Son dönemde kamuoyunda en çok konuşulan konulardan biri emeklilere ÖTV’siz araç düzenlemesi oldu. Şubat ayının sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’ne sunulan kanun teklifi, özellikle araç sahibi olmayı planlayan emekliler arasında büyük bir merak uyandırdı.
CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz tarafından hazırlanan teklif, Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngörüyor. Teklifte, emekli esnaf ve sanatkârların yaşam standartlarının artırılması ve günlük ulaşım ihtiyaçlarının daha kolay karşılanabilmesi gerekçe olarak gösterildi.
Ancak şu an için emeklilere ÖTV indirimi sağlayacak düzenleme henüz Meclis’ten geçmedi ve yürürlüğe girmedi. Teklifin yasalaşabilmesi için önce komisyon sürecinden geçmesi, ardından TBMM Genel Kurulu’nda oylanması gerekiyor.
Teklif henüz yasalaşmadı
Emeklilerin merakla beklediği ÖTV’siz araç düzenlemesi, şu aşamada yalnızca bir kanun teklifi niteliği taşıyor. Meclis’e sunulan metin henüz görüşülmediği için yürürlüğe girmiş bir yasa bulunmuyor.
Söz konusu teklifin bir sonraki aşamada TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda ele alınması bekleniyor. Komisyon görüşmelerinin ardından teklif ya Genel Kurul’a sevk edilecek ya da komisyonda bekletilecek.
Dolayısıyla şu anda emeklilere ÖTV’siz araç hakkı sağlayan resmi bir düzenleme bulunmuyor. Teklifin yasalaşması durumunda uygulamanın yürürlüğe girmesi için ayrıca Resmi Gazete’de yayımlanması gerekecek.
Düzenleme herkesi kapsamıyor
Kanun teklifinin en dikkat çeken noktalarından biri ise kapsamı oldu. Taslak düzenlemeye göre ÖTV indirimi tüm emeklileri kapsamıyor.
Teklif yalnızca Bağ-Kur (4B) emeklileri için hazırlanmış durumda. Buna göre 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında yaşlılık aylığı alan emekliler, düzenlemeden yararlanabilecek.
Bu kapsamda hak sahipleri için bazı şartlar da belirlenmiş durumda:
-
Emeklilik tarihinden itibaren 5 yıl içinde başvuru yapılması
-
ÖTV istisnasının yalnızca bir kez kullanılabilmesi
-
İndirimle alınan aracın 5 yıl boyunca satılamaması veya devredilememesi
Bu şartlar, düzenlemenin ticari amaçlarla kullanılmasının önüne geçmek amacıyla tasarlandı.
Amaç emeklilerin ulaşımını kolaylaştırmak
Teklifin gerekçesinde özellikle küçük esnaf ve sanatkâr emeklilerinin ekonomik koşullar nedeniyle araç sahibi olmakta zorlandığı vurgulanıyor.
Kanun teklifine göre emeklilere ÖTV indirimi, sosyal devlet anlayışı doğrultusunda emeklilerin yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen bir düzenleme olarak değerlendiriliyor.
Günümüzde otomobil fiyatlarının önemli bir kısmını Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) oluşturuyor. Bu verginin kaldırılması ya da azaltılması durumunda araç fiyatlarında ciddi bir düşüş yaşanabileceği belirtiliyor.
Bu nedenle teklifin yasalaşması halinde özellikle düşük ve orta gelirli emeklilerin araç sahibi olma ihtimalinin artacağı ifade ediliyor.
ÖTV’siz araç fiyatları ne kadar olur
Araç fiyatlarında en büyük paylardan biri ÖTV ve KDV gibi vergilerden oluşuyor. Meclis’teki teklif yalnızca ÖTV indirimi içerdiği için KDV ödemesi devam edecek.
Bu durumda otomobillerin fiyatı önemli ölçüde düşse de tamamen vergisiz olmayacak.
Örnek olarak Türkiye’de en çok tercih edilen modellerden biri olan Renault Clio üzerinden yapılan hesaplama dikkat çekiyor. Evolution Plus TCe 115 EDC modelinin vergisiz fiyatı yaklaşık 832 bin TL seviyesinde bulunuyor.
Vergiler dahil edildiğinde bu aracın satış fiyatı 1 milyon 800 bin TL’ye yaklaşabiliyor. Eğer ÖTV indirimi uygulanırsa aynı aracın fiyatının yaklaşık 1 milyon 100 bin TL seviyesine gerileyebileceği hesaplanıyor.
2026 ÖTV’siz araç fiyatları listesi
Olası bir düzenleme durumunda bazı otomobiller için hesaplanan yaklaşık ÖTV’siz araç fiyatları şöyle:
-
Hyundai i20 – yaklaşık 926.999 TL
-
Volkswagen Polo – yaklaşık 1.417.925 TL
-
Fiat Egea Cross – yaklaşık 912.792 TL
Bu rakamlar ortalama hesaplamalara dayanıyor. Otomobil fiyatları döviz kuru, vergi oranları ve üretici fiyat politikalarına göre değişebildiği için güncel fiyatların bayilerden öğrenilmesi gerekiyor.