İzmir’de kırsal kalkınma politikaları son iki yılda hız kazandı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, üreticiyi desteklemek ve kırsal yaşamı güçlendirmek amacıyla tarımdan hayvancılığa, sulama yatırımlarından kooperatif desteklerine kadar geniş kapsamlı bir çalışma yürüttü. Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde başlatılan programla çiftçiye verilen destek miktarı katlanarak arttı ve 2026 yılı bütçesi 1 milyar 400 milyon liraya çıkarıldı.
Tarımsal Hizmetler Dairesi, Kırsal Hizmetler Dairesi ve belediye iştiraki İZTARIM AŞ koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında üreticiler artan girdi maliyetlerine karşı desteklenirken, köylerde yaşam kalitesini artıracak projeler de hayata geçirildi. Akademisyenlerin de dahil olduğu Kırsal Çalışma Grubu kurulurken, sahadan gelen talepler doğrultusunda üreticiye yönelik destek programları planlandı.
Çiftçiye destek katlanarak büyüdü
İzmir’de çiftçiye destek yalnızca mali yardımlarla sınırlı kalmadı. Kooperatifler aracılığıyla üretim zincirinin her aşamasına dokunan projeler hayata geçirildi. Son iki yıl içinde üreticilere toplam 694 milyon lira destek sağlandı.
Bu süreçte fide ve fidan dağıtımından ekipman desteğine, hastalıklarla mücadeleden katma değeri yüksek ürünlerin geliştirilmesine kadar birçok alanda çiftçilere katkı sunuldu. Başkan Dr. Cemil Tugay’ın üretici kooperatifleriyle yaptığı toplantılar sayesinde çiftçilerin ihtiyaçları yerinde tespit edildi ve destekler doğrudan sahaya yönlendirildi.
Yapılan planlamaların ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi, tarımsal destek bütçesini 2026 yılı için 1 milyar 400 milyon liraya çıkararak kırsal kalkınmaya yönelik en büyük adımlardan birini attı.
Tarladaki mahsulün kalitesine özel çalışma
Tarımda verim ve kaliteyi artırmak için üreticilere yönelik teknik destek programları da devreye alındı. Bu kapsamda üreticilere 200 zeytin kasası ve 1034 incir kurutma kasası dağıtıldı.
Ayrıca zeytin üreticilerinin en büyük sorunlarından biri olan halkalı leke hastalığı ile mücadele için 10 ton bordo bulamacı sağlandı. Kestane kanseri ile mücadelede ise üreticilere 1641 kilogram göztaşı, 4 bin litre ardıç katranı ve 5 bin litre çamaşır suyu desteği verildi.
Tarım zararlılarıyla mücadele de destek paketinin önemli başlıklarından biri oldu. Akdeniz meyve sineği için 3 bin 360 tuzak ve feromon, incirde ekşilik böceği ile mücadele için 4 bin 500 çekici yem tuzağı üreticilere ulaştırıldı. Bunun yanında 11 bin 792 yabani ağaç aşılama desteği sağlanarak verimsiz ağaçların üretime kazandırılması hedeflendi.
Toprağın verimliliğini artırmak için 1000’den fazla ücretsiz toprak analizi yapılarak üreticilere doğru ürün ekimi konusunda rehberlik edildi.
Fidan, fide ve tohum desteğiyle üretim güçleniyor
İzmir’de tarımsal çeşitliliği artırmak amacıyla havzaların doğal yapısına uygun üretim modeli benimsendi. Bu kapsamda tıbbi aromatik bitkiler, meyve ağaçları ve yüksek katma değerli ürünler üreticilerle buluşturuldu.
Belediye tarafından üreticilere 291 bin fidan, 179 bin fide ve 20 bin paket tohum dağıtıldı. Ayrıca İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ziraat mühendisleri, yeni ürünlerin ekimi, dikimi ve hasadı konusunda üreticilere eğitim verdi.
Bu çalışmalar sayesinde çiftçilerin hem üretim kapasitesinin artırılması hem de ürün çeşitliliğinin geliştirilmesi amaçlandı.
Dikili’de 545 çiftçiye hayat veren proje
Kuraklıkla mücadele kapsamında hayata geçirilen en önemli projelerden biri Yahşibey Sulama Göleti İletim Hattı oldu. 85 milyon liralık yatırım ile tamamlanan proje, özellikle Dikili ve çevresindeki üreticiler için büyük önem taşıyor.
