Gayrimenkul piyasasında sahte ilan, dolandırıcılık ve kayıt dışı satışların önüne geçmek için başlatılan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi, satılık ilanlar için de zorunlu hale geliyor. Pilot uygulama 1 Şubat’ta üç ilde başlamıştı. Yeni düzenleme, 15 Şubat itibarıyla tüm Türkiye’de geçerli olacak.
Artık konut ya da arsa satışı için internet üzerinden ilan vermek isteyen mülk sahipleri, ilan açmadan önce e-devlet üzerinden doğrulama yapmak zorunda olacak. Doğrulama yapılmayan ilanlar portallar tarafından yayından kaldırılacak.
“200 bin ilan silinebilir” öngörüsü
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Başkan Yardımcısı Mustafa Hakan Özelmacıklı, sistemin ilan sayılarında ciddi bir düşüşe yol açabileceğini söyledi. Portallarda yaklaşık 1 milyon satılık gayrimenkul ilanı bulunduğunu belirten Özelmacıklı, satılık kategorisinde yüzde 20’ye varan bir azalma yaşanabileceğini ifade etti.
Bu oran, yaklaşık 200 bin ilanın yayından kalkması anlamına geliyor. Uzmanlara göre düşüşün temel nedeni, yetkisiz kişilerce açılmış ilanların sistem tarafından elenecek olması.
Mal sahipleri ve emlakçılar yetki almak zorunda
Yeni dönemde yalnızca emlak danışmanları değil, mal sahipleri de sisteme dahil olacak. İlan açabilmek için e-devlet üzerinden Web Tapu sistemine girilmesi gerekiyor. Burada “yetki işlemleri” bölümünden satış yetkisi tanımlanıyor.
Mülk sahibi, satış yetkisini kendisine, bir yakınına ya da bir emlak danışmanına verebiliyor. Yetki verilmeden ilan oluşturulamıyor.
Yetki süresi 3 ayla sınırlı
Sistemde oluşturulan yetki belgesi en fazla 3 ay süreyle geçerli olacak. Süresi dolan yetkiler için yeniden işlem yapılması gerekecek. Bu uygulamayla, kontrolsüz ve süresiz ilanların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yetkililer, düzenlemenin özellikle spekülatif fiyat artışlarını engelleme ve piyasada şeffaflığı artırma amacı taşıdığını belirtiyor.
Piyasada yeni denge arayışı
Gayrimenkul sektöründe uzun süredir gündemde olan ilan kirliliği ve sahte portföy sorunlarının bu sistemle büyük ölçüde azalması bekleniyor. Uzmanlar, doğrulama zorunluluğunun gerçek satıcıları ve yetkili danışmanları öne çıkaracağını ifade ediyor.
Öte yandan ilan sayısındaki düşüşün kısa vadede arz görünümünü değiştirebileceği, ancak uzun vadede daha güvenilir bir piyasa yapısının oluşacağı değerlendirmesi yapılıyor.