İzmir’de üniversite öğrencileri, geleneksel Türk halı motiflerini toprakla buluşturarak kültürel mirası doğa ve sürdürülebilirlik ekseninde yeniden ele aldı. İzmir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne bağlı Bayraklı ve Bornova Gençlik Merkezleri iş birliğiyle yürütülen “Öykülerimizin Yeşil Yolculuğu” projesi kapsamında yaklaşık 30 genç, motiflerin hikâyelerinden yola çıkarak ekim ve yeşillendirme çalışmaları gerçekleştirdi.
Proje sürecinde öğrenciler önce Elibelinde, Pıtrak, Ay, Yıldız, Suyolu ve Hayat Ağacı gibi geleneksel motiflerin taşıdığı anlamları mentorlar eşliğinde dinledi. Yaratıcı drama atölyeleriyle bu sembollerin geçmişten bugüne uzanan öykülerini keşfeden gençler, öğrendiklerini doğrudan uygulamaya dönüştürdü. Motifler, bu kez çizimlerde değil, toprağın üzerinde yeşeren desenler olarak hayat buldu.
Bayraklı Gençlik Merkezi Gençlik Lideri ve proje koordinatörlerinden Elif Yeltekin, çalışmanın çevre ve kültür bağını güçlendirmeyi hedeflediğini vurgulayarak şunları söyledi:
“Bu doğrultuda Gözde Aktaş, Hilal Akkaya, Hazar İşcan ve Sümeyye Kıran'ın koordinatörlüğünde, geleneksel Türk halılarında yer alan motiflerin öyküleri, çağdaş bir sanat yaklaşımı olan Land Art (Arazi Sanatı) akımıyla birleştirilerek geri dönüşüm temelli uygulamalı çalışmalara dönüştürüldü.”
Projede doğal zemin yerine geri dönüştürülmüş kasalar kullanıldı. Gençler, tohum ekimi ve yeşillendirme çalışmalarını bu kasalar üzerinde gerçekleştirerek hem atık malzemelerin yeniden kullanımını deneyimledi hem de sürdürülebilir üretim pratiğiyle tanıştı. Eğitimlerini tamamlayan üniversiteliler, edindikleri bilgileri Bornova Anadolu Lisesi’nden 15 öğrenciyle paylaşarak çalışmayı genç kuşaklara da aktardı.
Yeltekin, projenin sadece bir sanat ya da çevre etkinliği olmadığını belirterek, “Gençler bir yandan kültürel mirasın simgesel dilini tanıyor, diğer yandan doğaya zarar vermeden üretmenin ve yeşillendirmenin mümkün olduğunu deneyimleyerek öğreniyor” dedi.
“Motifleri toprakla buluşturmak ayrı bir keyifti”
Projeye katılan Ege Üniversitesi Türkçe Öğretmenliği Bölümü öğrencisi Eylül Kaçmaz (18), deneyimini şöyle anlattı:
“Daha önce geleneksel halı motiflerinin hangi anlamları taşıdığını biraz biliyordum ancak hayatımızdaki yerini tam olarak bilmiyordum. Bu proje ile birlikte motiflerin daha derin anlamlarını ve gerçek hayatımızda ne ifade ettiğini öğrendim. Öğrendiklerimi başkalarına da anlatacağım. Benim için çok güzel bir deneyimdi. Motifleri toprakla birleştirmek ise ayrı bir keyif verdi. Ayrıca ekim sırasında tohum ve sulama hakkında da birçok şey öğrendik.”
Ege Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü öğrencisi İkbal Şengün (21) de projenin bakış açısını değiştirdiğini söyledi:
“Bu etkinlik sayesinde Türk motifleriyle ilgili çok fazla bilgi edindim. Kültürümüzün önemli bir parçası olan bu motiflerin büyük hikayeler taşıdığını öğrendim. Çocukken halılar bizim için sadece üzerinde oyun oynadığımız alanlardı. Bu proje sayesinde aslında ne kadar büyük bir anlam taşıdıklarını fark ettim. Bunları toprakla birleştirmek benim için eşsiz bir deneyim oldu.”