Toplam 62 kilometrelik yüksek basınçlı damla sulama hattı, 545 çiftçiye doğrudan fayda sağlıyor. Sistem sayesinde yaklaşık 8 bin 600 dekar tarım arazisi modern yöntemlerle sulanabiliyor.
Damla sulama sistemi sayesinde yüzde 50 su tasarrufu sağlanırken, ön ödemeli akıllı sayaçlar sayesinde su tüketimi kontrol altına alınıyor.
Evsel atıklar toprağa geri dönüyor
İzmir’de sürdürülebilir tarım hedefi doğrultusunda çevre odaklı projeler de hayata geçirildi. Bu kapsamda bokaşi kompost sistemi ile evsel organik atıkların değerlendirilmesi için yeni bir uygulama başlatıldı.
Projede, vatandaşlara ücretsiz bokaşi kompost setleri dağıtıldı. Organik atıklar özel kovalar ve mikroorganizmalar sayesinde düşük oksijenli ortamda fermente edilerek komposta dönüştürülüyor.
Bu yöntemle hem çöp sahalarına giden atık miktarı azaltılıyor hem de tarım topraklarının organik madde bakımından zenginleşmesi hedefleniyor.
Hayvancılık ve balıkçılık için de destek
İzmir’de yalnızca tarım değil hayvancılık ve balıkçılık alanında da önemli destekler sağlandı. Kentte yaklaşık 1 milyon büyükbaş hayvan varlığı bulunması nedeniyle şap hastalığı ile mücadele için özel bir program başlatıldı.
Büyükbaş hayvancılığın yoğun olduğu 14 ilçede üreticilere dezenfektan ve buzağı kiti dağıtıldı. Böylece özellikle genç hayvanlarda görülen hastalıkların önlenmesi amaçlandı.
Öte yandan küçük ölçekli balıkçılar için de destek paketleri hazırlandı. 752 balıkçıya tekne bakım malzemesi, boya ve macun desteği verildi. Ayrıca 3 balıkçı kooperatifine yaprak buz makinesi desteği sağlandı.
İZMAR mağazalarıyla üretici ve tüketici buluştu
İzmir’de üreticinin ürününü doğrudan vatandaşa ulaştıran önemli projelerden biri de İZMAR tanzim satış mağazaları oldu. Belediye iştiraki İZTARIM AŞ tarafından hayata geçirilen mağazalar kısa sürede büyüyerek 19 sabit mağaza ve 1 gezici otobüs ile toplam 20 noktaya ulaştı.
Başkan Dr. Cemil Tugay’ın talimatıyla İZMAR ağının 40 mağazaya çıkarılması için çalışmalar sürüyor.
İZMAR raflarında yer alan ürünlerin büyük bölümü yerli üreticilerden doğrudan temin ediliyor. Bayındır’daki 100. Yıl Süt Fabrikası’nda işlenen 180 bin paket UHT süt, 230 ton yoğurt, 18 ton tereyağı, 1,5 ton kaşar peyniri, 1 ton beyaz peynir ve 6,5 ton ayran İzmirli tüketicilere ulaştı.
Ödemiş Et Entegre Tesisi’nde işlenen 230 ton kırmızı et de İZMAR mağazalarında satışa sunularak hem üreticinin kazancını artırdı hem de vatandaşın uygun fiyatlı gıdaya erişimini kolaylaştırdı.
Gençlerin kırsalda kalması için yeni proje
Kırsal nüfusun azalmasının önüne geçmek amacıyla “Toprağın Genç Aklı” projesi başlatıldı. Proje kapsamında kırsal mahallelerde yaşayan gençlerle anketler yapılarak onların ihtiyaçları ve beklentileri analiz edildi.
İlk etapta 25 mahallede yürütülen saha çalışmaları kapsamında 600’den fazla gençle görüşme gerçekleştirildi. Elde edilen veriler doğrultusunda gençlerin kırsalda kalmasını sağlayacak yeni politikalar geliştirilecek.
İzmir’in gıda politikaları dünyaya açıldı
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin gıda güvenliği, kompost uygulamaları ve üretici destek programları uluslararası alanda da dikkat çekti. Kent, yürütülen çalışmalar sayesinde Milano Kentsel Gıda Politikası Paktı (MUFPP)’na üye oldu.
Dünya genelinde 300’den fazla kentin imza attığı bu uluslararası pakt, sürdürülebilir gıda politikalarının geliştirilmesini amaçlıyor.