir siyasi partide nefer olmak, militanlık yapmak gibi algılıyorlar. Hayır, asla bu değil. Ben daha dün televizyonda da söyledim; sanatçılar ülkesinin sorunlarından, memleketin meselelerinden uzak kalmamalı, tavrını net bir şekilde göstermeli. Mesela bugün zeytin ağaçlarının sökülüp, taşınıp yerine maden ocaklarının açılmasına karşı bir sanatçı tavır göstermez mi? Göstermesi lazım! Bu politik bir eylem değil ki; bu insani ve çevresel bir duruştur. Ama şöyle politikleşiyor: O maden kararını alanlar siyasi insanlar, ülkeyi yönetenler olduğu için, sanatçı o karara karşı çıktığında sanki siyaset yapıyormuş gibi algılanıyor. Biraz da ürkeklikle karışık bir durum var tabii... Sanatçılar "Tavır gösterirsem başım derde girer, dizim iptal olur, müziğim kalmaz, konserim yasaklanır" diye bakıyorlar. Bakıyorsunuz, çevre sorunlarında bile hiçbir tavır gösterilmiyor. Sorumsuz bir trafik kazasında devletin ihmalini bile anlatamayan sanatçılarımız var bizim. Bu çok yanlış.

Yazarıyla, romancısıyla, konser veren şarkıcısıyla, film çeken yönetmeniyle aklınıza gelen bütün sanat dallarındaki insanlar ülkesine karşı her zaman sorumlu olmalı; aksine, yapıcı birer eleştirmen olmalıdır. Hele ki yaptığın sanatla bu halkın gönlünde yer etmişsen... Sonuçta aklınıza gelen o yüzlerce, binlerce Türkiye şöhreti; şöhretini de, parasını da, pulunu da, her şeyini bu ülkenin halkına borçlu. Tabii ki o halkın sorununa karşı tavır alması gerekiyor.

"YOL ARKADAŞLARIMIZ GİDİYOR, GİTTİKÇE ARTIYOR YALNIZLIĞIMIZ..."

- Son olarak hocam; geçmişe dönüp baktığınızda, kaybettiğiniz ya da sürgündeki dostlarınızı, ustalarınızı özlüyor musunuz?

Özlüyoruz tabii ki olmaz mı... Sürgündekiler olsun, kaybettiklerimiz olsun... Zor yıllar, zor zamanlar, zor anlar yaşadık. Ben tabii ki kendimi yaşça o kadar ileride görmüyorum ama sonuçta benim abilerim, benden büyük ustalarım birer birer hayatlarını kaybettiler. Aslında belki yaş olarak tam arkadaş değildik ama abi-kardeş gibiydik, baba-oğul gibiydik. Hem meslekten hem de sanat dünyasından kayıplarımı düşündükçe içim sızlıyor, çok özlüyorum onları. Onlarla yarenlik ettiğim o eski güzel günleri, bir masa etrafında toplanıp yaptığımız o entelektüel sohbetleri, evlerine gidip sorular sorduğumda bana şahane şeyler anlattıkları o anları çok ama çok özlüyorum. O tarafta da çok çoraklaştık, çok eksildik.

Hani o meşhur şiirde der ya; "Yola birlikte başladığımız dostlarla yollarımız bir bir ayrılıyor" diye... Ben onu biraz daha arttırayım: Arkadaşlarımızla, abilerimizle, baba yarısı insanlarla yollarımız bir bir ayrılıyor. Ve artık gittikçe artıyor yalnızlığımız...

ÖMER CEYLAN- İzmir’in o kadim ve insanı dinlendiren rüzgarını arkamıza alarak, Türk sanat müziğinin en naif, en duru seslerinden biri olan Melihat Gülses ile bir araya geldik. Sahne ışıklarının altındaki o devleşen duruşunun aksine, karşınızda hayatı bir bilge gibi tevekkülle göğüsleyen, gözlerinin içi parlayan bir cumhuriyet sanatçısı var. Akşehir’de başlayan, babasını ikna edip konservatuvara uzanan ama tam da hayallerine kavuşmuşken sesini kaybetme trajedisiyle sarsılan bir yaşam onunki... Küllerinden yeniden doğan, şöhretin geçici parıltılarına değil sanatın kalıcılığına inanan Melihat Gülses ile dününü, bugününü, 42 yıllık müzikal evliliğini ve müzikteki "görsel" gürültüyü konuştuk.

- Melihat Hanım, öncelikle İzmir’e hoş geldiniz. Nasılsınız, iyi misiniz?

Çok teşekkür ederim, iyiyim. Her şey güzel. İzmir’deyim, burada olmaktan da büyük mutluluk duyuyorum.

"BÜYÜK BİR HAYAL KIRIKLIĞI YAŞADIM, SESİM YOKTU..."

- Henüz yolun çok başındayken, konservatuvar yıllarının ardından TRT dönemi başlarken sesinizi kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldınız. O süreci ve sesinizi yeniden bulma yolculuğunuzu anlatır mısınız?

Valla tabii ki zor bir dönemdi o benim için. Konservatuvarda öğrenciyken düşünebiliyor musunuz; hayalleriniz var, idealleriniz var... Birçok şeye düş kurarken birden bunu gerçekleştirebileceğiniz sesinizin olmadığını fark ediyorsunuz. Dolayısıyla gerçekten büyük bir sukutuhayale, hayal kırıklığına uğradım. Büyük bir sıkıntı yaşadım. Neticesinde yaklaşık bir, bir buçuk sene Güzin Gürel Hocam ile çalışarak tekrar sesimi o zararlı olan yerden, yani gırtlaktan tamamen okuyarak –ki zaten o hale geldiği için kaybetmiştim– kurtardım. Sesimi yeniden kazandım ve ondan sonra da radyonun açmış olduğu sınavlara girdim. Radyoyu kazanarak, artık her şeyin kıymetini çok daha iyi bilerek yoluma devam ettim.

