2 Temmuz 1993'te Sivas'ta düzenlenen Pir Sultan Abdal Şenlikleri, Türkiye tarihinin en karanlık katliamlarından birine dönüştü. Çoğunluğu Alevi, sanatçı ve aydınlardan oluşan 33 kişi, Madımak Oteli'nin ateşe verilmesi sonucu yaşamını yitirdi. Aradan 33 yıl geçmesine rağmen katliamın yarattığı acı ve adalet arayışı sürüyor.
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği tarafından düzenlenen ve Sivas Valiliği'nin bilgisi dahilinde gerçekleştirilen şenlikler için çok sayıda yazar, şair, sanatçı ve akademisyen kente davet edildi. Etkinliğe katılanlar arasında Aziz Nesin, Metin Altıok, Behçet Aysan, Asım Bezirci, Hasret Gültekin ve Muhlis Akarsu gibi isimler bulunuyordu. Ancak Aziz Nesin'in, Salman Rüşdi'nin "Şeytan Ayetleri" kitabının bir bölümünü yayımlaması nedeniyle hedef gösterilmesi, şenlikler öncesinde gerilimi artırdı. Katliamdan iki gün önce dağıtılan bildirilerde Aziz Nesin açıkça hedef alındı. 2 Temmuz günü cuma namazının ardından toplanan kalabalık, önce şenliklerin yapıldığı Kültür Merkezi'ne, ardından Madımak Oteli'ne yürüdü. "Sivas laiklere mezar olacak" sloganları atan grup, otel önünde saatlerce bekledi. Dönemin Sivas Valiliği'nin raporuna göre saatler ilerledikçe kalabalığın sayısı arttı ve akşam saatlerinde otelin önünde yaklaşık 15 bin kişi toplandı. Saldırganlar "Halk Ozanları" heykelini yıkarak sürükledi Saatler süren kuşatmanın ardından Madımak Oteli ateşe verildi. Güvenlik güçlerinin kalabalığı dağıtmaması ve itfaiyenin müdahalede gecikmesi, can kayıplarının artmasına neden oldu.
35 kişi yaşamını yitirdi
Yangında 33 aydın ve sanatçının yanı sıra iki otel çalışanı da hayatını kaybetti. Toplam 35 kişi yaşamını yitirirken, 58 kişi sağ olarak kurtarıldı.
Otelin itfaiye merdiveniyle tahliye edilmeye çalışıldığı sırada Aziz Nesin de saldırıya uğradı ve güçlükle bölgeden çıkarıldı. Katliamda yaşamını yitirenler arasında şair Metin Altıok, şair Behçet Aysan, araştırmacı-yazar Asım Bezirci, halk ozanları Hasret Gültekin, Muhlis Akarsu ve Nesimi Çimen ile karikatürist Asaf Koçak da bulunuyordu. Aziz Nesin, Karamollaoğlu'nu saldırgan kalabalığı kışkırtmakla suçladı. O dönemde bazı gazetelerde de Karamollaoğlu'nun kalabalığı yönlendirdiği yönünde iddialar yer aldı. Karamollaoğlu ise bu suçlamaları reddetti. Yıllar sonra yaptığı "olayın büyütüldüğü" yönündeki açıklamalar ise kamuoyunda tepkiyle karşılandı.
Davada zamanaşımı tartışması
Katliamın ardından 124 kişi hakkında dava açıldı. Yargılamalar sonucunda çok sayıda sanık ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Ancak firari sanıkların dosyaları 2012'de zamanaşımı nedeniyle düşürüldü. Davanın tamamı ise 2014 yılında zamanaşımı gerekçesiyle kapatıldı. Kararın ardından dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, "Milletimiz için hayırlı olsun" açıklaması ve davadaki sanıkları "mağdur" olarak nitelendirmesi büyük tepki çekti.
Katliamın "asli faili" olarak gösterilen Hayrettin Gül'ün cezası, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından "sürekli hastalık" gerekçesiyle kaldırıldı. Daha önce de Madımak hükümlülerinden Ahmet Turan Kılıç'ın cezası aynı gerekçeyle affedilmişti. Firari üç sanığın yargılandığı son dava ise 14 Eylül 2023'te zamanaşımı nedeniyle düşürüldü. Katliamda yaşamını yitirenlerin yakınları ve Alevi kurumları, olayın bir insanlık suçu olarak kabul edilmesini ve gerçek anlamda adaletin sağlanmasını talep etmeyi sürdürüyor.
