Geçenlerde bir arkadaşım gece yarısı yazdı: “Levent abi, ChatGPT’ye sordum. Karaciğer enzimlerim yükselmiş, ALT 92, AST 71, GGT 138… ‘Muhtemelen karaciğer yağlanması, alkolü kes, bir ay sonra tekrar baktır’ demiş. Biraz rahatladım.”
Ben de sordum: “Daha önceki tahlilleri ve şikayetlerini detaylı yazdın mı?” “Yok abi, sadece rakamları attım, o da hemen yorum yaptı.”
O an yine içimden bir şeyler koptu. Ben doktor değilim; fizik mezunuyum, yıllardır yapay zeka üzerine dersler veriyorum, modellerin nasıl çalıştığını, nerelerde tökezlediğini en ince ayrıntısına kadar biliyorum. Ama işte, çevremde herkes artık sağlıkla ilgili ilk kapıyı ChatGPT’ye çalıyor. Özellikle büyük şehirlerde MHRS’den randevu alamayınca, gece yarısı “bu ağrı ne olabilir” diye yapay zekâya soranların sayısı inanılmaz arttı.
Şunu net söyleyeyim: ChatGPT Health (sağlık odaklı versiyonları) Türkiye’de çok şeyi değiştirecek. Hem de gerçekten ciddi anlamda. Önümüzdeki 3-5 yılda birçok şey düzelecek, çünkü:
- Küçük ilçelerde, köylerde yaşayan insanlar “ateşim kaç olursa acile gitmeliyim”, “bu kızarıklık mantar mı alerji mi”, “çocuğumun ishali kaç gün sürerse doktora götürmeliyim” gibi hayati temel bilgilere anında ulaşabilecek.
- Gece 01:00’de “kalbim hızlı çarpıyor, panik atak mı yoksa başka bir şey mi” diye korkan biri, birkaç basit nefes egzersizi önerisiyle çoğu zaman acile gitmeden sakinleşebilecek.
- “Tiroid nodülü çıktı, doktora ne soracağım?” diye düşünen binlerce insan artık muayeneye çok daha bilinçli ve hazırlıklı gidecek.
- Diyabet, hipertansiyon, tiroid gibi kronik hastalığı olanlar günlük takip, beslenme hatırlatması, motivasyon konusunda inanılmaz destek alacak.
Türkiye’nin sağlık sistemi zaten aşırı yük altında. Devlet hastanelerinde bazı branşlara 4-5 ay sonraya randevu veriliyor, aile hekimliğinde 5 dakikada hasta görülüyor. Bu şartlarda ChatGPT Health gerçekten bir “ön yardım köprüsü” olacak. Gereksiz acil başvuruları azalacak, insanlar daha bilinçli doktora gidecek, erken teşhis oranları yükselecek.
Ama kusursuz değil. Hâlâ ciddi riskleri var.
Mesela geçen ay bir tanıdığımın başına gelen: Birkaç aydır karnında hafif bir ağrı varmış. ChatGPT’ye sormuş, “stres kaynaklı olabilir, sindirim sorunu gibi, izleyin” cevabı almış ve rahatlamış. Sonra mecburen gittiğinde pankreas tümörü çıkmış, erken evrede yakalanabilirdi ama 4 ay gecikmiş.
Başka bir arkadaşımın oğlu: 39 derece ateş, aşırı halsizlik, döküntü başlamış. ChatGPT “ateş düşürücü verin, izleyin” demiş. Anne şüphelenip gece acile koşmuş: menenjit başlangıcıymış. Birkaç saat gecikse çok kötü olabilirmiş.
Yani hikâye şu: Ben fizikçi ve yapay zeka eğitmeniyim. Modellerin dilde ne kadar güçlü olduğunu, ama tıbbi muhakemede hâlâ ne kadar kırılgan olabileceğini çok iyi biliyorum. ChatGPT Health Türkiye’de milyonlarca insanın korkusunu azaltacak, sağlık okuryazarlığını artıracak, sistemi biraz rahatlatacak. Ama o son cümleyi asla ondan almamalıyız.
Benim kuralım basit: Gece yarısı midem fena ağrıyorsa, evet, ChatGPT’ye sorarım, sonuçta çok hızlı ve çok bilgili bir “ilk tarama asistanı”. Ama hâlâ içimde “acaba mı?” diyorsam… o “acaba” sesini dinlerim ve acil servise giderim. Bence sizde böyle yapın.
Sağlıcakla kalın, birbirinize iyi bakın.