- Bu büyük mücadelenin ardından adınızdan söz ettirirken, dönemin efsanevi gazinocusu Fahrettin Aslan’dan büyük bir teklif aldınız ama reddettiniz. Şu an olsa tekrar reddeder misiniz? O dönem için çok cesur bir hamle değil miydi?

Tabii ki, şu an olsa yine reddederim. Ben gazino programlarına falan çok sıcak bakan biri değilim. Ancak çok kaliteli, çok doğru yerlerde bu tür teklifleri değerlendirerek kabul edebiliyorum. O dönem gazeteciler bile sahne için can atarken ben duruşumu bozmadım.

"KİMSENİN YERİNİ ALMADIM, KİMSE DE BENİM YERİMİ DOLDURAMAZ"

- Müzikal kariyeriniz hep bir sonraki nesle "miras bırakma" gayesiyle şekillendi. Bugün dönüp baktığınızda "Benden sonra yerimi doldurabilecek biri var" diyor musunuz?

Herkesin yeri ayrı. Herkesin farklı güzellikte yönleri var. Ben yerimi birine bırakmak ya da bırakmamak için kimsenin yerini almadım kendi mesleğimde. Sadece çok özel hocalardan ders aldım. Onlar benim için çok kıymetliydi ve onların yerini hiçbir zaman dolduramayız. Bizim yerimizi de dolduramazlar. Söylediğim gibi bir Tülin Korman, bir Bekir Sıdkı Sezgin, bir Alâeddin Yavaşca, bir İnci Çayırlı ve daha niceleri... Bir Meral Uğurlu mutlaka çok özel kişilerdi ve ben hepsinden çok faydalanarak yetiştim. Dolayısıyla bizim tek derdimiz; yeter ki gelecek nesillere hem kendi müziğimizi öğretmek konusunda faydamız olsun hem de gelecekte sanatçı olma adayı olan gençlere doğru örnek olabilelim. Bu ülkenin sanatçısının nasıl olması gerektiği konusunda onlara bir fikir verebilmek adına bugünkü duruşumuz çok önemli.

"GENÇLER DUYMADIKLARI MÜZİĞİ NASIL SEVSİNLER?"

- Dijital gürültünün tam ortasındayız. Gençler artık Müzeyyen Senar’ı, Münir Nurettin Selçuk’u tanımıyorlar. Gençler bugün doğru şarkıyı nasıl bulup dinleyecek? Duysalar severler mi sizce?

Tanımazlar tabii. Duymadıkları bir şeyi nasıl tanıyacaklar? Ama duysalar elbette ki çok severler. Bunun bir sırası var: Önce çocuk doğduğu zaman evde o müziğin dinlenilmesi gerekiyor. Aslında Türk müziği de böyledir; bir ezanla kulağına fısıldanır ve çocuk doğduğu andan itibaren, bebekken bile evin içinde bu müziği duymalıdır. Aslında her müziği dinlemeli ama temiz müzik, kurallı müzik dinlemeli; gürültü anlamı taşıyan müzik değil. Bunların dinletilmesi çocuk için çok önemli. Büyüdükçe zaten o kendi kültürünün içindeki bu müziğin farkına varacaktır. Onu yavaş yavaş da olsa dinlemeye başlayacaktır. Belki daha güncel şarkılarla, belki gençlere yönelik hazırlanmış modern eserlerle başlar, sonra da tabii ki klasik sanatkarların seslendirdiği eserlere geçer. Önce onu bir sevdirmek gerekiyor, ondan sonra bırakamazlar zaten.

- Necip Gülses ile hem hayatı hem de sanatı paylaşıyorsunuz. Evde ve işte sürekli beraber olmak ilişkiyi nasıl etkiliyor?

Bana 42 yıllık evliliğimizi soruyorsanız; işte de hep beraber olduk. Bu paylaşım aslında çok güzel bir alışveriş. Zaman zaman münakaşalar ediyoruz tabii; o "böyle olması gerekiyor" diyor, ben "hayır böyle olmalı" diyorum. Fikirlerimizde farklılıklar doğabiliyor. Ama neticede bir yerde aklın yolunu izleyerek hangisinin doğru olduğuna ikna olursak onu yapıyoruz. Konser projeleri, konser repertuarı, her şey... Bugüne kadar hatta birçok albümümün, belki de hepsinin müzik yönetmenliğini Necip Bey yaptı. Aslında hakikaten çok özel bir isim; hem tamburi, hem bestekar, hem ressam... Kızım (Neva) da bugün konserde zaten klasik kemençe çalacak. Kızımızla da beraberiz. Hele torun olduktan sonra artık bizim evdeler, hep birlikte yaşıyoruz. Güzel bir netice doğuyor yani.

"TEVEKKÜL EDEN BİRİYİM, FOBİM YOK"

- Sahne ışıkları kapandığında korkularınız var mıdır? Örneğin deprem veya yalnızlık gibi fobileriniz var mı?

Hayır, hayır... Hiç öyle fobi anlamında büyük korkularım yok. Biraz tevekkül eden biriyim herhalde. Allah'ım hiç nasip etmesin öyle büyük korkuları hissedebileceğim o kötü olayları, kimseye nasip etmesin. Ama öyle bir fobim yok yani, bildiğim bir şey yok. Yaşamadan da insan bazı şeyleri bilemeyebilir. Benim fobilerim değil ama hobilerim çoktur.

- Nedir peki o hobiler?

Çiçeklerim... Bahçem ve çiçeklerim benim için her zaman çok özeldir. Zaten işime aşık biriyim, hayatımın her anında müzik var. Bunun yanında çocuklarım, evim, evimin dekorasyonu ve düzenlenmesi benim için evde vakit geçirirken büyük bir keyiftir. İlk aklıma gelenler bunlar.

- Bundan 50-60 yıl sonra nasıl hatırlanmak istersiniz?

Nasıl bir iz bıraktıysam öyle hatırlanacağım. Ben bunu bugünden bilemem ama şu anda çok seviliyorsam elbette ki gelecekte de güzel hatırlanacağım. Son geldiğimiz noktaya kadar eğer bu saygın çizgide gelebildiysek Allah bu güzel yolu bize nasip etmiş demektir. Biz de ona uygun, aldığımız eğitime yakışır bir sanatkar olarak var olduysak, elbette sonrasında da güzel anılırız.

