TBMM Genel Kurulu'nda mesaisi süren "Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" kapsamında çalışma mevzuatını ve dijital platform kurallarını derinden etkileyecek dokuz yeni madde daha meclisten geçti. Kabul edilen maddeler ışığında, bugüne kadar devlet memurlarına tanınan 10 günlük ücretli babalık izni hakkının özel sektörde çalışan erkek işçileri de kapsayacak şekilde genişletildiği bildirildi.
Kadın askeri personelin de özlük haklarında önemli iyileştirmelere gidilen düzenlemede; Türk Silahlı Kuvvetleri, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Jandarma teşkilatında görevli kadın personelin doğum sonrası ücretli izin süresinin 8 haftadan 16 haftaya, toplam sürenin ise 24 haftaya çıkarıldığı aktarıldı. Ayrıca evlat edinen askeri personele de, üç yaşından küçük bir çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere sekiz haftalık yeni bir izin hakkı tanındığı kaydedildi.
Sosyal medyada '15 yaş' ve sıkı denetim dönemi
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici ayaklarından birini ise teknoloji şirketlerine ve sosyal ağ sağlayıcılarına getirilen sıkı denetim mekanizmaları oluşturdu. Çocukların dijital ortamdaki siber zorbalıktan ve istismardan korunması amacıyla hazırlanan maddelere göre; sosyal medya platformlarının artık 15 yaşını doldurmamış çocuklara hiçbir şekilde hizmet veremeyeceği, 15 yaşını doldurmuş bireyler için ise yaşlarına uygun, ayrıştırılmış özel bir hizmet modeli sunmakla yükümlü olacakları ifade edildi.
Oyun platformlarının da usulüne uygun derecelendirilmeyen oyunları sunamayacağı, unrated (derecelendirilmemiş) içeriklerin otomatik olarak en yüksek yaş kriterine çekileceği belirtildi. Düzenlemeyle birlikte platformların, ebeveynlerin kullanım süresini izleyebileceği, uygulama içi satın alma ve kiralama işlemlerini onaya bağlayabileceği açık ve anlaşılır kontrol araçlarını sunmak zorunda bırakıldığı kaydedildi.
Kurallara uymayan platformlara ağır yaptırımlar
Türkiye'den günlük erişimi 10 milyonu aşan dev sosyal ağ sağlayıcılarına, acil durumlarda Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından verilen kararları en geç bir saat içinde uygulama zorunluluğu getirildiği vurgulandı. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen teknoloji devlerini ağır yaptırımların beklediğine dikkat çekilen yasada, kademeli ceza sisteminin detayları da netleşti.
Kabul edilen tasarıya göre; kurallara uymayan platformlara öncelikle bir önceki yılki küresel cirolarının yüzde 3'üne kadar devasa idari para cezaları kesilebilecek. Bu cezanın 30 gün içinde ödenmemesi halinde platformlara yeni reklam verilmesi yasaklanacak. Reklam yasağına rağmen üç ay boyunca adım atmayan şirketler için ise BTK, sosyal ağ sağlayıcının internet bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması talebiyle sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.
Yeni Düzenlemelerin Özeti
Okurlarımız için çalışma hayatında ve dijital dünyada hayata geçecek temel değişiklikleri aşağıdaki tabloda özetledik:
| Düzenleme Alanı | Eski Uygulama / Mevcut Durum | Yeni Kanun ile Gelen Değişiklik |
| İşçi Babalık İzni | 5 Gün | 10 Gün (Memurlarla eşitlendi) |
| Askeri Personel Doğum İzni | 8 Hafta (Doğum sonrası) | 16 Hafta (Doğum sonrası) |
| Sosyal Medya Kullanımı | Platform inisiyatifi | 15 yaş altı kesin yasak, 15+ için ebeveyn kontrolü zorunlu |
| Sabıkalıların İstihdamı | Genel hükümler geçerli | Ağır suçlardan hükümlülere 'çocukların yoğun olduğu' alanlarda çalışma/işletme açma yasağı |
| Sosyal Ağ Ceza Sistemi | Çeşitli idari para cezaları | Küresel cironun %3'ü, reklam yasağı ve %50 bant daraltma |