- Sizden önceki neslin, örneğin Zeki Müren’in müziği doğru icra ettiğini düşünüyor musunuz?

Şimdi kimse için olumsuz bir şey söylememe gerek yok, herkese saygım sevgim var. Bizden önceki müzik dediğinizde bu saydığınız isimler sahne sanatçıları... Ama aslında bu işin gerçek hocaları, gerçek ekol isimleri az önce de söylediğim gibi Alâeddin Yavaşcalar, Bekir Sıdkı Sezginlerdir. İlk aklıma gelenler bunlar. Ama tabii ki ben Zeki Müren’in de Müzeyyen Senar’ın da bütün kayıtlarını dinledim. Canlı olarak çoğuna yetişemedim ama o kayıtlardan feyzalarak kendimi bulmaya çalıştım. Dinlediğim, öğrendiğim her türlü üslubu harmanladım ve neticede "Melihat Gülses" ortaya çıktı, kendim oldum. Onun için onların her biri tabii ki çok özel ve kıymetli. Özellikle Zeki Müren'in radyo döneminde, radyo bantlarında yaptığı o ilk kayıtlar benim için çok değerlidir.

"HERKES EN ÜST PERDEDEN BAĞIRIYOR, BİZ SANATÇILAR BUNA ÖNCÜLÜK ETMEMELİYİZ"

- Günümüz sanatçılarının bir kısmı agresiflikle, polemiklerle ön plana çıkmaya çalışıyor. Siz veya Emel Sayın gibi naif kalabilen isimler ise azınlıkta. Bu agresifleşen yapıyı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bu agresiflik derken kastınız kavga gürültü mü yoksa bağırarak şarkı söylemek mi? Eğer ikisiyse; bunlar tamamen hakikaten bizim kültürümüze ve sanatımıza uygun olmayan şeyler. Çünkü zaten dışarıda herkes en üst perdeden bağırarak konuşuyor. Biz sanatkarlar buna öncülük etmemeliyiz. Öncelikle karşılıklı sevgi, saygı ve huzur içinde hayatımızı idame ettirmek zorundayız ve topluma örnek olmalıyız. Bu, şarkı söylerken bile böyledir; üst perdeden okumaya, bağırmaya gerek yok. Müzik sağlıklı olmalı, ruha gitmeli. Şu anda hissettiğin, etkilendiğin, sözlerini kalbinde bulduğun bir şey olmalı müzik; hangi tür olursa olsun. Dolayısıyla ne bağırıp çağırmak ne de kavgayla, gürültüyle birbirine sataşarak yol almak doğru bir yöntem değil.

- Yeni nesilde sesin yerini görsellik mi aldı sizce?

Şöyle; tabii ki önce gerçekten ortaya bir sanat konulmalı, sonra görsellik gelmeli. Şöhret, para, görsellik... Bunlar sanattan sonra gelebilecek şeylerdir. Eğer siz müzik camiasının içinde o doğru olan köklü radyo ve TRT üslubunun içinde kalıcı bir yer edinebilirseniz, ondan sonra bütün bu görsellik unsurları da yanına eklenirse tadından yenmez. Görsellik sahne için her zaman önemlidir tabii ki ama öncelik her zaman sanatınız olmalıdır.

- Hayatınız bir film olsa adının ne olmasını isterdiniz?

Benim hayatım bir roman gibi aslında... Akşehir’de Nasreddin Hoca’nın torunu olarak orada doğmuşum. Oradan babamın memuriyeti sebebiyle şehir şehir göçmüşüz. Sonra İstanbul’a gelmişiz, konservatuvarı kazanmışım ama babam önce göndermemiş. Sonra babamı ikna etmişim, bu sefer de sesimi kaybetmişim... Dolayısıyla öyle bir hikaye ki aslında... Ama filmin ismini hiç düşünmedim. Sence ne olabilir?

- Bence sadece adınız yeterli: "Melihat"...

(Gülüyor) Mehmet Barlas rahmetli bir gün demişti ki; "Müzeyyen Hanım (Senar), Perihan Hanım (Altındağ Sözeri)... Bunlar artık 'Hanım' olarak anıldığında soyadlarına gerek kalmayan dev isimlerdir. Müzeyyen Hanım dendiğinde herkes bilir kim olduğunu." Bana da "Sen de adını bu ülkeye Melihat Hanım olarak altın harflerle yazdırdınız" demişti. Dolayısıyla sadece "Melihat Hanım" diyebiliriz, çok güzel oldu.

- Son olarak, bugünün dünyasına kendi repertuarınızdan bir şarkı hediye etseniz, bu hangisi olurdu?

Valla beni Türkiye’ye aslında tanıtan ve sevdiren, bestesi Cinucen Tanrıkprır, sözleri Fevzi Halıcı’ya ait olan "Günaydınım, Nar Çiçeğim, Sevdiğim" eseri olurdu. Aslında hüzünlü bir aşk hikayesidir o... Ben icra ederken o hikayeyi kafamda değiştirip mutlu sonla biten bir hikaye olmasını tercih ediyorum hep. Nar Çiçeği'ni çok seviyorum. Bu vesileyle, bu ülkeye bu kadar güzel, bu kadar özel ve derinlikli bir eseri hediye eden Cemil Şenherli ve Fevzi Halıcı’ya da buradan rahmetlerimi gönderiyorum.

Yeni düzenleme, sadece fiyatlandırma sistemini değil, aynı zamanda bilet türlerinin sınıflandırılmasını ve veri akışını da kapsayan geniş bir çerçeve sunuyor. Sektör temsilcileri, yapılan değişikliğin uzun süredir tartışılan fiyat farklılıklarını azaltmayı hedeflediğini belirtiyor.

İndirim oranlarında yeni tavanlar belirlendi

Yönetmelik değişikliğiyle birlikte indirimli bilet türlerine ilişkin sınırlar netleştirildi. Buna göre öğrenci, halk günü, kamu çalışanları ve belirli yaş gruplarına uygulanan indirimler, sinema salonlarının belirlediği tam bilet fiyatının yüzde 40’ını aşamayacak.

Bu düzenleme ile birlikte farklı şehirlerde ve farklı salonlarda görülen değişken indirim oranlarının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Böylece indirim kuralları ülke genelinde daha standart bir yapıya kavuşacak.

Öte yandan engelli vatandaşlar, şehit yakınları ve gaziler için daha geniş bir indirim alanı korunuyor. Bu gruplarda uygulanacak indirim oranı yüzde 50’ye kadar çıkabilecek. Aynı kapsamda sabah seansları, kurum biletleri ve izleyici özel biletleri de bu esnek yapının içinde yer alıyor.

Öğrenci ve sosyal gruplar için fiyat dengesi yeniden kuruldu

Yeni düzenleme, özellikle genç izleyiciler ve sosyal destek kapsamındaki gruplar açısından önemli değişiklikler içeriyor. Uzun süredir sinema sektöründe farklı uygulamalarla şekillenen öğrenci indirimleri artık tek bir çerçeveye bağlanıyor.

Yetkililer, bu adımın hem tüketici hem de işletmeci açısından daha öngörülebilir bir fiyat politikası oluşturacağını ifade ediyor. Sektördeki bazı temsilciler ise düzenlemenin rekabeti sınırlayabileceği görüşünü dile getiriyor.

Buna rağmen sinema biletleri üzerindeki indirimlerin daha kontrollü hale getirilmesi, özellikle büyük şehirlerdeki fiyat dalgalanmalarının önüne geçilmesi açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

İnternet biletlerinde indirim sınırı getirildi

Dijital satış kanallarının yaygınlaşmasıyla birlikte en çok kullanılan yöntemlerden biri olan online bilet satışları da yeni düzenlemeden etkilendi. Buna göre internet biletleri için uygulanabilecek indirim oranı yüzde 10 ile sınırlandırıldı.

Bu karar, özellikle kampanya dönemlerinde uygulanan yüksek indirim oranlarının önüne geçmeyi hedefliyor. Daha önce bazı sinema zincirlerinde internet üzerinden ciddi fiyat avantajları sunulabiliyordu.

Yeni sınırla birlikte dijital satışlarda daha dengeli bir fiyat yapısı oluşturulması amaçlanıyor. Sektör uzmanları, bu düzenlemenin salonların kendi fiyat politikalarını daha kontrollü şekilde yönetmesini sağlayacağını belirtiyor.

Film özel biletiyle yeni ticari model

Yönetmelik değişikliğinin en dikkat çekici başlıklarından biri de “film özel bileti” tanımının mevzuata eklenmesi oldu. Bu yeni uygulama, film yapımcıları ile gerçek veya tüzel kişiler arasında yapılan sözleşmeler kapsamında satılan biletleri kapsıyor.

Bu kapsamda oluşturulan özel biletlerde uygulanacak indirim oranı tam bilet fiyatının yüzde 70’ini aşamayacak. Ancak fiyatlandırma süreci, sinema salonu işletmecisi ile yapımcı veya dağıtımcı arasında yapılacak sözleşmelerle belirlenecek.

Sektör temsilcileri, bu modelin özellikle büyük prodüksiyonlar ve özel gösterimler için yeni bir ekonomik alan oluşturabileceğini ifade ediyor. Böylece gişe gelirlerinin paylaşımında daha esnek bir yapı ortaya çıkması bekleniyor.

Bilet verilerinde dijital takip sistemi zorunlu oldu

Düzenleme yalnızca fiyatlandırmayı değil, aynı zamanda veri akışını da kapsıyor. Buna göre sinema biletleri ile ilgili tüm bilgiler artık Bakanlık tarafından belirlenen dijital sistem üzerinden bildirilecek.

Film özel biletlerine ilişkin veriler, yetkilendirilmiş meslek birlikleri ve dernekler aracılığıyla oluşturulan altyapı üzerinden Kültür ve Turizm Bakanlığı’na aktarılacak. Bu süreçte hem salon işletmecileri hem de yapımcı tarafı sisteme veri girişi sağlayacak.

Bakanlık, bu sistemle birlikte sektörün daha şeffaf ve izlenebilir hale gelmesini hedefliyor. Ayrıca bilet satışlarının anlık takibi sayesinde daha sağlıklı analiz yapılabileceği ifade ediliyor.

Mübadil ve Balkan kültürünün zengin mirasını yansıtacak gecede; Tireli Ozan Talip Çınar, Ozan Medet Mısırlı, Giritli Torunu Deniz Şen, Tireli Ozan Turgut Görgeç, Bergama Kılıç Kalkan Ekibi, İzmir Kent Ritim, Dansapoli Dans Akademisi ve BandoRumeli performanslarıyla yer alacak.

Sunuculuğunu Göksenin Çakmak’ın üstleneceği etkinlikte, mübadil ve Balkan göçmeni toplulukların kültürel birikimi paylaşılırken, farklı kuşaklar arasında bağların güçlendirilmesi ve kültürel değerlerin yaşatılması da hedefleniyor.

İzmir Kent Konseyi Mübadil ve Balkan Göçmenleri Çalışma Grubu, tüm İzmirlileri bu özel gecenin coşkusunu paylaşmaya davet ediyor.

Etkinlik Bilgileri

Tarih: 19 Haziran 2026 Cuma
Saat: 19.00
Yer: Tarihi Bıçakçı Han

Urla Belediyesi’nin katkılarıyla, Urla Kent Konseyi Çocuk Meclisi tarafından sahnelenen müzikal, Çocuk Meclisi’nin birinci kuruluş yıl dönümü ile Cemil Öğretmenin Cumhuriyet Çocukları Topluluğu’nun 25. yılını aynı çatı altında buluşturdu. Etkinliğin ana temasını ise vefa, dayanışma, eğitim ve Cumhuriyet değerleri oluşturdu.

Çocuk meclisinden birlik ve paylaşım mesajı

Gecenin açılış konuşmasını yapan Urla Kent Konseyi Çocuk Meclisi Başkanı Mira Akgül, çocukların yalnızca sahne sanatlarıyla ilgilenmediğini, aynı zamanda toplumsal değerleri öğrenen ve yaşatan bireyler olarak yetiştiklerini vurguladı.
Akgül konuşmasında, kentine sahip çıkan, paylaşmayı bilen ve birlikte üretmenin önemini kavrayan bir kuşağın parçası olduklarını belirterek, projeye destek veren tüm kurum ve kişilere teşekkür etti. Konuşma, salondaki izleyiciler tarafından uzun süre alkışlandı.

Çeyrek asırlık gönüllülük hareketi

Temelleri 1997 yılında Uşak’ta atılan ve 2002 yılında Cemil Doğru öncülüğünde Urla’da faaliyetlerini sürdüren Cemil Öğretmenin Cumhuriyet Çocukları, yıllar içinde yalnızca tiyatro oyunları, müzikaller ve korolarla değil, sosyal sorumluluk çalışmalarıyla da adından söz ettirdi.
Topluluk, geçen 25 yıllık süreçte çeşitli kampanyalar ve farkındalık çalışmalarıyla kent yaşamına katkı sundu. Ulaşım sorunlarından eğitim projelerine, kent estetiğinden sosyal yardımlaşma faaliyetlerine kadar birçok konuda aktif rol üstlendi.
Özellikle SMA hastası çocuklar için düzenlenen yardım kampanyaları, ulaşım imkânlarının geliştirilmesine yönelik girişimler ve çeşitli toplumsal farkındalık çalışmaları, topluluğun sosyal yönünü ortaya koyan örnekler arasında yer aldı.
Bugün farklı mesleklerde görev yapan eski üyelerin aynı sahnede yeniden buluşması ise geceye ayrı bir anlam kattı. Doktor, mühendis, avukat, öğretmen ve sanatçı olarak yaşamlarını sürdüren eski katılımcılar, yıllar sonra aynı etkinlikte bir araya gelerek geçmişe dair anıları tazeledi.

Destek veren isimlere teşekkür edildi

Etkinliğin organizasyonunda görev alan Urla Kent Konseyi Çocuk Meclisi Sorumlusu Cemil Doğru, konuşmasında yıllar boyunca projeye katkı sağlayan kişi ve kurumlara teşekkür etti.
Doğru, farklı dönemlerde görev yapan belediye başkanlarından sivil toplum kuruluşlarına, eğitimcilerden yerel basın temsilcilerine kadar çok sayıda ismin bu süreçte önemli destek verdiğini ifade etti. Çocukların sanat, spor, müzik ve bilimle erken yaşlarda buluşmasının önemine dikkat çeken Doğru, özellikle tiyatro çalışmalarında görev alan genç eğitmenler Burcu Uslucan Erkılınç ile Yasemin Uslucan Ünerken’in emeklerine vurgu yaptı.

Yerel yönetim ve kent konseyinden destek mesajları

Geceye katılan Urla Belediye Başkan Vekili Prof. Dr. Mesut Önen, kent konseylerinin kuruluş sürecine değinerek kentlilik bilincinin önemine dikkat çekti. Kent yaşamına katkı sunmanın her bireyin sorumluluğu olduğunu belirten Önen, çocukların ve gençlerin bu tür organizasyonlarda aktif görev almasının geleceğe yönelik önemli bir

yatırım olduğunu söyledi.
Urla Kent Konseyi Başkanı Hadi Başman da çocukların ve gençlerin sosyal projelerde yer almasının kent kültürünü güçlendirdiğini ifade ederek etkinliğe destek veren herkese teşekkür etti.
Program kapsamında, yıllardır çeşitli çalışmalara katkı sağlayan kişi ve kurumlara teşekkür belgeleri de takdim edildi.
Gösteri sonunda oyuncu aileleri adına Ebru Çetin tarafından, projede emeği bulunan Burcu Uslucan Erkılınç, Yasemin Uslucan Ünerken ve Cemil Doğru’ya çiçek takdim edildi.

Duygu dolu final izleyicileri etkiledi

Gecenin final bölümünde oyuncular babalarını sahneye davet etti. Hep birlikte seslendirilen “Baba Bir Bak Bana” şarkısı, salonda duygusal anların yaşanmasına neden oldu. İzleyicilerin bir

bölümü gözyaşlarını tutamazken, sahnedeki tablo uzun süre ayakta alkışlandı.

Beş gün boyunca sürecek etkinliklerde söyleşiler, imza günleri, konserler, tiyatro gösterileri ve çeşitli atölyeler sanatseverlerle buluşacak. Festivalin merkezi ise her yıl olduğu gibi UrlaDam yerleşkesindeki Hangardam Salonu olacak.

Edebiyatın tanınmış isimleri Urla’da buluşacak

Festival programında Türk edebiyatının ve düşünce dünyasının önemli isimleri yer alıyor.

Kitapları milyonlarca okura ulaşan Ayşe Kulin, Mine Söğüt, Murat Menteş, Ayfer Tunç, Latife Tekin, Ercan Kesal, Umur Talu, Gaye Boralıoğlu, Acar Baltaş, Kenan Mortan, Kaan Müjdeci, Nazan Kesal, Ahmet Arslan, Özcan Akçura, Yenal Bilgici ve daha birçok yazar festival kapsamında okurlarıyla bir araya gelecek.

Söyleşilerde edebiyatın yanı sıra insan hikâyeleri, toplumsal dönüşüm, sanat, sinema ve yaşam üzerine farklı başlıklar ele alınacak.

“İnsanlık Hali” teması etrafında buluşacaklar

Bu yılın teması olarak belirlenen "İnsanlık Hali", festival boyunca gerçekleştirilecek etkinliklerin ortak eksenini oluşturacak.

Yazarlar, düşünürler ve sanatçılar insanın bireysel ve toplumsal yolculuğunu farklı yönleriyle değerlendirecek. Katılımcılar, yalnızca kitaplarla değil; fikirlerle, deneyimlerle ve yeni bakış açılarıyla da buluşma fırsatı yakalayacak.

Festival organizatörleri, bu yılki programın insan hikâyelerini merkeze alan içeriklerle hazırlandığını belirtiyor.

İmza günleri ve söyleşiler dikkat çekecek

Festivalin en yoğun ilgi gören bölümlerinden biri yine yazar-okur buluşmaları olacak.

Okurlar, sevdikleri yazarlarla tanışma, kitaplarını imzalatma ve söyleşiler aracılığıyla doğrudan iletişim kurma imkânı bulacak. Beş gün boyunca sürecek programda farklı yaş gruplarına hitap eden çok sayıda etkinlik gerçekleştirilecek.

Festival alanında ayrıca yayınevlerinin stantları kurulacak ve binlerce kitap ziyaretçilerin beğenisine sunulacak.

Müzik ve sahne sanatları da festivalde yer alacak

UrlaDam Kitap Festivali yalnızca edebiyatla sınırlı kalmayacak.

Festival kapsamında tenor Mark Reaidy Baz ile Adasu Akın sahne alarak müzikseverlerle buluşacak. Konserlerin yanı sıra tiyatro gösterileri, film gösterimleri ve çeşitli performanslar da programda yer alacak.

Böylece festival, farklı sanat dallarını bir araya getiren kapsamlı bir kültür etkinliği niteliği taşıyacak.

Tüm etkinlikler ücretsiz olacak

Festivalin dikkat çeken yönlerinden biri de tüm etkinliklerin ücretsiz olması. Katılımcılar, söyleşilerden konserlere, imza günlerinden atölyelere kadar tüm etkinliklere herhangi bir ücret ödemeden katılabilecek. Bu yönüyle UrlaDam Kitap Festivali, kültür ve sanatı daha geniş kitlelerle buluşturmayı hedefliyor.

Konserin sosyal medya hesapları üzerinden duyurulmasının hemen ardından biletlerin dakikalar içinde tükenmesi, adeta dünkü coşkunun habercisi niteliğindeydi. Konser alanının kapıları açılmadan saatler önce kapıda kilometrelerce uzayan kuyruklar oluşturan Şebnem Ferah hayranları, heyecan ve sevinç çığlıkları eşliğinde sevdikleri sanatçının sahneye çıkacağı anı bekledi. Körfezden esen serin rüzgara aldırmadan alanı tamamen dolduran binlerce müziksever, rock müziğin kraliçesini karşılamak için pankartlar ve tezahüratlar eşliğinde geri sayıma geçti. Her yaştan dinleyicinin bir araya geldiği bu devasa kalabalık, Şebnem Ferah’ın Türk müzik tarihindeki sarsılmaz yerini bir kez daha kanıtladı.

Gece yarısına doğru ışıkların kararmasıyla birlikte İzmir Arena’da adeta zaman durdu. Sahnenin arkasını kaplayan dev led ekranlarda, Şebnem Ferah'ın müzikal kariyerinin dönüm noktalarını simgeleyen küllerinden doğuş temalı görseller belirdi. Anka kuşu metaforunun kullanıldığı bu büyüleyici görsel şov, sanatçının sahnelere dönüş hikayesini sanatsal bir dille özetledi. İlk akorların basılmasıyla birlikte sahneye adım atan ünlü rockçı, İzmir seyircisini ikonik eseri “Çakıl Taşları” ve son dönemde büyük beğeni toplayan "Başka Bir Yol Var" şarkısıyla selamladı. İlk andan itibaren enerjinin bir an bile düşmediği konserde, Şebnem Ferah’ın güçlü vokal performansı ve sahne hakimiyeti izleyenleri büyüledi.

Konserin ilerleyen saatlerinde duygu fırtınası giderek tırmandı. Sanatçı, bir dönemin hafızasına kazınan ve Türk müzik listelerini altüst eden “Kalbim Mezar”, ”Koridor”, “Birileri Var” ve "Can Kırıkları" gibi sert tonlu rock parçalarını ardı ardına sıraladı. Dinleyiciler her şarkının girişinde çığlıklarla eşlik ederken, Arena adeta dev koro alanına dönüştü. Akustik ve duygusal şarkılara geçildiğinde ise binlerce telefonun ışığı gökyüzünü aydınlattı. “Bugün”, “Yağmurlar” ve efsaneleşen "Sil Baştan" şarkısı seslendirilirken alanda duygusal anlar yaşandı, pek çok hayranı gözyaşlarını tutamadı. Şebnem Ferah’ın dinleyicisiyle kurduğu o köklü ve samimi bağ, her şarkı arasında karşılıklı sevgi gösterileriyle perçinlendi.

Yapay kar yağışı altında unutulmaz veda

Konserin son bölümüne yaklaşıldığında tempoyu yeniden artıran sanatçı, "Yalnız", "Sigara", “Fırtına” ve artık bir rock marşı haline gelen “Bu Aşk Fazla Sana” şarkılarını seslendirdi. Sahne ışıklarının ve lazer gösterilerinin müzikle senkronize bir şekilde değiştiği bu anlar, İzmir Arena'yı adeta açık hava kulübüne çevirdi. Şebnem Ferah, her şarkının ardından İzmir seyircisine teşekkür ederek, bu sıcak karşılamadan dolayı duyduğu mutluluğu ve sahneyi ne kadar çok özlediğini dile getirdi.

Gecenin en unutulmaz ve metaforik anı ise büyük finalde yaşandı. Şebnem Ferah hayranlarının heyecanla beklediği "Hoşçakal" şarkısının giriş ritimleriyle birlikte, sahne mekanizmalarından yapay kar yağdı. Sıcak bir haziran gecesinde, açık havada şarkı söylerken başından aşağı süzülen beyaz kar taneleri altında performansını sürdüren sanatçı, görsel olarak hafızalardan silinmeyecek bir finale imza attı. Şarkının bitimiyle birlikte dakikalarca ayakta alkışlanan ünlü rockçı, sahne arkasından gelen yoğun talep üzerine müjdeli bir haber de verdi. Bu muazzam sevgi seline kayıtsız kalmayan sanatçı, 21 Haziran tarihinde turne kapsamında yeniden aynı sahnede, İzmir Arena'da sevenleriyle buluşacağını açıklayarak geceyi sonlandırdı.

Osmanlı'dan günümüze uzanan bir miras

İstanbul'un Üsküdar ilçesindeki Validebağ Korusu içinde yer alan Adile Sultan Kasrı'nın hikâyesi, sinema tarihinden çok daha eskiye dayanıyor. 1853 yılında Sultan Abdülaziz tarafından kız kardeşi Adile Sultan'a armağan edilmek üzere yaptırılan yapı, Osmanlı mimarisinin seçkin örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Dönemin ünlü Balyan ailesinin imzasını taşıyan kasır, yıllarca devlet adamlarını, sanatçıları ve edebiyatçıları ağırladı. Adile Sultan'ın vefatının ardından farklı amaçlarla kullanılan yapı, 1916 yılında eğitim hizmetine tahsis edildi. Uzun yıllar okul ve öğretmen yetiştirme merkezi olarak hizmet veren kasır, Cumhuriyet döneminde de eğitim yuvası olmayı sürdürdü.

Hababam Sınıfı ile ölümsüzleşti

1975 yılında yönetmen Ertem Eğilmez'in kamerası bu tarihi yapıya çevrildiğinde, belki de kimse Adile Sultan Kasrı'nın bir gün Türk sinemasının en büyük sembollerinden biri haline geleceğini tahmin etmiyordu. Rıfat Ilgaz'ın ölümsüz eserinden uyarlanan Hababam Sınıfı'nın çekimleri burada gerçekleştirildi. Filmin gördüğü büyük ilginin ardından devam filmleri de aynı mekânda çekildi. Böylece kasır, yalnızca bir bina olmaktan çıktı; Türkiye'nin ortak anılarının, kahkahalarının ve duygularının mekânı haline geldi.

Hatıralar korunacak mı?

Adile Sultan Kasrı'nın bankacılık sektörünün merkezi haline gelecek olması, birçok kişi için gurur ve hüzün duygusunu bir arada yaşatıyor. Bir yandan tarihi yapının korunacak ve yaşatılacak olması memnuniyet yaratırken, diğer yandan çocukluk anılarının mekânı olan bu binanın farklı bir kimliğe bürünecek olması nostaljik bir burukluk bırakıyor. Ancak uzmanlar, tarihi yapıların sürdürülebilir şekilde kullanılarak korunmasının kültürel miras açısından önemli olduğuna dikkat çekiyor.

Müzesiyle yaşamaya devam edecek

2005 yılında kapsamlı bir restorasyona alınan ve 2010 yılında yeniden kapılarını açan kasırda, tarihi doku büyük ölçüde korundu. 2014 yılında ise ziyaretçilerin yoğun ilgisini çeken Hababam Sınıfı Müzesi oluşturuldu. Bugün hâlâ binayı ziyaret edenler, filmlerdeki sınıf ortamını görebiliyor; Mahmut Hoca'nın kürsüsünün önünde fotoğraf çektirip çocukluk yıllarına kısa bir yolculuk yapabiliyor. Belki artık koridorlarında Hababam'ın yaramaz öğrencileri koşmayacak. Ancak o kahkahalar, o unutulmaz replikler ve o dostluk hikâyeleri, Adile Sultan Kasrı'nın taş duvarlarında yaşamaya devam edecek. Çünkü bazı binalar sadece taş ve tuğladan değil, insanların anılarından da inşa edilir.

Dünyanın en dik antik tiyatrosu ziyaretçilerini bekliyor

Akropolis mimarisinin en dikkat çekici unsurlarından birini, Helenistik dönemin mühendislik harikası olarak kabul edilen Bergama Antik Tiyatrosu oluşturuyor. Antik çağın en dik yerleşimli tiyatrolarından biri olarak literatüre geçen yapı, yaklaşık 10 bin kişilik kapasiteye sahip. Çok dik bir yamaca asimetrik ve basamaklı bir düzende inşa edilen bu tiyatro, mühendislik detaylarıyla olduğu kadar sunduğu geniş çevre manzarasıyla da Akropolis'in en çok ziyaret edilen noktası olarak öne çıkıyor.

Tarihi alanda tiyatronun yanı sıra zamana meydan okuyan sütunlu yapılar, sur kalıntıları ve antik taş yollar yer alıyor. Çevresini saran yeşil doku, kent manzarası ve baraj gölü ile bütünleşen Akropolis, hem kültürel mirası hem de doğal güzellikleri bir arada sunarak Türkiye'nin ve Ege Bölgesi'nin en önemli turizm destinasyonları arasındaki yerini koruyor.

PEŞ PEŞE AÇIKLAMA GELDİ
Zülfü Livaneli de mahkeme kararıyla CHP genel başkanlığı görevine yeniden getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun şarkılarını kullanmasını yasakladığını açıkladı. Kılıçdaroğlu'nun CHP Genel Merkezi'ndeki etkinliğinde de Akbayram'ın şarkısı kullanılmıştı. Geçen yıl hayatını kaybeden Edip Akbayram'ın ailesi de Kılıçdaroğlu'na şarkıları yasakladı. Akbayram ailesinden yapılan açıklamada, "Edip Akbayram'ın yorumladığı eserlerin, kamuoyunda 'mutlak butlan' sürecinin temsilcisi veya destekleyicisi olarak görülen kişi, grup ve organizasyonlar tarafından siyasi etkinliklerde kullanılmasına izin vermediğimizi beyan eder, kamuoyunun bilgisine sunarız ifadelerini kullandı.

"Hiçbir siyasi çalışmada iznim yoktur"

Siyasi çalışmalarda ve organizasyonlarda eserlerinin izinsiz kullanımının önüne geçmek adına net bir duruş sergilediğini ifade eden Selda Bağcan, kararının sınırlarını çizdi. Sesinin ve müzikal mirasının mevcut yönetim tarafından tercih edilmesini istemediğini vurgulayan sanatçı, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Butlanla gelen mevcut CHP merkezinin; sesimi, bestelerimi ve kayıtlarımı herhangi bir etkinlikte, yayında ya da siyasi çalışmada kullanmasına iznim yoktur.”

Sanat camiasında yasak zinciri büyüyor

Yargı kararı neticesinde koltuğa oturan Kemal Kılıçdaroğlu yönetimine yönelik sanat dünyasından yükselen bu karar ilk değil. Parti içindeki idari tasarruflara ve hukuki sürece tepki gösteren çok sayıda prestijli isim, peş peşe açıklamalar yaparak CHP'nin geleneksel seçim meydanlarında ve dijital yayınlarında kullandığı repertuarı adeta kilitledi.

Selda Bağcan'ın da katılmasıyla birlikte, eserlerinin mevcut yönetim eliyle kullanılmasını yasaklayan sanatçılar ve müzisyen aileleri şu şekilde sıralandı:

• Onur Akın: Eserlerinin siyasi sahnelerde izinsiz kullanılması halinde doğrudan yasal yollara başvuracağını ilan ederek süreci başlatan ilk isim olmuştu.

• Suavi: "Butlan ile göreve gelenler ve onun tarafı olanlar" şeklinde nitelediği yönetime telif engeli koyduğunu duyurmuştu.

• Sabahat Akkiraz: Türk halk müziğinin güçlü sesi, eserlerinin siyasi propaganda malzemesi yapılmasına onay vermediğini paylaştı.

• Edip Akbayram'ın Ailesi: Usta sanatçının ikonikleşen parçalarının mevcut idari yapı tarafından meydanlarda çalınmasını istemediklerini yazılı bir açıklamayla aktarmıştı.

Doğu'nun makamı ile Batı'nın swing ritmi aynı sahnede

Projenin temel felsefesini aktaran Burak Aydos, bu topraklarda asırların imbiğinden Fars, Arap ve Bizans müziklerinin esintileriyle süzülerek damıtılmış alaturka tınılar ile sevda, göç ve kederin dili olan geleneksel türküleri, caz müziğinin ögeleriyle usulca yeniden yorumladığını belirtti. Geleneksel kökler ile çağdaş formlar arasındaki köprüleri görünür kılmayı amaçladığını ifade eden sanatçı, cazın ikonik evrenselliği karşısında kadim türkülerin sadece söyleyenin yerel hançeresinde gizli kalmasına dertlendiğini dile getirdi.

Aydos, projede yakalamak istediği samimi anlatıyı şu sözlerle özetledi:

"Jazzy Sessions ile Türk müziğinin o aşina olduğumuz ve içimize işleyen nahif ruhunu, swingle buluşturup cazvari dokunuşlarla dansa kaldırıyoruz. Yorumladığımız her şarkının sözlerini swing ile harmanlarken, dinleyiciyi içine çeken ortak bir anlatı inşa etmeyi hedefliyoruz."

Eurovision'dan bugüne uzanan özgün çizgi

Müzik kariyerine 1993 Eurovision Şarkı Yarışması’nda Türkiye’yi temsil ettiği ve büyük beğeni toplayan "Esmer Yarim" eseriyle güçlü bir başlangıç yapan Burak Aydos; "Yalnızlık Benim Eski Sevgilim", "Beni Verme Ellere" ve "Bize Erkek Adam Derler" gibi toplumsal hafızada yer edinen pek çok şarkıya imza attı. Sanatçı, geçmişteki seçici ve özgün sanatsal tavrını bugün de "Jazzy Sessions" projesinde titizlikle sürdürdüğünü kaydetti.

Hiçbir konser birbiriyle aynı olmayacak

Piyano, kontrbas, davul ve nefesli sazlardan oluşan zarif bir caz orkestrasının eşlik edeceği konser serisinde, caz müziğinin doğası gereği doğaçlama ögelerin ön planda olacağı ve hiçbir performansın birbiriyle aynı tekrara düşmeyeceği ifade edildi. Dinleyicisini geleneksel ile modernin harmanlandığı bu özgün sahne deneyimine ortak olmaya davet eden Burak Aydos'un sınırları aşan yeni nesil çalışmalarının, tüm dijital müzik platformları üzerinden de eş zamanlı olarak takip edilebildiği bildirildi.

Törende konuşan Rektör Prof. Dr. Bayram Yılmaz, sanatı üniversitenin temel değerlerinden biri olarak gördüklerini belirterek, Steinway & Sons piyanosunun öğrencilerin eğitimine önemli katkı sağlayacağını söyledi. Devlet Konservatuvarı Müdürü Prof. Dr. Mehmet Alper Kazancıoğlu ise piyanonun yalnızca bir enstrüman olmadığını, genç sanatçılara duyulan güvenin ve sanat eğitimine yapılan yatırımın simgesi olduğunu ifade etti. Kazancıoğlu, öğrencilerin artık dünyanın sayılı konser salonlarında kullanılan bir enstrümanla çalışma fırsatı yakalayacağını vurguladı.

İLK RESİTAL VERİLDİ

Tören kapsamında düzenlenen konserde konservatuvar öğrencileri yeni Steinway & Sons piyanosuyla sahneye çıktı. Türk ve dünya müzik literatüründen eserlerin seslendirildiği resital izleyicilerden büyük beğeni topladı. Arkas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Lucien Arkas da gençlerin sanat yolculuğuna destek vermekten mutluluk duyduklarını belirterek, "Bu anlamlı yolculuğun bir parçası olmak bizim için büyük değer taşıyor" dedi. Programın sonunda Lucien Arkas ve Merve Arkas’a katkılarından dolayı plaket takdim edilirken, tören hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.